III SA/Gl 1517/04
WyrokWSA w Gliwicach2006-06-13
Skład orzekający: Anna Apollo, Małgorzata Walentek, Krzysztof Targoński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynik weryfikacji pochodzenia towaru dokonanej przez władze celne kraju eksportu jest wiążący dla organów celnych kraju importu, nawet jeśli nie zawiera szczegółowego uzasadnienia?Ratio decidendi
Wynik weryfikacji pochodzenia towaru dokonanej przez władze celne kraju eksportu jest wiążący dla organów celnych kraju importu i nie podlega ich ocenie, nawet jeśli nie zawiera szczegółowego uzasadnienia. Organy celne kraju importu nie mają prawa kwestionować ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia zgodności weryfikacji z przepisami obowiązującymi w ich kraju. Brak możliwości udowodnienia preferencyjnego pochodzenia towaru skutkuje zastosowaniem stawki celnej autonomicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła weryfikacji zgłoszenia celnego dotyczącego pochodzenia towarów przywiezionych z Węgier. Skarżąca zadeklarowała węgierskie pochodzenie towarów i zastosowała obniżoną stawkę celną. Władze celne Węgier poinformowały, że eksporter nie przedstawił dokumentów poświadczających pochodzenie towaru. Polski organ celny uznał zgłoszenie za nieprawidłowe i określił podatek od towarów i usług, stosując podwyższoną stawkę celną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając bezkrytyczne przyjęcie wyniku weryfikacji przez polskie organy celne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant : stażysta Lidia Rajca po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2006 r., na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi M. Ż.– "A" w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru, wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług oddala skargę.
M. Ż. działająca pod firmą "A", [...] 2001r. zgłosiła na jednolitym dokumencie administracyjnym SAD nr [...] celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towary – [...]- przywiezione z Republiki Węgierskiej i zadeklarowała ich węgierskie pochodzenie oraz przyjęła dla tych towarów obniżoną stawkę celną w wysokości 0% wartości celnej towaru. Jako dowód pochodzenia towaru z Węgier wymagany dla zastosowania obniżonej stawki załączyła deklarację na fakturze nr [...] z dnia [...] r. Towar został objęty wnioskowaną procedurą i dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym na warunkach określonych w zgłoszeniu.
Następnie polskie władze celne zwróciły się do węgierskich władz celnych, będących władzami kraju eksportu z prośbą o sprawdzenie i ustalenie rzeczywistego kraju pochodzenia towaru objętego deklaracją na fakturze. W piśmie z dnia [...] 2003 r. węgierskie władze celne poinformowały, że eksporter "B". nie potrafił przedstawić dokumentów poświadczających pochodzenie towarów, zaś A. M. wpisany do rejestru jako dyrektor firmy praktycznie nią nie zarządza.
Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął postanowieniem z [...] r. postępowanie w sprawie kontroli zgłoszenia celnego z [...] 2001r., a następnie decyzją z [...] r. nr [...] uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] 2001 r. [...] w części dotyczącej pochodzenia towaru, stawki celnej i wysokości długu celnego oraz określił podatek od towarów i usług. Do obliczenia wartości celnej przyjęto wartość towaru określoną w fakturze. Z uwagi na brak możliwości określenia jakiegokolwiek kraju pochodzenia towarów zastosowano stawkę autonomiczną podwyższoną o 100%. Ponadto odstąpiono od naliczenia odsetek wyrównawczych.
W podstawie prawnej decyzji powołano między innymi, przepisy art. 13 § 1 pkt. 1, 21 § 1 pkt. 2 art. 207 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne ( Dz. U. nr 68,poz.623 ), art.23 § 1, art. 65 § 4 pkt. 2 b) i c), art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1, art. 222 § 1, 4 i 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm. ), § 1 ust. 7 i 11 części pierwszej A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej(Dz. U. Nr 119, poz. 1253), art. 21 ust. 3 i art. 32 ust. 5 Protokołu nr 7 Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA (załącznik do Dz. U. Nr 104, poz. 1193 z 1999 r.).część V rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 199r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych ( dz. U. nr 104, poz. 1193 ), § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003r. w sprawie odsetek wyrównawczych ( Dz. U. nr 155, poz. 1515 ). Zaś w uzasadnieniu decyzji, jako podstawę ustalenia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług wskazano art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 1 i art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 3 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
W odwołaniu od decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie podnosząc, że nie miała wpływu na ustalenie statusu pochodzenia towaru i prawidłowości dokumentu potwierdzającego tę okoliczność, zaś rozstrzygnięcie winę eksportera za prawidłowość złożonej przez niego deklaracji przenosi na importera. Z materiału dowodowego nie wynika aby organ posiadał uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentów czy statusu pochodzenia towaru, co uprawniałoby go do zastosowania procedury weryfikacyjnej określonej w art. 32 § 1 Protokołu 7 Umowy CEFTA. Skarżąca zauważyła, że pismo węgierskich władz celnych nie zaprzecza, iż podmiot, który wyeksportował towar jest podmiotem węgierskim, co tym samym w sposób oczywisty potwierdza kraj pochodzenia towaru. Według skarżącej stanowi to przesłankę do uznania tej okoliczności za wystarczająco udowodnioną i daje możliwość zastosowania właściwej stawki celnej. W żadnym razie nie daje to organowi celnemu uprawnień do podwyższenia stawki celnej o 100%, bowiem ustalenia organu weryfikującego odnoszą się do nieuznania preferencyjnego statusu pochodzenia, a nie braku kraju pochodzenia. Zatem, w ocenie skarżącej, wyniku weryfikacji węgierskiego organu celnego nie można uznać za właściwy, a polskie organy celne powinny dążyć do wyjaśnienia wątpliwości, jakie powstają na tle interpretacji tych wyników weryfikacji. Niewyjaśnienie tej okoliczności stanowiło naruszenie art. 191, 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej. W końcowej części odwołania skarżąca stwierdziła, że weryfikacja dokonana przez węgierskie władze celne nie została właściwie zakończona i nie daje podstaw do potwierdzenia faktu, iż towary nie są pochodzenia węgierskiego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał przepisy art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art.13 § 1, § 3 pkt. 1 i 2, art. 19 § 1 i 3, art. 30 § 1 pkt 5,art. 85 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), ust. 1 lit. b, ust. 7, ust. 10, ust. 11 części Pierwszej – Postanowienia wstępne A. Stawki celne i części drugiej – Tabela stawek celnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, art. 2 ust. 2, art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 7, art. 11c, art. 11d, art. 15 ust. 4, art. 18 ust. 1 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. nr 11 poz. 50 ze zm. ) art. 2, art. 13, art. 16 ust. 1b, art. 21, art. 32 Protokołu 7 do Środokowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851) oraz art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne.
Organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw do zastosowania preferencji celnych. Konsekwencją tego stanu rzeczy było zastosowanie stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%, tj. stawki celnej określonej w ust. 7 Części pierwszej Postanowienia wstępne A. Stawki celne Taryfy celnej obowiązującej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Organ odwoławczy przypomniał ponadto, że zgodnie z art. 32 pkt. 1 Protokołu 7 Umowy CEFTA, weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu i jest ona jedyną formą kontroli dowodów pochodzenia towaru przewidzianą przez tę umowę. W tym celu organy mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę którą uznają za właściwą. Przepisy potokołu nr 7 umowy CEFTA nie wymagają uzasadnienia wyniku weryfikacji, ani wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady, władze celne kraju eksportu przeprowadziły weryfikację. Oznacza to, że polskie organy celne nie mają możliwości ingerowania w metody działania węgierskich służb sprawdzających, ani kwestionowania oficjalną drogą wyników weryfikacji.
Zgodnie z treścią art. 32 pkt. 5 Protokołu nr 7 władze celne występujące z wnioskiem o weryfikację będą informowane o wynikach weryfikacji najszybciej jak to możliwe. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące z Państw CEFTA lub Polski lub innego kraju wymienionego w art. 4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu.
W rozpoznanej sprawie niewątpliwie weryfikacji oświadczenia o pochodzeniu towaru zawartego w fakturze dokonały uprawnione do tego węgierskie władze celne, zaś odwołująca się nie przedstawiła, oprócz własnych wątpliwości żadnego dowodu podważającego wynik weryfikacji. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż istota dalszego postępowania celnego, po uzyskaniu negatywnego wyniku weryfikacji sprowadzała się do ustalenia kraju pochodzenia towaru i zastosowania prawidłowej stawki celnej. I tak uczynił organ I instancji. Wskazał także, iż z pojęciem kraju pochodzenia towaru nie można wprost łączyć kraju, w którym towar wyprodukowano, bądź z krajem, z którego towar przywieziono. Bowiem kraj pochodzenia musi być udokumentowany zgodnie z wymogami określonymi w prawie celnym i umowach międzynarodowych.
Mając zaś na uwadze wyjaśnienia strony złożone w toku postępowania oraz informacje podane przez węgierskie władze celne przyjęto, iż podanie przez importera w zgłoszeniu celnym wadliwych informacji nie wynikało z jego zaniedbania lub świadomego działania i dlatego odstąpiono od naliczenia odsetek wyrównawczych
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. Ż. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła bezkrytyczne przyjęcie przez polskie organy celne wyniku weryfikacji dokonanej przez węgierskie władze celne, a to w sytuacji, kiedy te czynności nie wykazały, że towar nie posiada węgierskiego statusu pochodzenia. Kontynuując wywód stwierdziła, że polskie władze celne nie wykazały istnienia uzasadnionych wątpliwości uzasadniających przeprowadzenie weryfikacji. Podkreśliła, że podczas rewizji celnej towaru nie stwierdzono jakichkolwiek uchybień co do jego oznakowania, wskazującego w sposób pośredni kraj zakupu towaru a także status jego pochodzenia i podważa zasadność zastosowania podwyższonych stawek celnych. Skoro węgierskie władze celne nie wyjaśniły istniejących wątpliwości, polskie organy celne winny były zwrócić się o uzupełnienie weryfikacji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację obszernie odnosząc się do zarzutów skargi. Wyjaśnił przy tym, że nie naruszono przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, jak również art. 32 § 1 i art. 33 Protokołu nr 7 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu (CEFTA). W tej sprawie środkiem dowodowym jest urzędowy dokument węgierskich władz celnych, który jest dokumentem wiążącym polskie władze celne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Zatem tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Skarga nie jest zasadna, bowiem nie można organom celnym skutecznie zarzucić, iż podejmując zaskarżona decyzję, naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego czy procesowego.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że w całości chybiony jest zarzut dotyczący zakwestionowania przez organy celne prawidłowości udokumentowania przez skarżącą preferencyjnego pochodzenia importowanego towaru z terenu Republiki Węgierskiej, co miało uzasadniać zastosowanie wobec tego towaru preferencyjnej zerowej stawki celnej. W tym zakresie Sąd w pełni podziela wywód prawny zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Należy przypomnieć, że art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa formułuje jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - zasadę swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z tym przepisem "Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że:
- należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania,
- materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie,
- ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy.
Rozumowanie, w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (tak B. Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 r., str. 376 - 378). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też było w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie pomijając żadnego z jego elementów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzasadnił, dlaczego dowody i okoliczności podnoszone przez skarżącą nie dają podstaw do przyjęcia, że sporny towar miał preferencyjne pochodzenie z Republiki Węgierskiej.
W związku z powyższym, szczególnego zaakcentowania wymaga zagadnienie mocy dowodowej wyniku weryfikacji, jakiej na żądanie polskich władz celnych działających w ramach uprawnień wynikających z art. 83 § 1 – 3 ustawy Kodeks celny przeprowadzają władze celne kraju importu. Zgodnie z art. 32 pkt. Protokołu nr 7 Umowy CEFTA władze celne występujące z wnioskiem o weryfikację dokumentów wymienionych w art. 83 § 3 ustawy Kodeks celny będą informowane o wynikach weryfikacji najszybciej jak to możliwe. Wyniki muszą być takie, aby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące z kraju członkowskiego CEFTA lub Polski lub innego kraju wymienionego w art. 4 i czy spełniają inne wymogi tego Protokołu. W tych tylko ramach możliwa jest ocena przydatności dowodowej owej weryfikacji.
Przepisy Protokołu nr 7 mające zastosowanie w sprawie nie wymagają zaś uzasadnienia wyniku weryfikacji, a tym bardziej wyjaśnienia w oparciu o jakie zasady władze celne kraju eksportu przeprowadziły weryfikację. Polskie organy celne nie mają prawa kwestionowania uzyskanych oficjalną drogą wyników weryfikacji, ani tym bardziej domagania się od władz weryfikujących, czyli władz celnych kraju eksportu udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym kraju.
W tym kontekście należy podkreślić, że za ugruntowane należy uznać orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadzające się do tezy, którą można zgeneralizować w ten sposób, że wynik weryfikacji dowodu pochodzenia nie podlega ocenie organów celnych kraju importu i jest dla nich wiążący (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt – I SA/Kr 1664/98, SA/Wr 290-295/99, I SA/Ka 1082/99, I SA/Gd 1506/97, SA/Rz 153/98, I SA/Ka 2209/97, I SA/Sz 1016/98, SA/Łd 1597/01).
Słusznie podniosły w tym zakresie organy celne, iż wyniki weryfikacji przedstawione przez węgierskie władze celne były w zupełności wystarczające dla odmowy zastosowania obniżonej stawki celnej. Stawkę tę, co zostało tu już podniesione, można było zastosować jedynie w przypadku udowodnienia pochodzenia towaru z Państw Stron Środkowoeuropejskiego Układu o Wolnym Handlu "CEFTA" jednym z dwóch dowodów pochodzenia. Dowód ten, co również zostało tu już podniesione, mógł być poddany weryfikacji. Wynik weryfikacji dokonanej przez węgierskie władze celne spełniał wymogi art. 32 Protokołu 7 i wiązał polskie władze celne. Skoro bowiem eksporter towaru nie przedstawił dokumentów poświadczających pochodzenie wyeksportowanego towaru, to jest to równoznaczne ze stwierdzeniem, iż nie zostało wykazane preferencyjne pochodzenie towaru, a skoro tak, to nie było podstaw do zastosowania obniżonej stawki celnej. Zasadą bowiem jest, że obniżoną stawkę celną stosowało się do tych towarów, których preferencyjne pochodzenie zostało udowodnione, a nie do tych, których preferencyjnego pochodzenia nie można było wykluczyć. Art. 13 § 4 Kodeksu celnego stanowił w tym względzie, że Stawki celne obniżone są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania.
Słusznie też organ odwoławczy podniósł, iż szereg argumentów zawartych w skardze wynika z błędnego utożsamiania kraju pochodzenia towaru z krajem, z którego towar został przywieziony. W tym duchu strona skarżąca pisze o oznakowaniu towaru metkami, wskazującymi na jego węgierskie pochodzenie, podnosi fakt, iż eksporter towaru jest podmiotem węgierskim. Otóż stwierdzić należy, że termin "pochodzenie towaru" był terminem zdefiniowanym w postanowieniach Protokołu 7 do Umowy CEFTA, jego Części II, zatytułowanej "Definicja pojęcia "produkty pochodzące". Zgodnie z art. 2 Protokołu "Dla celów realizacji tej umowy następujące produkty będą uważane za pochodzące z Państwa-Strony:
a) produkty całkowicie uzyskane w tym Państwie-Stronie w rozumieniu artykułu 5 niniejszego protokołu;
b) produkty uzyskane w tym Państwie-Stronie zawierające materiały, które nie zostały w pełni tam uzyskane, pod warunkiem że materiały te zostały poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu na terenie tego Państwa-Strony w rozumieniu artykułu 6 niniejszego protokołu.
Definicja ta doznawała dalszego rozwinięcia i uszczegółowienia w kolejnych przepisach Protokołu 7, ale już te warunki dostatecznie jasno wskazują, że kraj pochodzenia to nie to samo co, kraj z którego towar został przywieziony i nie można zastosować stawki celnej obniżonej do towaru li tylko z tego powodu, że towar został przywieziony z Węgier lub tam zakupiony.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, w myśl którego zaskarżona decyzja narusza prawo, gdyż przerzuca na nią konsekwencje działań eksportera towaru. Konieczność zapłacenia cła w wysokości wynikającej z przepisów prawa celnego była tu konsekwencją sprowadzenia towaru do Polski, a więc była konsekwencją działania samej skarżącej. Nie było prawnej możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej, jakiej domaga się strona skarżąca, z tego tytułu, iż nie miała świadomości tego, iż deklaracja na fakturze została wystawiona przez eksportera towaru w sposób nieuprawniony.
Nie miał też znaczenia fakt, iż w chwili dokonywania zgłoszenia celnego organ celny nie kwestionował ujawnionej na fakturze deklaracji pochodzenia towaru. Zgodnie z art. 65 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego organ celny przyjmował zgłoszenie celne jeśli odpowiadało ono wymogom formalnym, a zatem fakt przyjęcia zgłoszenia celnego oznaczał jedynie to, że zostało ono formalnie poprawnie dokonane i nie gwarantował stronie, iż nie będzie ono poddane czynnościom sprawdzającym, do czego uprawnienia organów celnych były przewidziane w art. 83 Kodeksu celnego.
W końcu podnieść należy, iż organy celne właściwe zastosowały w sprawie stawkę celną autonomiczną, podwyższoną o 100%, jako znajdującą zastosowanie do towaru, dla którego nie można ustalić kraju pochodzenia, do czego odnosi się jeden z zarzutów skargi. I w tym przypadku strona skarżąca wywodzi, iż kraj pochodzenia towaru jest znany, gdyż nie ma wątpliwości co do tego, że towar został przywieziony z Węgier, a jego eksporter jest podmiotem węgierskim. I w tym zatem przypadku wywody strony skarżącej prowadzone są w oderwaniu od przepisów prawa celnego, a pojęcie kraju pochodzenia bezpodstawnie utożsamiane jest z krajem zakupu lub przywozu towaru. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyczerpująco uzasadnia zastosowanie wobec towaru sprowadzonego przez skarżącą stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100% i wobec braku konkretnych zarzutów, to znaczy mających umocowanie w przepisach prawa celnego, można ograniczyć się do stwierdzenia, iż stanowisko organów celnych jest zgodne z przepisami ust. 7 Postanowień wstępnych A. Stawki celne Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. z 2000r. Nr 119, poz. 1253) w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm.) Ust. 7 Postanowień wstępnych A. Stawki celne Taryfy celnej stanowił, iż do towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru stosuje się stawkę celną autonomiczną, podwyższoną o 100% lub stawkę konwencyjną podwyższoną o 100%, jeżeli jest wyższa od stawki autonomicznej. Zgodnie z kolei z § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r., obowiązującym do końca kwietnia 2004 r., pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 (obejmował wszystkie towary z sekcji XI Taryfy celnej) musiało być udokumentowane świadectwem pochodzenia, którego strona nie przedłożyła, a zatem towar ten należało uznać za taki, dla którego nie można było ustalić kraju pochodzenia.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że omawiany wynik weryfikacji, stwierdzający, iż eksporter towaru nie przedstawił żadnych dowodów pochodzenia towaru objętego zgłoszeniem celnym z [...] 2001r., a osoba wpisana w rejestrze sądowym jako zarządzający przedsiębiorstwem faktycznie takiej funkcji nie wykonuje spełniał wszelkie wymogi Protokołu nr 7 Umowy CEFTA i wiązał polskie organy celne. To zaś z kolei, po uwzględnieniu treści art. 13 i art. 16 Protokołu nr 7 Umowy CEFTA w powiązaniu z przepisami stanowiącymi, że dowodami pochodzenia wymaganymi dla zastosowania obniżonej stawki celnej mogą być wyłącznie świadectwo przewozowe EUR 1 lub deklaracja eksportera na fakturze, prowadzi do oczywistego wniosku, że dla rozstrzygnięcia o pochodzeniu towaru uzasadniającym stosowanie obniżonej stawki celnej nie mają żadnego prawnego znaczenia jakiekolwiek inne dokumenty.
Reasumując, przedstawiony stan faktyczny oceniany na tle obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanu prawnego nie dostarczył podstaw do uznania, by sprowadzony przez skarżącą towar podlegał preferencyjnej (obniżonej) stawce celnej z tytułu pochodzenia z Republiki Węgierskiej.
W ocenie Sądu, a wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej, organy celne prowadząc postępowanie nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne. Wniosek organów celnych wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, określoną w art. 191 Ordynacja podatkowa.
Odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej, iż poddanie weryfikacji dowodów pochodzenia nastąpiło bez uzasadnionych przyczyn, zaś organ celny nie wskazał na jakiekolwiek wątpliwości dające podstawę do przeprowadzenia weryfikacji należy stwierdzić, że są one bezzasadne. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 1 Protokołu 7 umowy CEFTA weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub w razie uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprowadzanych towarów lub wypełnienia innych wymogów protokołu. Wobec brzmienia w/wym. przepisu w istocie każdy dokument może być poddany weryfikacji przez władze celne. Ponadto przepis art. 32 ust. 2 Protokołu 7 nie nakłada na organy celne kraju importu obowiązku wskazywania we wniosku o weryfikację przyczyn przeprowadzenia tego postępowania.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło