III SA/Gl 1424/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-12-15
Skład orzekający: Anna Apollo, Agata Ćwik-Bury, Małgorzata Jużĸów
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług, wydane w toku kontroli podatkowej, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?Ratio decidendi
Postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług, wydane w toku kontroli podatkowej, spełnia kryteria aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, i może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie, mimo drobnych uchybień w uzasadnieniu postanowienia, organ działał na podstawie i w granicach prawa, a przedłużenie terminu zwrotu podatku było uzasadnione potrzebą weryfikacji zasadności zwrotu w związku z prowadzonym postępowaniem kontrolnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi podatnika na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., które przedłużyło termin zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. Organ podatkowy wszczął kontrolę podatkową w celu zbadania zasadności zwrotu. Podatnik zarzucił organowi naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT oraz przepisów Ordynacji podatkowej, kwestionując brak uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia. Organ podatkowy podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na konieczność weryfikacji wykonanych przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury Sędzia WSA Małgorzata Jużĸów po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w Z. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U 2012 r. nr 125, poz. 749 ze zm.), art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przedłużył termin zwrotu "A" w Z. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc styczeń 2015 r. w kwocie [...] do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika.
Uzasadniając to rozstrzygniecie stwierdził, że podatnik złożył [...] r. deklarację VAT - 7, w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu bezpośredniego na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości [...] zł. w celu zbadania zasadności zwrotu tego podatku wszczęto u podatnika [...] r. kontrolę podatkową, która mnie zakończyła się do dnia wydania postanowienia
W tej sytuacji, odwołując się do normy art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług postanowił przedłużyć termin zwrotu różnicy podatku od towarów.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa podatnik zarzucając organowi naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez przedłużenie terminu zwrotu podatku domagał zwrotu podatku zgodnie z treścią żądania zawartego w deklaracji.
Uzasadniając swoje stanowisko i odwołując się do normy art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług zasadniczych nieprawidłowości w działaniu organu podatkowego dopatrzył się w braku uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia. Organ podatkowy nie uprawdopodobnił. W czym upatruje wątpliwości wymagających wyjaśnienia, a których nie zdołał wyjaśnić do wskazanej w postanowieniu daty wszczęcia kontroli podatkowej.
Podkreślił także, że kwota podatku podlegającego zwrotowi została przez podatnika uwzględniona w planowanym rozliczeniu jego wydatków związanych z realizacją inwestycji pod nazwą "oczyszczanie ścieków na Żywiecczyźnie – Faza II"
W odpowiedzi na wezwanie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił także, że 22 kwietnia 2015 jedynie rozszerzono kontrolę prowadzoną wobec podatnika, którą wszczęto 30 marca 2015 r. ponadto 22 kwietnia 2015 r. wystosowano do podatnika wezwanie dotyczące wartości wykonanych przyłączy i nie uzyskano do dnia sporządzenia odpowiedzi na wezwanie żadnych wyjaśnień.
W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez przedłużenie terminu zwrotu podatku,
- art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Uzasadniając zarzuty powtórzył argumentację przytoczoną już w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Przyznał, że organ podatkowy wszczął kontrolę podatkową w dniu 30 marca 2015 r. w zakresie zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego za grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r. następnie na podstawie upoważnienia w dniu 20 kwietnia wszczęto kontrolę podatkową w zakresie opodatkowani podatkiem od towarów i usług wykonania przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 listopada 2014 r. W związku z tym zaznaczył, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, by w toku kontroli organ powziął jakieś wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wniósł o jej oddalenie, a odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów stwierdził, że są one bezzasadne. W sprawie organy działały na podstawie i w granicach prawa. Art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług uprawniał organ do przedłużenia terminu zwrotu podatku. Zaakcentował, że kwestia ustalenia wartości wykonanych usług - przyłączy wodnych i kanalizacyjnych ma zasadnicze znaczenie dla oceny zasadności zwrotu podatku, a do dnia wydania postanowienia takich pełnych informacji podatnik nie przedstawił. Podkreślił, że zaskarżone postanowienie wydano w toku prowadzonej i niezakończonej wówczas kontroli, gdy organ nie dysponował jeszcze pełnym materiałem dowodowym. Co znalazło zresztą wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Nie zgodził się także z zarzutem braku prawidłowego uzasadnienia, ale nawet gdyby postanowienie było obarczone pewnymi brakami, to i tak nie miało to wpływu na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należało rozważyć kwestię dopuszczalności skargi na postanowienie naczelnika urzędu skarbowego przedłużającego termin zwrotu podatku, wydanego w toku kontroli podatkowej.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Według T. W. ratio legis tego uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest umożliwienie sądowej kontroli działań administracji publicznej, dotyczących praw i obowiązków obywateli oraz innych podmiotów działających w sferze publicznej, a w konsekwencji zapewnienie uczestnikom gwarancji procesowych w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy (T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 69-70).
Z kolei J.P. Tarno upatruje sens powołanego przepisu prawa w tym, że jest to istotne uzupełnienie sądowej kontroli administracji w sprawach indywidualnych. Omawiane uregulowanie stanowi również skuteczną zaporę przed unikaniem ze strony ustawodawcy kontroli sądu administracyjnego. Przy tej regulacji prawnej nie ma bowiem znaczenia kwestia, w jaki sposób w przepisie materialnym zostanie określona forma załatwienia sprawy indywidualnej (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 33).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1133/13 (publ. Centralna Baza Orzeczeń NSA) przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 powołanej ustawy mogą być akty lub czynności, które spełniają następujące warunki:
1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, wydanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 u.p.p.s.a. Jak wykazano w pkt 5.1. niniejszego uzasadnienia, postanowienie wydane przez naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wydane w czasie postępowania kontrolnego nie podlega zaskarżeniu drodze zażalenia, nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Nie można również uznać, że rozstrzygnięcie to powinno przybrać formę decyzji. W związku z tym zaskarżone postanowienie nie może być zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 u.p.p.s.a.
2) akt lub czynność muszą mieć charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność (to i pozostałe kryteria zaskarżalności aktów lub czynności na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podaje T. Woś, zob. T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo..., op. cit., s. 70). Nie ulega wątpliwości, że postanowienie naczelnika urzędu skarbowego w przedmiocie przedłużenia terminu na zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym ma charakter zewnętrzny i podatnik nie jest podporządkowany organowi administracji podatkowej organizacyjnie ani służbowo.
3) akt lub czynność muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu. W rozstrzyganej sprawie postanowienie wydane przez naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym skierowane było do podatnika, który złożył deklarację wykazującą kwotę nadwyżki podatku do zwrotu.
4) akt lub czynność muszą mieć charakter publicznoprawny. W rozpatrywanej sprawie zwrot nadwyżki podatku od towarów i usług, a tym bardziej przedłużenie terminu do jego zwrotu, mieści się w zakresie działania administracji publicznej.
5) akt lub czynność musi "dotyczyć" uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Zarówno samo prawo do zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług, jak też termin zwrotu wynika z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, a zwłaszcza z art. 87 ust. 1, ust. 2, ust. 6, art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług. W szczególności z art. 87 ust. 2 zdanie drugie wynika uprawnie organu administracji podatkowej do wydania ww. aktu administracyjnego. Przepis ten stanowi, że jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej.
Zaskarżony indywidualny akt naczelnika urzędu skarbowego w sprawie przedłużenia czasu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług spełnia zatem wszystkie kryteria wynikające z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i mógł być zaskarżony do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący sprostał temu wymogowi.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług – w brzmieniu obowiązującym w 2013 r. w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Z kolei w myśl z ust. 2 tego artykułu zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Wskazać przy tym należy, że przepisy polskiej ustawy o podatku od towarów i usług w omawianym zakresie znajdują oparcie w treści art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którym państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule XI tej dyrektywy, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym, powinny jednak czynić to w ramach przewidzianych prawem krajowym procedur i przy uwzględnieniu zasady proporcjonalności. Procedura dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku jest zatem dopuszczalna, a jej celem jest przede wszystkim ochrona interesów budżetowych (Skarbu Państwa), które mogły ucierpieć wskutek prób wyłudzenia nienależnych nadwyżek podatku naliczonego nad należnym. Nie może być ona jednakże stosowana w sposób, który prowadziłby do systematycznego podważania prawa do odliczenia podatku. Okoliczność tę wielokrotnie podkreślał w swoim orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (vide np. wyroki w sprawach C-177/99 Ampafrance i C-181/99 Sanofi).
Należy również zwrócić uwagę na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-525/11 Mednis SIA przeciwko Valstsieņēmumu dienests, w którym Trybunał uznał, że artykuł 183 dyrektywy Rady 2006/l12/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej nie zezwala na to, by organ podatkowy państwa członkowskiego odraczał, nie dokonując konkretnego badania i opierając się jedynie na obliczeniach arytmetycznych, zwrot części nadwyżki podatku od wartości dodanej powstały w miesięcznym okresie rozliczeniowym, aż do czasu zbadania przez wspomniany organ rocznego podsumowania podatnika ( publ. www.eur-lex.europa.eu).
W ocenie Trybunału Sprawiedliwości "państwa członkowskie mają uzasadniony interes w podejmowaniu odpowiednich kroków w celu ochrony swych interesów finansowych, a zwalczanie oszustw, unikania opodatkowania i ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez szóstą dyrektywę (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Sosnowska, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo; wyrok z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében i Dávid, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 41). Jednakże państwa członkowskie muszą zgodnie z zasadą proporcjonalności posługiwać się środkami, które umożliwiają im skuteczne osiąganie takiego celu, lecz jednocześnie w jak najmniejszym stopniu zagrażają celom i zasadom wynikającym z uregulowań Unii, takim jak podstawowa zasada prawa do odliczenia podatku VAT (zob. ww. wyrok w sprawie Sosnowska, pkt 23; wyrok z dnia 12 lipca 2012 r. w sprawie C-284/11 EMS-Bulgaria Transport, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 69)" (pkt 31 i 32 orzeczenia w sprawie C-525/11).
Wreszcie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 października 2008 r., sygn. akt K 16/07 (OTK-A z 2008r. nr 8, poz.136) orzekł o zgodności art. 87 ust. 2 ustawy VAT z art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (treść przepisu badana przez Trybunał różni się od treści obowiązującej jedynie zmiana redakcyjną – wyraz "sprawdzeniu" zastąpiono wyrazem "zweryfikowaniu").
Tym samym stwierdzić należy, że samo przedłużenie terminu zwrotu podatku nie narusza zasady neutralności VAT. Istotnym jest jednakże to, by przedłużenie odbyło się w sytuacjach przewidzianych prawem. Zatem wątpliwości, w związku z którymi organ podatkowy przedłuża termin zwrotu podatku muszą być uzasadnione. Powstanie takich wątpliwości obliguje jednocześnie organ do podjęcia czynności mających na celu rozwianie tych wątpliwości i ustalenie stanu faktycznego przy zachowaniu przewidzianych przez przepisy prawa warunków informowania podatnika o przedłużaniu prowadzonego postępowania. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe powzięły wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku VAT za styczeń 2015 r. w sytuacji, gdy w odniesieniu do wcześniejszych okresów rozliczeniowych także miały wątpliwości i w związku z tym wszczęły, co jest ostatecznie niesporne 30 marca 2015 r., a nie jak wskazano w uzasadnieniu skarżonego postanowienia 22 kwietnia 2015 r. kontrolę podatkową prawidłowości i rzetelności rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług w związku z wykazanym zwrotem podatku, która objęła swym zakresem także grudzień 2014 r. i która została, co przyznaje sam skarżący rozszerzona 22 kwietnia 2015 r. na kontrolę opodatkowani podatkiem od towarów i usług wykonania przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 listopada 2014 r.
Z akt administracyjnych wynika, że inwestycja o jakiej wspominał skarżący, nosząc nazwę "Oczyszczanie ścieków na Żywiecczyźnie – Faza II" dotyczy 11 gmin i budowy wielu przyłączy wodnych i kanalizacyjnych w tych gminach, a to uzasadniało sprawdzenie także materialnej, a nie tylko formalnej poprawności dokumentów przedstawionych przez skarżącego organowi prowadzącemu kontrolę.
Zauważyć także należy, że upoważnienie do przeprowadzenia kontroli zostało wystawione już 30 marca 2015 r., i już w tym dniu ją rozpoczęto. Nie uczyniono tego pod koniec 60 dniowego terminu zwrotu. Organy rozpoczęły weryfikację rozliczenia znacznie przed końcem terminem zwrotu podatku.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, gwarantujące realizacje zasady neutralności podatku VAT realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące transakcje, które muszą być wiarygodne tak od strony formalnej, jak i materialnej. To znaczy muszą odzwierciedlać transakcję zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Jeśli zatem powstały wątpliwości co do transakcji wymienionych w fakturach ujętych w rozliczeniu za sporny okres, zasadności opodatkowani wykonanych usług , już to uzasadniało przeprowadzenie kontroli podatkowej w celu wyjaśnienia wątpliwości. Ponieważ nie udało się jej zakończyć przed terminem zwrotu podatku, zasadnym było jego przedłużenie.
Z tych też powodów za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2014 r. o sygn. akt I FSK 610/2013 wyrażono pogląd, że nie zasługuje na aprobatę taka wykładnia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, która ogranicza stosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie.
Organ podatkowy może więc przedłużyć ustawowy termin zwrotu podatku jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Przedłużenie terminu zwrotu możliwe jest na każdym etapie weryfikacji rozliczenia podatnika tj. w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Przesłankami zweryfikowania zasadności zwrotu będą z pewnością podejrzenia czy też wątpliwości co do zasadności tego zwrotu (vide: Wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2013 r., I FSK 1065/2012).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 187 i 191 Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że organ wydający postanowienie, wymienione w art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, ma obowiązek przedstawienia argumentów i ocen, którymi kierował się zajmując określone stanowisko w rozstrzyganej sprawie. Mający w tym przypadku zastosowanie, z racji odesłania zawartego w art. 219 Ordynacji podatkowej, przepis art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej nakazuje, by uzasadnienie faktyczne zawierało między innymi wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie faktyczne decyzji lub postanowienie, na które służy skarga do sądu administracyjnego, sprzeczne z zebranymi w sprawie dowodami i oceniające jako udowodnione, istotne dla rozstrzygnięcia, okoliczności, które w sprawie nie miały miejsca, bądź przyjmujące za wykazane fakty bez przeprowadzenia wymaganego dowodu może stanowić naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego aktu. Jednak w odniesieniu do postanowienia wydanego na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług te podstawowe zasady doznają ograniczenia, gdyż organ kontroli musi wykazać jedynie uzasadnione wątpliwości uzasadniające przeprowadzenie czynności sprawdzających, kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego a w konsekwencji przedłużenie terminu zwrotu podatku, jako następstwo prowadzenia i niezakończenia kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego.
W zaskarżonym postanowieniu wskazano prawidłową podstawę prawną zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku. Brzmienie przepisu jest jasne i nie wymagało ono szerszego omówienia. Niemniej jednak organ kontroli podatkowej stosując art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług powinien wyartykułować, co budzi jego uzasadnione wątpliwości.
W rozpatrywanej sprawie organ zasygnalizował w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż to przede wszystkim usługi wykonania przyłączy wodnych i kanalizacyjnych wymagają sprawdzenia nie tylko od względem formalnym, lecz także materialnym. I w związku z tym wszczął kontrolę podatkową. Tym samym w bardzo skrótowy sposób wskazał swoje wątpliwości. Zgodzić się należy ze skarżącym , że powinien był staranniej wyartykułować te wątpliwości, tak by nie naruszyć normy art. 124 Ordynacji podatkowej, przepisu nakazującego wyjaśnianie stronom przesłań, jakimi kieruje się organ. Biorąc jednak pod uwagę zgromadzony w sprawie i wyżej omówiony materiał dowodowy Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie to uchybienie nie mało jednak wpływu na wynik sprawy.
Zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd Sądu Najwyższego z orzeczenia z 18 stycznia 2005 r. WK 22/04 (OSNKW 2005/3/29), zgodnie z którym art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zawiera normę zakazującą domniemywania kompetencji takiego organu i tym samym nakazuje, by wszelkie działania organu władzy publicznej były oparte na wyraźnie określonej normie kompetencyjnej. Art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług zawiera taką normę kompetencyjną. Upoważnia naczelnika urzędu skarbowego do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku w toku prowadzonej kontroli podatkowej. Zatem w rozpatrywanej sprawie nie można organowi podatkowemu zarzucić, że działał bez podstawy prawnej lub z przekroczeniem granic prawa.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako niezasadną oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło