III SA/Gl 1468/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-06-02

Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Herman, Krzysztof Kandut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego postanowieniem o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, może zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała, że nie otrzymała wezwania do jego uiszczenia z powodu błędnego adresu doręczenia, a następnie, czy skarga na decyzję w przedmiocie płatności obszarowych jest zasadna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego powinien zostać uwzględniony, ponieważ strona wykazała, że nie otrzymała wezwania do uiszczenia wpisu sądowego z powodu błędnego adresu doręczenia, co pozbawiło ją możliwości działania w postępowaniu. Po wznowieniu postępowania, sąd stwierdził, że skarga na decyzję w przedmiocie płatności obszarowych nie jest zasadna, ponieważ organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i postępowania, odmawiając przyznania płatności i nakładając sankcje z powodu niezgodności powierzchni zadeklarowanej we wniosku z faktycznie użytkowaną.
Stan faktyczny
A.Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, które zakończyło się postanowieniem o odrzuceniu jego skargi na decyzję w sprawie płatności obszarowych. Skarżący argumentował, że nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu sądowego z powodu błędnego adresu, co spowodowało odrzucenie skargi bez jego winy. Wniosek o wznowienie dotyczył decyzji Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która umorzyła postępowanie w części i odmówiła przyznania płatności obszarowych z powodu niezgodności zadeklarowanej powierzchni z faktycznie użytkowaną, nakładając jednocześnie sankcje. Po uchyleniu postanowienia o odrzuceniu skargi, sąd rozpoznał sprawę merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 547/14; 2) oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi A.Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 547/14 w przedmiocie płatności obszarowych 1) uchyla postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 547/14; 2) oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r., uzupełnionym pismami z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. – A. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie oznaczonej sygnaturą III SA/Gl 547/14, zakończonej postanowieniem Sądu z dnia 10 czerwca 2014 r. odrzucającym skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych. Uzasadniając przesłanki wniesienia skargi o wznowienie postępowania skarżący podniósł, iż w postępowaniu sądowym zakończonym w/w postanowieniem nie mógł skorzystać z przysługującego mu prawa uzupełnienia braku skargi polegającego na nieuiszczeniu wpisu sądowego, gdyż wezwanie Sądu w tej sprawie zostało skierowane na błędny adres przez co nie zostało skutecznie doręczone. Skutkiem tego skarżący bez własnej winy nie usunął braku skargi, a to spowodowało jej odrzucenie. Wskazał, że został pozbawiony wolności w 2008 r.; do 5 lutego 2014 r. był osadzony w Zakładzie Karnym w S. , następnie do 4 września 2014 r. w Zakładzie Karnym w R. , od 4 września 2014 r. przebywa w Zakładzie Karnym w N., a okoliczności te wynikają z dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Jako datę powzięcia informacji o wyniku zakończonego prawomocnie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 547/14 skarżący wskazał dzień doręczenia pisma Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia 14 października 2014 r. W konsekwencji wniósł o uchylenie postanowienia Sądu z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 547/14. Rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej w I instancji decyzją Kierownika Biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] r. nr [...] , którą po rozpatrzeniu wniosku A. Z. o przyznanie płatności na rok 2013 organ ten umorzył postępowanie w sprawie: 1) przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej działki rolnej R o powierzchni 0,15 ha oraz 2) przyznania uzupełniającej płatności podstawowej w części dotyczącej działki rolnej R1 o powierzchni 0,15 ha, a także 3) odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości [...] zł potrącaną z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych oraz 4) odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości [...] zł potrącaną z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z funduszy wskazanych w punkcie 3 w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jednocześnie organ przyznał płatność cukrową w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę współczynnika korygującego, tj. [...] zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] r. A. Z. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w R. wniosek o przyznanie płatności na rok 2013. W przypadku wniosku obejmującego jednolitą płatność obszarową organ stwierdził różnice między powierzchnią faktyczną, a zadeklarowaną do objęcia płatnością - powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku, po uwzględnieniu wniosku o wycofanie części działek, kwalifikowana do płatności wynosiła 36,95 ha, a powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła 2,23 ha. W dniu 12 września 2013 r. pełnomocnik strony na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień oświadczyła, iż zadeklarowane działki ewidencyjne o łącznej powierzchni 34,72 ha nie były użytkowane przez A. Z. . W związku z tym organ przyjął, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej wynosi 34,72 ha. Powołując art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 i art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.), a także art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006 i art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, organ stwierdził, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością, jeżeli 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 4) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Tymczasem z ustaleń dokonanych w sprawie wynika, że wnioskodawca warunków tych nie spełnia, gdyż na dzień 31 maja 2013r. faktycznym posiadaczem zadeklarowanych do jednolitej płatności obszarowej gruntów rolnych był J. M. , a A. Z. faktycznie nie dysponował ani nie zarządzał deklarowanymi działkami; działki te były poddzierżawione innym rolnikom, a zatem nie był posiadaczem gruntów rolnych, uprawnionym do złożenia wniosku. W tym stanie rzeczy, skoro różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 50%, płatności odmówiono, a na rolnika nałożono sankcję w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota nałożonych sankcji podlega potrąceniu z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych, a jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kwoty sankcji, pozostałe saldo zostanie anulowane. Z kolei w przypadku płatności uzupełniającej organ stwierdził różnice między powierzchnią faktyczną, a zadeklarowaną do objęcia płatnością - powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku, po uwzględnieniu wniosku o wycofanie części działek, kwalifikowana do płatności wynosiła 22,39 ha, a powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła 2,23 ha. W dniu [...] r. pełnomocnik na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień oświadczyła, iż zadeklarowane działki ewidencyjne o łącznej powierzchni 20,16 ha nie były użytkowane przez A. Z. . W związku z tym organ przyjął, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do uzupełniającej płatności podstawowej, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej wynosi 20,16 ha. Powołując art. 7 ust. 1a i ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., art. 6 ust. 1 akapit drugi i art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, a także § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie różnica między, powierzchnią zadeklarowaną do uzupełniającej płatności podstawowej a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 50%, zatem płatności odmówiono, a na rolnika nałożono sankcję w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Kwota nałożonych sankcji podlega odliczeniu w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych, a jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kwoty sankcji, pozostałe saldo zostanie anulowane (art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006). Organ uwzględnił natomiast wniosek o przyznanie płatności cukrowej wskazując, że A. Z. w latach przed 2013 r. zawarł umowy dostawy buraków cukrowych, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, łącznie na 552,37 ton. Ze względu na stwierdzone nieprawidłowości organ, na podstawie art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, ze zm.), art. 78 i art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 oraz § 17c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) i art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 zastosował współczynnik korygujący (łączna kwota przyznanych płatności wyniosła [...] zł, jednak z uwagi na zastosowany współczynnik korygujący [2,45365800% od nadwyżki ponad [...] euro], kwota pomniejszenia wyniosła [...] euro). W efekcie kwota przyznanej płatności cukrowej wyniosła [...] zł. W odwołaniu A. Z. nie przedstawił zarzutów przeciwko rozstrzygnięciu organu I instancji, a jedynie wskazał, że pełnomocnik reprezentujący go w innym postępowaniu dotyczącym egzekucji z nieruchomości wprowadził go w błąd zapewniając, że nikt na jego grunty składać wniosku nie ma prawa, gdyż ich przysądzenie na rzecz Józefa i Reginy M. zostało uchylone. Odwołujący dodał, że przebywa w zakładzie karnym i zwraca się o niestosowanie sankcji finansowych, gdyż we wniosku o przyznanie płatności nieświadomie podał nieprawidłowe dane. Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, w całości podzielając stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. Z. wyjaśnił, że w latach 2011, 2012 większość należących do niego gruntów rolnych deklarowali do dopłat inni użytkownicy (dzierżawcy) tychże gruntów, jednakże w 2013 r. nie chcieli już tego robić z uwagi na trwające postępowanie egzekucyjne. Dodał, że od [...] r. przebywa w zakładzie karnym i kwestię wniosku o płatności bezpośrednie konsultował ze swoim pełnomocnikiem do sprawy egzekucyjnej. Wobec bezpodstawnych, jak się okazało, zapewnień tego pełnomocnika złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2013. Nie miał jednak, nie ze swojej winy, należytej wiedzy co do stanu faktycznego i prawnego zgłoszonych do dopłat gruntów. Wobec powyższego skarżący zwrócił się o uchylenie sankcji finansowych nałożonych zaskarżoną decyzją. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wstępne badanie skargi przeprowadzone w trybie art. 280 §1 w zw. z art.281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwana w skrócie p.p.s.a.) prowadzi do uznania, że skarga opiera się na ustawowej postawie wznowienia przewidzianej w art. 271 § 2 p.p.s.a. polegającej na pozbawieniu strony możliwości działania w toczącym się postępowaniu. Stosownie zaś do treści tego przepisu, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania. W związku z podnoszoną przez skarżącego okolicznością, iż w poprzednim postępowaniu skarga została odrzucona, gdyż bez własnej winy nie uiścił wpisu sądowego, ponieważ wezwanie w tej sprawie zostało skierowane na błędny adres i przez to niedoręczone prawidłowo, podczas gdy skarżący przebywając w zakładzie karnym zamieścił informację o tym w pismach składanych do Sądu i nie był w stanie odbierać korespondencji adresowanej na poprzedni adres - skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 czerwca 2014 r. (sygn. akt III SA/Gl 547/14), podlega uwzględnieniu. W ocenie sądu, skarżący dochował trzymiesięcznego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania wynikającego z art. 277 p.p.s.a. W niniejszej sprawie należało bowiem przyjąć, iż bieg tego terminu rozpoczął się od dnia, w którym skarżący powziął informację o wyniku zakończonego prawomocnie postępowania w sprawie sygn. akt III SA/Gl 547/14, tj. od dnia odbioru korespondencji od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. Konsekwencją wstępnego badania skargi w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania było zatem merytoryczne rozpoznanie sprawy w granicach, jakie zostały zakreślone podstawą wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego i uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Przechodząc w związku z powyższym do merytorycznego rozpatrzenia niniejszej sprawy Sąd w składzie orzekającym uznał, że skarga na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając tę sprawę, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1a ustawy). Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa (art. 7 ust. 2 ustawy). Ponadto, w myśl art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy, wysokość płatności: bezpośredniej, płatności uzupełniającej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. Z powyższego wynika, że jednym z warunków przyznania płatności bezpośrednich jest użytkowanie przez wnioskodawcę gruntów zgłoszonych do płatności, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością, Dofinansowanie przysługuje do rzeczywistej powierzchni kwalifikowanej do płatności. Natomiast w razie stwierdzenia nieprawidłowości oraz niezgodności w tym zakresie - w stosunku do złożonego wniosku o płatność - jej wysokość ustalana jest po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń. W orzecznictwie wielokrotnie zwracano uwagę na to, że dla prawa do otrzymania płatności liczy się faktyczne korzystanie z gruntów. Idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych (por. np. wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r. sygn. II GSK 1034/10, opublikowany: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy Agencji prawidłowo stwierdziły, że zaistniały przesłanki uzasadniające dokonanie zmniejszeń powierzchni i wykluczenia powierzchni w stosunku do wniosku. Zgodnie z art. 23 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 (DZ. Urz. UEL z 2009r. L 316/65), rolnik może zgłaszać poprawki na dokonanie zmiany w uprzednio zgłoszonym wniosku po terminie 31 maja, ale przed ostatecznym terminem na złożenie wniosku, przy czym dla działek zgłoszonych do płatności w tym terminie stosuje się zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności przypadającej na faktyczną powierzchnię tych działek. Możliwość wprowadzenia zmian przez rolnika została wyłączona w przypadku kiedy to organ - a nie rolnik z własnej inicjatywy - dostrzegł błąd. Zgodnie, bowiem z art. 14 ust. 3. rozporządzenia nr 1122/2009, jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub, jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości. Ustawodawca wskazał także kiedy i w jakich przypadkach można dokonać wycofania całego wniosku lub jego części. Zgodnie z art. 25 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009, wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie. Niemniej, jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 2) Jak wynika z akt sprawy w wezwaniu z dnia 21 sierpnia 2013 r. organ opisał stwierdzone nieprawidłowości w złożonym wniosku o płatności na 2013 r. szczegółowo wskazując na wykryte rozbieżności stanu faktycznego w stosunku do treści wniosku, w tym dotyczące części wspólnej oraz części odnoszącej się do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że działki gruntu objęte wnioskiem oraz wyszczególnione i opisane w wezwaniu organu nie były użytkowane przez A. Z. , natomiast działki nr [...] i [...] zostały błędnie ujęte we wniosku, a niezależnie od tego również nie były przez niego użytkowane. W dniu 12 września 2013r. skarżący złożył korektę wniosku, w której wycofał działkę o powierzchni pow. 0,15 ha. W świetle powyższej wskazanych okoliczności organy słusznie przyjęły, że skoro w procesie kontroli administracyjnej dokonano wykluczenia powierzchni działek rolnych (wyspecyfikowanych w wezwaniu z dnia 21 sierpnia 2013 r.) oraz działki rolnej wycofanej przez skarżącego w dniu 12 września 2013 r., to zmniejszeniu uległa powierzchnia kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz płatności uzupełniającej UPO), w stosunku do powierzchni deklarowanej we wniosku na rok 2013. Mianowicie powierzchnia pierwotnie deklarowana do JPO wynosiła 37,10 ha, a po uwzględnieniu korekty wniosku (- 0,15 ha) 36,95 ha (wycofana działka nie była objęta wezwaniem organu), przy czym powierzchnia kwalifikowana do płatności wyniosła 2,23ha, gdyż wykluczono działki rolne o łącznej powierzchni 34,72 ha nieużytkowane przez A. Z. (zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika Strony o nieużytkowaniu tychże działek). W tym stanie rzeczy organy prawidłowo powołały art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną a początkową powierzchnią kwalifikowaną przekracza 50% początkowej powierzchni kwalifikowanej rolnikowi odmawia się przyznania płatności bezpośrednich, a dodatkowo nakłada się sankcje w wysokości kwoty przypadającej na różnicę między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną a początkową powierzchnią kwalifikowaną. Kwota ta będzie potrącana, zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 - ze wszelkich płatności wypłacanych rolnikowi przez ARiMR, na podstawie wniosków złożonych przez rolnika na przestrzeni trzech lat kalendarzowych następujących po roku, w którym stwierdzono przedeklarowanie powierzchni. Jeżeli w ciągu kolejnych trzech lat kalendarzowych nie jest możliwe całkowite potrącenie nałożonej kwoty sankcji pozostające saldo zostaje anulowane. W przypadku uzupełniającej płatności obszarowej powierzchnia pierwotnie deklarowana do płatności wyniosła 22,54ha, a po uwzględnieniu korekty wniosku (- 0,15 ha) 22,39 ha (wycofana działka nie była objęta wezwaniem organu), przy czym powierzchnia kwalifikowana do płatności wyniosła 2,23 ha, gdyż wykluczono działki rolne o łącznej powierzchni 20,16 ha nieużytkowane przez A. Z. (zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika Strony o nieużytkowaniu tychże działek). Także w tym przypadku z uwagi na ustalony stan faktyczny organy prawidłowo powołały art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W efekcie zaskarżoną decyzją słusznie odmówiono przyznania JPO i UPO oraz nałożono sankcję odpowiednio w wysokości [...] zł i [...] zł ze względu na zawyżenie deklarowanej do dopłat powierzchni gruntów rolnych powyżej 50 %. Ustaleń tych skarżący w istocie nie kwestionuje twierdząc, że z uwagi na odbywanie kary pozbawienia wolności nie miał należytej wiedzy co do stanu faktycznego i prawnego zgłoszonych do dopłat gruntów. Wobec powyższego skarżący zwrócił się o uchylenie sankcji finansowych nałożonych na podstawie art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz.U. L 316 z 2.12.2009, str. 65). W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż konsekwencje wynikające z konkretnego stanu faktycznego są określone przez przepisy prawa. Przepis regulujący prawo przyznawania płatności do gruntów rolnych, jak również sankcje mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek - ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu. Uchylenie sankcji nie jest zatem możliwe. Sąd podziela także stanowisko organów przyznające A. Z. płatność cukrową w wysokości [...] zł. Rozstrzygnięcie w tej części nie jest przez skarżącego kwestionowane. Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa procesowego lub materialnego, na mocy art. 282 § 2 oraz art. 151 w zw. z art. 276 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło