III SA/Gl 1447/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-01-18
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Orzepowska - Kyć, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika drogowego na podstawie ustawy o transporcie drogowym za naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej, długości i szerokości pojazdu, a jednocześnie nałożenie kary na podstawie Prawa o ruchu drogowym za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, stanowi naruszenie zasady ne bis in idem (zakazu podwójnego karania)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie dwóch kar administracyjnych za ten sam stan faktyczny, ale na podstawie różnych przepisów prawa (ustawa o transporcie drogowym i Prawo o ruchu drogowym), nie narusza zasady ne bis in idem. Wskazano, że kary te służą ochronie różnych dóbr prawnych: kara z ustawy o transporcie drogowym ma na celu zapewnienie prawidłowości prowadzenia działalności gospodarczej i uczciwej konkurencji, podczas gdy kara z Prawa o ruchu drogowym ma na celu zapobieganie uszkodzeniom dróg i zagrożeniom w ruchu drogowym. W związku z tym, każde naruszenie stanowi odrębny delikt podlegający osobnej karze.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na przewoźnika drogowego A. N. przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Kontrola drogowa wykazała szereg naruszeń, w tym niezgłoszenie zmiany danych do licencji, wykonywanie przewozu pojazdem z nieprzeglądniętym tachografem, niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzania danych, a także przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (o 61%), dopuszczalnej długości (o 36%) i dopuszczalnej szerokości pojazdu. Przewoźnik zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych, kwestionował sposób pomiaru masy i wymiarów, a także podnosił zarzut podwójnego karania za ten sam stan faktyczny, wskazując na naruszenie zasady ne bis in idem oraz proporcjonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 - zwanej dalej k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 7a ust.1, art. 14 ust. 1, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 - zwanej dalej u.t.d.), Ip. 1.5, Ip. 6.1.5, Ip. 6.3.8, Ip. 10.2.4, Ip. 10.3.3, Ip. 10.4.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 110 ze zm. - zwanej dalej p.r.d.), § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), art. 22, art. 23, art. 32, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz.Urz. UE L 60 z 28.2.02014, str. 1), § 2 ust. 1 pkt 4, § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz.Urz. UE L Nr 249, str. 1), po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy A. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z/s w B. (dalej: strona, skarżący) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając decyzję organ ustalił, że podstawę faktyczną decyzji organu pierwszej instancji stanowiło:
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę;
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie;
- niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;
- dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20%;
- dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona, od 20 %;
- dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona, od wartości 3,10 m.
Powyższe stwierdzono w dniu 16 listopada 2020 r. podczas kontroli drogowej na ul. [...] w T., zestawu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował P. K.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, na podstawie licencji nr [...], w imieniu i na rzecz strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z dnia 16 listopada 2020 r.
W dniu 18 stycznia 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł na stronę za naruszenia stwierdzone w toku kontroli.
W odwołaniu od tej decyzji, skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 k.p.a. Ponadto skarżący podniósł, że organ nie dokonał ustalenia masy całkowitej zespołu pojazdów, a jedynie określił sumę nacisków na pojedyncze osie, a także zastosował jedną parę wag [...] co jest niezgodne z orzecznictwem sądowym. Pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie oględzin wnęk wykorzystanych do ważenia pojazdu oraz wskazał, że strona posiadała zezwolenia kategorii V, zezwalające na przewóz pojazdem o wskazanych w protokole kontroli wymiarach. Organ pierwszej instancji nie rozważył w sprawie art. 189f k.p.a. w związku z nałożeniem drugiej kary administracyjnej. Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania w zakresie Ip. 10.2.4, Ip. 10.3.3, Ip. 10.4.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy na wstępie odniósł się do wzajemnej relacji przepisów regulujących kary administracyjne zawartych w k.p.a. i u.t.d. Wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. Wobec czego regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia.
Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę; Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., organ stwierdził, że w trakcie postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji na podstawie informacji ze Starostwa Powiatowego w B. ustalił, że przedsiębiorca nie zgłosił pojazdu marki [...] o nr rej. [...] do posiadanej licencji nr [...] do dnia 17 grudnia 2020r. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
Odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie; Ip. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., organ stwierdził, że w niniejszej sprawie na podstawie kontroli tachografu marki [...] o nr seryjnym [...] zamontowanego w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] stwierdzono, że ostatnie badanie okresowe zostało przeprowadzone w dniu 8 listopada 2018 r. Następne badanie okresowe powinno zostać przeprowadzone do dnia 8 listopada 2020 r. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie.
Odnośnie naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis; Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., organ stwierdził, że analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała, że kierowca nie spełnił obowiązku wprowadzania danych dotyczących kraju rozpoczęcia/zakończenia dziennego okresu pracy w dniach: 19.10, 22.10, 23.10, 25.10, 28.10, 29.10, 02.11, 04.11, 05.11, 06.11, 10.11, 11.11.2020 r. - łącznie kierowca nie dokonał 12 wpisów manualnych.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.
Odnośnie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%; Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., organ stwierdził, że definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d.. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Stosownie do art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
a) pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
b) pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.
W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
Organ zauważył że § 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton.
Zgodnie z Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do utd, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o co najmniej 20% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10 000,00 zł.
W wyniku zmierzenia i zważenia zestawu pojazdów organ pierwszej instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- rzeczywista masa całkowita zestawu pojazdów [...] t - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o [...] t - przekroczenie o 61 %.
Powyższe ustalenia zostały stwierdzone w protokole kontroli wagowej nr [...]. Zestaw pojazdów został zważony przy pomocy pary wag przenośnych typu SAW lOC III, połączonych przewodem, o numerach [...] oraz [...], które posiadają ważną legalizację Urzędu Miar. Ważenia dokonano na placu posiadającym ważny protokół pomiaru pochylenia terenu. Odczytów wskazań wag dokonywano wspólnie z kierującym, a w trakcie odczytów nie występowały wahania wskazań. Kierujący został zapoznany z procedurą ważenia z użyciem wag przenośnych do pomiarów statycznych, świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz z protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku pomiarowym. Ponadto kierujący miał możliwość zapoznania się z instrukcją obsługi użytych wag przenośnych. Kierujący, pouczony o takiej możliwości, nie wniósł o powtórzenie pomiarów wymiarów zewnętrznych lub ważenia.
Odnośnie powyższego naruszenia pełnomocnik strony podniósł, że organ zastosował wagi, które nie są przeznaczone do wyznaczania masy całkowitej. Ponadto wskazał, że organ nie rozważył art. 189f k.p.a. w kontekście nałożenia drugiej kary nałożonej z ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1 i 2, są wartości rzeczywiste wymienionych mas. Powyższy przepis nie zakazuje ustalanie całkowitej masy rzeczywistej pojazdu członowego na podstawie sumy nacisków poszczególnych osi. Organ pierwszej instancji, prawidłowo odwołał się do instrukcji wag przenośnych SAW lOC III i przeprowadził ważenie na podstawie jej zapisów. Punkt 6.3.1 instrukcji dokładnie opisuje sposób ważenia pojazdu członowego, który to w niniejszej sprawie zastosowali kontrolujący inspektorzy. Ponadto w w/w punkcie instrukcji wskazano, iż "Sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu (Masa Brutto). Zatem organ stosując w/w instrukcję prawidłowo określił masę całkowitą zestawu pojazdów i na tej podstawie stwierdził naruszenie Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnośnie wniosku strony dotyczącego oględzin miejsca ważenia organ odwoławczy stwierdził, iż jest on bezpodstawny. Miejsce ważenia posiadało wymagane wnęki do zastosowania wag SAW 10 C III, a samo stanowisko ważenia pojazdów posiadało protokół z pomiaru pochylenia terenu wystawiony przez uprawniony podmiot.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego podwójnego karania organ zauważył, że w niniejszej sprawie podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy o transporcie drogowym, a nie ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Ustawa o transporcie drogowym w art. 92a ust. 7 pkt 2, stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa Ip. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.
Natomiast stosownie do treści art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 zł za każde naruszenie.
Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym tj. art. 140aa i 140ab, stanowią, że za przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, organy: Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub zarządca drogi, nakładają m.in. na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej i znajdują się w porządku prawnym od dnia 19 października 2012 r.
Zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie dnia 3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia.
Wprowadzenie tej regulacji wynikało z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, str. 8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku I do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.
Organ wskazał, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
W związku z powyższym obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie.
Odnośnie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%; Ip. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., organ stwierdził, że w wyniku zmierzenia zestawu pojazdów organ pierwszej instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- długość kontrolowanego zespołu pojazdów wynosi [...] metrów - przekroczenie długości o [...] metra - przekroczenie o 36 %. Do zmierzenia pojazdu użyto przymiaru wstęgowego o nr seryjnym [...], posiadającego ważną legalizację.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie.
Odnośnie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona, od wartości 3,10 m,; Ip. 10.4.3 załącznika nr 3 do u.t.d.. organ stwierdził, że w wyniku zmierzenia zestawu pojazdów organ pierwszej instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm: - szerokość kontrolowanego zespołu pojazdów wynosi [...] metrów - przekroczenie długości o [...] cm - przekroczenie powyżej wartości 3,10 m.
Do zmierzenia pojazdu użyto przymiaru wstęgowego o nr seryjnym [...], posiadającego ważną legalizację.
Odnosząc się do zarzutu, że strona posiadała zezwolenie kategorii V, a wskazane wartości mieściły się w jego zakresie, organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 64d ust. 1 p.r.d. zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. Powyższy przepis jednoznacznie wskazuje, że w sytuacji kiedy przynajmniej jeden ze wskazanych parametrów pojazdu nie spełnia wymogów zezwoleń kategorii I-VI to wymagane jest zezwolenie kategorii VII. Tym samym skoro masa całkowita zestawu pojazdów nie spełniała norm zezwolenia kategorii V to cały przewóz musiał być wykonywany na podstawie zezwolenia kategorii VII. Tym samym zasadne jest nałożenie kar za naruszenie przepisów dotyczących długości oraz szerokości zestawu pojazdów.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d została nałożona zasadnie.
Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie przedstawiła dowodów, że do naruszeń doszło w okolicznościach, których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu. Wykonywanie przewozu nienormatywnym zestawem pojazdów, w którym tachograf nie posiadał ważnej kalibracji, a pojazd nie został zgłoszony do licencji z całą pewnością nie stanowi nadzwyczajnych okoliczności, na które strona nie miała wpływu. W niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy egzoneracyjne do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d.
Łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone w sprawie naruszenia wyniosła w sprawie [...] zł, ale z uwagi na art. 92a ust 3 u.t.d. została zmniejszona [...]zł.
Odnośnie dalszych zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy po szczegółowej analizie całości materiału dowodowego uznał, że są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Stwierdził, że wbrew zarzutom postępowanie było prowadzone w sposób prawidłowy, organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, czemu dał wyraz w prawidłowo sporządzonej decyzji.
Organ stwierdził brak podstaw do zastosowania w sprawie art. 92b i art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania.
Zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego i procesowego tj:
1. § 3 ust. 3 oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez oparcie skarżonego rozstrzygnięcia na wartości sumarycznej masy całkowitej poddanego kontroli pojazdu i porzucenie obowiązku wyznaczenia jego rzeczywistej masy całkowitej, jak również poprzez oparcie decyzji na wartości sumarycznej nacisku grupy osi i zaniechanie znaczenia rzeczywistego nacisku tej grupy,
2. art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 §1 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na całkowicie niewiarygodnych wynikach pomiarów masy całkowitej oraz nacisków osi, przeprowadzonych dwoma wagami (jedną parą) SAW 10C serii III, podczas gdy producent nie dopuszcza takiej możliwości w odniesieniu do pojazdu o siedmiu osiach,
3. naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 7, art. 8 §1 oraz art. 77 §1 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na całkowicie niewiarygodnych wynikach pomiarów masy całkowitej oraz nacisków osi, przeprowadzonych z wykorzystaniem wnęk w nawierzchni punktu kontrolnego o głębokości niedostosowanej do wag SAW 10C/III,
4. art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców oraz art. 8 §1 k.p.a. tj. przepisów będących nośnikiem zasady proporcjonalności reakcji państwa na zaistniały delikt administracyjny, co przejawia się w rozpatrywanym przypadku nałożeniem dwóch kar administracyjnych za ten sam stan faktyczny, polegający na rzekomym przekroczeniu nacisku grupy trzech osi i masy całkowitej, co postrzegane jest również przez skarżącego jako naruszenie zasady ne bis in idem, oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
5. art. 189 f §1 pkt 2 k.p.a., przejawiające się nałożeniem sankcji administracyjnej w wysokości łącznej [...] zł w sytuacji, w której nałożono za ten sam stan faktyczny polegający na rzekomym przekroczeniu masy całkowitej oraz nacisku grupy trzech osi, spełniającą swoje cele sankcję w innym postępowaniu,
6. art. 92a ust. 3 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, przejawiające się nałożeniem kary za delikty administracyjne niestwierdzone podczas kontroli drogowej i ujawnione dopiero na etapie postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu podwójnego karania za ten sam czyn podtrzymał w całości argumenty przytoczone już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325., dalej p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wniosek obu stron, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z Ip. 10.3.3 załącznika nr 3 do utd, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych. Natomiast zgodnie z lp. 10.2.4. załącznika nr 3 do u.t.d. - kara za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% - wynosi 10.000 zł. Z kolei, zgodnie z Ip. 10.4.3 załącznika 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona, od wartości 3,10 m sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5 000 złotych.
W rozpatrywanej sprawie, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 61 %, przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 36%, oraz przekroczenie szerokości o [...] cm. Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenie podczas jednej kontroli, nie może przekraczać kwoty [...] zł. Organ do tej regulacji się zastosował.
Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie organ szczegółowo przedstawił swoje ustalenia, które znajdują odzwierciedlenie także w protokole z kontroli zestawu pojazdów tj. ciągnika i naczepy, przeprowadzonej w dniu 16 listopada 2020 r.
Sąd uznał, że ustalenia te są prawidłowe i przyjął je za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy.
Dalej należy zaznaczyć, że w świetle art. 4 pkt 22 lit. 1 u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Dopuszczalne wymiary, masa całkowita i naciski osi pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d. i prawidłowo zastosowanego przez organy w niniejszej sprawie.
Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita dla zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, określona została na 40 ton. W wyniku przeprowadzonego pomiaru masy całkowitej pojazdu poddanego kontroli stwierdzono masę całkowitą pojazdów – 64,4 t. Oznacza to przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o [...] t., tj. o 61%. Prawidłowa masa zestawu pojazdów wynika z protokołu kontroli zawierającego wynik ważenia. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, jeśli dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych.
Skarżący kwestionuje prawidłowość pomiaru masy całkowitej kontrolowanego pojazdu. W jego ocenie masa całkowita określona w dniu 16 listopada 2020 r. na poziomie [...] tony, jest jedynie sumą nacisków osi pojazdu, a nie wyznaczoną w sposób rzeczywisty wartością. W ocenie Sądu, organ dokładnie oraz przekonująco wyjaśnił sposób i miejsce ważenia zespołu pojazdów. Wskazał na legalizację użytych wag oraz powołał zastosowaną instrukcję obsługi tych urządzeń SAW 10C III. Miejsce ważenia posiadało wymagane wnęki do zastosowania wag, a stanowisko ważenia również odpowiadało wymogom dot. pochylenia terenu. Zatem zarzut skarżącego w okolicznościach faktycznych tej sprawy, jest nieuzasadniony. Należy zauważyć, że obowiązujące przepisy nie zawierają żadnego szczegółowego uregulowania trybu przeprowadzania ważenia nienormatywnych pojazdów dla celów ustalenia, czy wykonywany przejazd mieści się w odpowiednich kategoriach normatywnych. Podstawowym wymogiem prawnym jest natomiast to, aby użyte do ważenia urządzenia odpowiadały określonym prawnie normom. Ponadto miarodajny wynik ważenia musi zostać osiągnięty w sposób zgodny z wymaganiami określonymi przez producenta w instrukcji obsługi wagi. Z tego też względu ważenie dokonane na wadze spełniającej wymogi normatywne, które wykonane zostało w sposób zgodny z instrukcją obsługi urządzenia wagowego, uznawane jest za prawidłowe.
A zatem, skoro zastosowane przez kontrolujących wagi miały aktualne świadectwo legalizacji i umieszczone zostały prawidłowo na stanowisku, to oznacza, że sposób ważenia był prawidłowy. Kierujący pojazdem nie zgłaszał żadnych uwag dotyczących sposobu i metody pomiaru, nie zgłaszał też uwag do protokołu kontroli. Nie było zatem podstaw do przyjęcia, że proces pomiaru wagi pojazdów był nieprawidłowy. Skarżący nie precyzuje przy tym bliżej podniesionego zarzutu, a jedynie powołuje się na wyroki sądów administracyjnych w innych sprawach. Wynik pomiaru prowadzi do jednoznacznego wniosku, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym (masa całkowita przekraczała 40 ton). Przejazd zaś takim pojazdem wymagał ówcześnie zezwolenia odpowiedniej kategorii (VII), którego skarżący nie posiadał.
W ocenie Sądu nie ma w tej sprawie podstaw ani do kwestionowania legalności użytych do ważenia urządzeń, ani co do zgodności procedury ważenia z wymogami należytego ustalania faktów w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy. W konkluzji, należy stwierdzić, że ważenie pojazdu skarżącego zostało przeprowadzone w sposób zgodny z prawem. W tej sytuacji należało uznać za prawidłowe ustalenie organu co do wyniku rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, która wynosiła [...] tony. Oznaczało to w konsekwencji przekroczenie dopuszczalnej masy dla tego rodzaju zespołu pojazdów (7 osi) o [...] tony, co w przeliczeniu na procenty oznacza, że dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o 61%. Zasadnie zatem pojazd został uznany za pojazd nienormatywny w rozumieniu art. 2 pkt 35 a p.r.d.
Przepis art. 64 ust. 1 p.r.d. przewiduje, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod kilkoma warunkami - należy uzyskać zezwolenie odpowiedniej kategorii na przejazd takim pojazdem, przestrzegać warunków przejazdu określonych w tym zezwoleniu, w przypadku przekroczenia wskazanych w ustawie wymiarów pojazdu musi on być pilotowany przez pilota, kierowca musi zachować szczególną ostrożność. W okolicznościach analizowanej sprawy kontrolowany pojazd wymagał ówcześnie posiadania zezwolenia kategorii VII, zgodnie z treścią załącznika nr 1 do p.r.d. W przedmiotowym postępowaniu nie było sporne to, że skarżący takiego zezwolenia nie posiadał. Natomiast brak odpowiedniego zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w określonej w ustawie wysokości.
Każdy podmiot zajmujący się przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, bardzo dokładnie, sprawdzać proces załadunku towaru na pojazd, aby nie doszło do naruszenia jakichkolwiek norm prawa drogowego. Właściciel samochodu ciężarowego, który powierza dokonanie przewozu ładunku, zgodnie z obowiązującym prawem, w pełni ponosi odpowiedzialność za działanie zatrudnianego przez siebie kierowcy. To przewoźnik ponosi konsekwencje zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10). Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy też dobrej lub złej woli. Wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Co do zasady bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń, za wyjątkiem tych, które stanowią przesłanki uchylenia odpowiedzialności przewoźnika, zawarte w omawianym przepisie.
Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dopuszczalna długość pojazdu członowego wynosi 16,50 m, natomiast szerokość pojazdu nie może przekraczać 2,55 m (§ 2 ust. 2). W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono, że długość pojazdu wyniosła [...] m. Zatem przekroczenie wyżej wskazanej normy wyniosło [...] m (o 36 % dopuszczalnej wartości). Nie budzi przy tym wątpliwości, iż kontrolowany pojazd stanowił zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą.
Zgodnie z art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazd lub zespół pojazdów, (...) którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach cyt. ustawy - jest pojazdem nienormatywnym.
W dniu kontroli kierujący pojazdem posiadał ważne na dzień przejazdu zezwolenie kategorii V. Jednak, jak trafnie zauważyły organy, nie uprawniało ono do poruszania się tak dużym zestawem pojazdów, bowiem jak prawidłowo wskazano i wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji cały przejazd powinien być wykonywany na podstawie zezwolenia kategorii VII.
Niewątpliwie w świetle warunków tego zezwolenia oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia zespół pojazdów nie spełniał prawidłowych parametrów.
Organ słusznie stwierdził, że w sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 92c u.t.d. Zgodnie z treścią ust. 1 tego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Trafnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, że przepisy ustawy o transporcie drogowym mają charakter bezwzględnie obowiązujący, nie przewidują miarkowania kar a zatem w przypadku stwierdzenia naruszenia organ jest zobowiązany do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz, kary pieniężnej w wysokości określonej w ww. ustawie.
Ustosunkowując się do podniesionego w skardze zarzutu dwukrotnego ukarania poprzez wszczęcie dwóch postępowań administracyjnych i wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji, gdy w obu przypadkach u podstaw stwierdzonego naruszenia była ta sama okoliczność faktyczna, a mianowicie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz długości zespołu pojazdów, które z jednej strony stanowi naruszenie norm dotyczących dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów z przekroczeniem prawnie dozwolonych wielkości co do masy i wymiaru pojazdu w świetle unormowań u.t.d., a z drugiej zaś strony, doprowadziło do ruchu pojazdem, którego masa i wymiary spowodowała, że pojazd ten stał się pojazdem nienormatywnym i przejazd nim wymagał uzyskania zezwolenia, co podlegało sankcji, przewidzianej w P.r.d., to uznać należy, że zarzuty te nie są uzasadnione.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja nakładająca na skarżącego karę administracyjną – karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w u.t.d. podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy. Natomiast naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, podlega karze na podstawie art. 140aa p.r.d. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. Wprawdzie jest to jedno zdarzenie – przejazd pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia - ale zastosowanie mają różne normy prawne, przewidujące niezależne od siebie ujemne konsekwencje dla przewoźnika. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1779/08 oraz z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyrokach z 13 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 449/19, 10 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 467/19 i sygn. akt III SA/Lu 469/19 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny Gdańsku w wyroku z 24 września 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 160/20.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia zakazu podwójnego karania, która to zasada stanowi element demokratycznego państwa prawnego i ma zastosowanie zarówno w przypadku zbiegu odpowiedzialności karnej i administracyjnej, jak i zbiegu dwóch podstaw odpowiedzialności administracyjnej. Jak trafnie wskazał WSA w Lublinie w wyroku z 10 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 426/20 w doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn, zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej aprobuje pogląd, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi wtedy, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Rozważenia wymaga, czy nastąpiła ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji oraz czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.
Podkreślić zatem należy, że kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d., kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i niebezpieczeństwu w ruchu drogowym. Z kolei, kary, wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą.
Z powyższego wynika, że na podstawie przytoczonych regulacji chronione są różne interesy prawne. Kara z u.t.d. wymierzana jest co do zasady profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji przewoźnikowi, który przy wykonywaniu działalności nie stosuje się do wymogów wynikających z przepisów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do u.t.d., prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. Ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się również bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji (por. wyrok WSA w Lublinie z 5 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 121/20).
W ocenie sądu, każde ze stwierdzonych w obu sprawach w tym prowadzonej na podstawie przepisów p.r.d., naruszeń stanowiło odrębny delikt i każde takie naruszenie podlega osobnej karze, pomimo, że dotyczy tego samego podmiotu i jednej kontroli. Natomiast organy administracji publicznej w myśl art. 7 Konstytucji RP mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa - co oznacza między innymi stosowanie przepisów aktów powszechnie obowiązujących, o ile akty te nie zostaną uznane za niekonstytucyjne.
W tych okolicznościach wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., ani innych przepisów tej ustawy, nie narusza także przepisów p.r.d.. Jak już wskazano w razie stwierdzenia określonych nieprawidłowości i naruszenia przepisów wymienionych w obu powyższych ustawach, wydawane są dwie odrębne decyzje, jedna – na podstawie ustawy o transporcie drogowym, druga – na podstawie Prawa o ruchu drogowym.
W konsekwencji nie ma podstaw do przyjęcia naruszenia zakazu podwójnego karania i zasady proporcjonalności.
W ocenie składu orzekającego, organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, zaś zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na prawidłowe rozstrzygnięcia sprawy. Organy zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. - z uwzględnieniem wcześniej wskazanego błędu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zdecydowały o treści decyzji. Tak zredagowane uzasadnienie decyzji nie narusza zasady przekonywania (art. 11 k.p.a), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a) - realizowanych na podstawie art. 107 § 3 k.p.a.
Organ przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym do wydania decyzji zakresie, a skarżąca miał zapewnione prawo czynnego udziału w tym postępowaniu. Wydana decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, a przedstawiona argumentacja jest przekonująca i wyczerpująca. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szeroko i szczegółowo odniósł się do wszystkich podniesionych zarzutów, a zaprezentowane stanowisko Sąd podziela. W rozpatrywanej sprawie organy dokonały prawidłowej subsumcji prawa materialnego. Sąd orzekający w sprawie nie stwierdził zarzuconych w skardze naruszeń prawa.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło