III SA/Gl 1556/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-09-30
Skład orzekający: Jolanta Skowronek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, która otrzymuje alimenty i korzysta z pomocy finansowej osób trzecich, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, która otrzymuje alimenty, korzysta z pomocy finansowej osób trzecich (babki dziecka) i w przeszłości partycypowała w kosztach innych postępowań, nie można uznać, że zachodzi uszczerbek dla jej sytuacji materialnej uniemożliwiający uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100,00 zł.Stan faktyczny
Skarżąca S. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. w sprawie podatku akcyzowego. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną, utrzymując się z alimentów i ponosząc znaczne wydatki. Do akt sprawy przedłożono dokumenty dotyczące jej dochodów z lat poprzednich oraz wydatków na utrzymanie mieszkania i syna, a także dowody pomocy finansowej ze strony babki dziecka.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca domagała się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od złożonej skargi.
W uzasadnieniu powyższego wskazała, że nie prowadzi aktualnie żadnej działalności gospodarczej. Nie jest też nigdzie zatrudniona. Ponieważ jest w trakcie poszukiwania pracy utrzymuje się wyłącznie z alimentów płaconych przez ojca dziecka, które wynoszą [...] zł. Tymczasem ponoszone przez nią wydatki zamykają się w łącznej kwocie ok. [...] zł. Obejmują one opłaty za mieszkanie (ok. [...] zł), wyżywienie (ok. [...] zł), ubranie (ok. [...] zł), przybory szkolne (ok. [...] zł), lekarstwa (ok. [...] zł) i kieszonkowe syna (ok. [...] zł).
Dodatkowo przy piśmie z dnia [...] r. do akt sprawy przedłożono dokumenty źródłowe, z których ustalono, że skarżąca w latach 2011/2012 wykazała do opodatkowania dochód z innych źródeł w kwocie [...] zł (vide: zaświadczenia wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.). Składki na ubezpieczenie społeczne opłacała jedynie do [...] r., albowiem prowadzona przez nią działalność gospodarcza została zlikwidowana [...] r. W chwili obecnej zamieszkuje wspólnie z synem w mieszkaniu położonym przy ul. [...] [...] w S., które stanowi jego własność na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] r. o stwierdzeniu nabycia spadku. Wydatki na jego utrzymanie wynoszą [...] zł. Obejmują one: podatek od nieruchomości ([...] zł rocznie), energię elektryczną ([...] zł) oraz wodę ([...] zł, [...] zł i [...] zł). Opłaca je przy pomocy B. C. - babki syna (vide: polecenia przelewów). Skarżąca jak wynika ze złożonego [...] r. oświadczenia jest stanu wolnego. Z ojcem dziecka nie pozostaje i nie pozostawała w związku małżeńskim. Nie prowadzi też z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Ponieważ pozostają w dobrych relacjach, alimenty na rzecz syna ustalone zostały na podstawie zawartej w dniu [...] r. umowy, do rąk własnych, bez żadnego pokwitowania.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645).
Mając na uwadze powyższe, w tym przedłożone do akt dokumenty źródłowe stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Wprawdzie w treści urzędowego formularza skarżąca podała, że utrzymuje się wyłącznie z alimentów płaconych na dziecko w wysokości [...] zł, a jej wydatki zamykają się w łącznej kwocie ok. [...] zł. To jednak mimo trudnej jak twierdzi sytuacji finansowej (vide: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o wysokości zadeklarowanych w roku 2011 i 2012 dochodów) była w stanie partycypować w kosztach postępowania w dwóch innych zawisłych przed tut. Sądem sprawach o sygn. III SA/Gl 1858/12 i III SA/Gl 1859/12, gdzie łączna kwota uiszczonych opłat wynosiła [...] zł (czyli [...] zł przelanych na konto tut. Sądu w październiku 2012 r. oraz [...] zł przelanych w marcu 2013 r.). W tej sytuacji przyjąć należało, że pomoc finansowa osób trzecich, tj. B. C. (babki dziecka), z której skarżąca niewątpliwie korzysta (vide: potwierdzenia przelewów z [...] r., [...] i [...] r. dotyczące opłat za tzw. media na łączną kwotę [...] zł) nie jest sporadyczna, czy symboliczna. Nie można też wykluczyć, że pochodzi ona od ojca dziecka (vide: oświadczenie B. C. z [...] r. w aktach o sygn. III SA/Gl 1219/13) i że płacone przez niego, bez żadnego pokwitowania alimenty, z uwagi na dobre relacje między rodzicami są większe aniżeli ustalona w umowie z dnia [...] r. kwota [...] zł. Tym bardziej, że nawet w treści urzędowego formularza zadeklarowano je na wyższym poziomie, tj. [...] zł. Dlatego też przyjąć należało, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi, który na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100,00 zł, mieści się w zakresie jej możliwości finansowych.
Wprawdzie w aktach o sygn. akt od III SA/Gl 1219/13 do III SA/Gl 1230/13 rozpoznający sprawę zwolnił skarżącą (w każdej sprawie z osobna) z wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej 80,00 zł, niemniej jednak łączna suma należnych wpisów, do których opłacenia była wówczas wzywana wynosiła [...] zł. W niniejszej natomiast sprawie wpis od skargi wynosi 100,00 zł i jest to niewielka kwota nie tylko w porównaniu do tej jaką łącznie zobowiązana była uiścić w przywołanych wyżej sygnaturach, ale również do tej jaka została w nich ustalona przy zastosowaniu częściowego zwolnienia z wpisu. Ta we wszystkich 12 sprawach wynosi bowiem łącznie 960,00 zł, a strona ją zaakceptowała.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło