III SA/Gl 1524/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi kasacyjnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zamieścił wniosek o zwolnienie jego mandanta od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi kasacyjnej. Żądanie to powtórzył na druku urzędowego formularza. W jego treści skarżący podał, że stracił cały majątek, albowiem wobec jego osoby prowadzonych jest kilka egzekucji komorniczych na kwotę ok. 5.200.000,00 zł. Ponieważ te okazały się bezskuteczne wpisany został do rejestru dłużników niewypłacalnych, jako że jego wynagrodzenie ze stosunku pracy wynosi 1.750,00 zł brutto, tj. 1.300,00 zł netto. Dodatkowo obciążony jest alimentami, których nie jest w stanie w całości spłacić. Wprawdzie posiada jeszcze dwie nieruchomości w P. o pow. [...] m2 oraz jedną nieruchomość w J. o pow. [...] m2, to jednak te zabezpieczone są hipotecznie. Według informacji podanych w rubryce nr 9 skarżący zamieszkuje sam w mieszkaniu rodziców, którzy opłacają mu czynsz. Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy nadesłano polecenia przelewu kwoty 500,00 zł na rzecz M. S. tytułem alimentów oraz wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., z którego ustalono, że małżeństwo skarżącego z A. K. G. z domu Z. zostało rozwiązane przez rozwód, a od Ł. G. zasądzono na rzecz małoletniej córki M. G. alimenty w kwocie 1.000,00 zł. Tymczasem z decyzji ZUS z dnia [...] r. wynika, że Ł. G. posiada zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy w łącznej kwocie 34.623,11 zł, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza [...] została zawieszona. W 2014 r. mimo przychodów rzędu 513.599,99 zł firma przyniosła stratę w wysokości 4.068,85 zł. I choć wpisany został do rejestru dłużników niewypłacalnych (vide: postanowienia SR K. z dnia [...],[...],[...] i [...] r.) wobec jego osoby prowadzone było postępowanie egzekucyjne skierowane do rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, a nadto wynagrodzenia za pracę, które w okresie ostatnich trzech miesięcy wynosiło 1.743,98 zł brutto, tj. 1.283,44 zł netto (vide: zaświadczenie z dnia [...] r.). Powyższe wobec bezskuteczności egzekucji umorzono, jako że nie ustalono majątku dłużnika podlegającego zajęciu (vide: postanowienia z [...] r.). Podobnie egzekucję z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] i posiadająca założoną księgę wieczystą o nr [...] umorzono, jako że wierzyciel w ciągu roku od dnia zajęcia nieruchomości nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, tj. nie złożył wniosku o opis i oszacowanie (vide: postanowienie z dnia [...] r.). Ponieważ w piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik zasygnalizował zamiar nadesłania kolejnych dokumentów źródłowych zarządzeniem z dnia [...] r. referendarz przedłużył o siedem dni zakreślony w wezwaniu z dnia [...] r. termin do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do dnia dzisiejszego pozostałe dokumenty nie zostały nadesłane. Obejmowały one wypisy z ksiąg wieczystych dotyczących nieruchomości wymienionych w rubryce nr 7.1 formularza ze wskazaniem kto ponosi wydatki związane z ich utrzymaniem i w jakiej wysokości, wyjaśnienie na jakim etapie jest budowa nieruchomości położonej w P., a nadto czy skarżący jest nadal współwłaścicielem czterech samochodów, tj. [...],[...],[...],[...]. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 w/w ustawy) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu zauważyć, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek należytego wykazania, tj. dowiedzenia, udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, pokazania, unaocznienia - por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1978, wyd. IX z 1994 r., str. 805 - że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży bowiem po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do ich wiarygodności oraz skonfrontować treść składanych oświadczeń z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i sytuacja materialna. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał w całości wezwania z dnia [...] r., podczas gdy podane w treści urzędowego formularza (vide: druk PPF) dane okazały się niekompletne. Mianowicie w rubryce nr 10 podano, że jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest wynagrodzenie za pracę rzędu 1.750,00 zł brutto (czyli 1.283,44 zł netto – vide: zaświadczenie z zakładu pracy), jako że działalność gospodarczą [...] wnioskodawca zawiesił, co ustalono z informacji zamieszczonej w CEIDG. Niemniej jednak z zeznania podatkowego PIT-36L zał. PIT/B za 2014 r. wynika, że posiada on jeszcze [...] % udziałów w [...] s.c. Ł. G., M. D. Z powyższego tytułu w ubiegłym roku osiągnął dochód w kwocie 9.079,89 zł przy przychodach Spółki rzędu [...] zł. Ponieważ stosowne informacje w tym zakresie nie zostały podane nie można było stwierdzić czy Spółka ta nadal funkcjonuje na rynku, a nadto jakie osiąga dochody. Ponadto nie wskazano czy skarżący jest nadal współwłaścicielem czterech samochodów, tj. [...],[...],[...],[...], a także na jakim etapie jest budowa nieruchomości położonej w P.(vide: informacje zawarte w aktach sprawy o sygn. III SA/Gl 151/14). Powyższe dotyczy również posiadanego przez skarżącego majątku i źródeł jego utrzymania. Wprawdzie w rubryce nr 5 formularza podano, że wnioskodawca w wyniku egzekucji komorniczych stracił cały majątek jednakże dane takie z nadesłanych do akt dokumentów źródłowych nie wynikały. Egzekucja została bowiem umorzona, gdyż nie ustalono majątku dłużnika podlegającego zajęciu (vide: postanowienia z [...] r.). Natomiast egzekucja z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] i posiadająca założoną księgę wieczystą o nr [...] została umorzona, jako że wierzyciel w ciągu roku od dnia zajęcia nieruchomości nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, tj. nie złożył wniosku o opis i oszacowanie (vide: postanowienie z dnia [...] r.). W tej sytuacji przyjąć należało, iż skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi kasacyjnej nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie jej ponieść. Ta bowiem zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wyniesie 100,00 zł. A ponieważ w orzecznictwie ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji rodzinnej bądź finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 211/06, Lex nr 1365862). Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.