III SA/Gl 1513/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W treści skargi skarżący domagał się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powyższego wskazał na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, których następstwem będzie utrata płynności finansowej i zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd na wniosek strony skarżącej może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). W świetle cytowanego przepisu nie budzi wątpliwości, że zasadą jest, iż zaskarżone rozstrzygnięcie, w tym w szczególności decyzja administracyjna, powinno być wykonane. Natomiast zastosowanie instytucji wstrzymania jej wykonania może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną szczególne ku temu okoliczności uzasadniające skorzystanie z tej czynności procesowej. Obowiązek ich wykazania spoczywa na wnioskodawcy. Nie wystarczy zatem samo powołanie przepisu, gdyż uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (vide: postanowienia NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 496/04, Lex nr 799468, z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 474/04, Lex nr 1405434 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r. sygn. akt FZ 267/04 – niepubl.). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący poza złożeniem wniosku nie uczynił nic, aby wykazać, że istotnie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Te nie wynikają z okoliczności i charakteru sprawy, jako że samo sformułowanie podniesionych w skardze zarzutów odnoszących się do wydanej decyzji nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie bowiem z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby zaskarżone rozstrzygnięcie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy p.p.s.a. (tak postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Będzie ono bowiem badane przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Dlatego też powoływanie się na powyższą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 184/05, Lex nr 302251). Podobnie konieczność zapłaty spornej kwoty i związane z tym uszczuplenie majątku nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Obowiązkiem wnioskodawcy jest bowiem wykazanie niebezpieczeństwa wystąpienia szkody, której rozmiary przekroczą zwykłe następstwa wydanej decyzji, bądź też, że do odwrócenia skutku jej wykonania nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Ponieważ to w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło, brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Tym bardziej, że każde zobowiązanie podatkowe ma charakter pieniężny i z natury rzeczy jego skutki są odwracalne, albowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi nadpłacone kwoty podlegać będą zwrotowi. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami, a nie samo stwierdzenie, jakoby wykonanie zaskarżonej decyzji miało przyczynić się do utraty płynności finansowej, czy wręcz zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Faktem jest, że tut. Sąd postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r. zmienił postanowienie referendarza sądowego zwalniając skarżącego z kosztów sądowych w części przekraczającej 50,00 zł. Niemniej jednak w doktrynie i w judykaturze przyjmuje się, że przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 ustawy p.p.s.a., nie można utożsamiać z przesłankami na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. II FZ 605/10, LEX nr 742664 oraz z dnia 16 października 2009 r., sygn. II FSK 1783/08, LEX nr 573464). Dlatego też podnoszone na etapie wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności nie mogły być wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, skoro nie uprawdopodobniono występowania realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały, albowiem mechanizmy zawarte w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) zapewniają dłużnikowi minimum egzystencji. Tym samym konieczność zapłaty należnego podatku i związane z tym uszczuplenie majątku, które Sąd wziął pod uwagę przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie może stanowić przesłanki do zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podobnie samo twierdzenie jakoby okoliczności przemawiające za zastosowaniem art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. występowały w sprawie nie mogło być uznane za wystarczające. Sąd musi mieć bowiem o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 998/14, Lex nr 1500173). To od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych okoliczności uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę. Dlatego też mając na uwadze powyższe, przyjąć należało, że skarżący nie wykazał, ani nawet nie uprawdopodobnił występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem złożonego wniosku. Wobec powyższego Sąd w składzie tu orzekającym działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.