III SA/Gl 1571/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-05-05

Skład orzekający: Henryk Wach, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty zawyżenia zwrotu podatku VAT, na podstawie art. 109 ust. 5 ustawy o VAT, jest zgodne z prawem wspólnotowym, w szczególności z zasadą neutralności VAT i przepisami dyrektyw VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 109 ust. 5 ustawy o VAT jest zgodne z prawem wspólnotowym. Powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie C 502/07, sąd stwierdził, że przepisy te nie naruszają wspólnego systemu podatku VAT, nie stanowią niedozwolonych środków zapobiegających oszustwom podatkowym i są zgodne z art. 33 szóstej dyrektywy VAT. W konsekwencji, skoro organ podatkowy prawidłowo ustalił kwotę zwrotu podatku, nałożenie sankcji było obligatoryjne.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła deklarację VAT za maj 2007 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy. Organ pierwszej instancji, po kontroli, stwierdził nieprawidłowości w rozliczaniu podatku, zaniżenie podatku należnego i zawyżenie wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, co skutkowało określeniem prawidłowej kwoty zwrotu i ustaleniem dodatkowego zobowiązania podatkowego. Spółka wniosła odwołanie, kwestionując charakter korekty jako dotyczącej sprzedaży krajowej, a nie wewnątrzwspólnotowej. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na obligatoryjność zastosowania sankcji z art. 109 ust. 5 ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną tu decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w K., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez "A" Sp. z o.o. w S. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. nr [...] ustalające dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj 2007 r. w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy jako podstawę prawną wskazał art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze). W uzasadnieniu, opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wyjaśnił, że po kontroli podatkowej przeprowadzonej u podatnika organ pierwszej instancji wydał decyzję, w której określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za maj 2007 r. do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie [...] zł, ponieważ stwierdził nieprawidłowości w zakresie rozliczania tego podatku. W rozliczeniu za ten okres spółka zaniżyła bowiem podatek należny o kwotę [...] zł oraz zawyżyła wartość wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów o kwotę [...] zł. Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji podnosząc w odwołaniu, że nastąpiła korekta sprzedaży krajowej, w nie wewnątrzwspólnotowej. Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpoznaniu odwołania przedstawił następującą ocenę prawną i faktyczną: Zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zawyżenia. Wobec takiego brzmienia przepisu zastosowanie sankcji jest obligatoryjne, kiedy spełnione zostaną wskazane w nim przesłanki. W tej sprawie organ pierwszej instancji określił kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości decyzją z [...] r. dotyczącą maja 2007 r., co powoduje, że ustalenie sankcji było konieczne. Na końcu, organ odwoławczy zaprezentowała argumentacje dotyczącą konstytucyjności i zgodności z prawem wspólnotowym wskazanego przepisu ustawy podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik spółki wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucił naruszenie: 109 ust. 5 ustawy o VAT, art. 29 ust. 4 ustawy o VAT w związku z § 16 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, art. 1 ust. 2 oraz art. 168 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. W uzasadnieniu pełnomocnik przedstawił następującą argumentację: - spółka nie naruszyła § 16 ust. 4 wskazanego już rozporządzenia z 25 maja 2005 r., ponieważ w tym wypadku przedmiotem korekty nie była wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, lecz sprzedaż krajowa. Spółka ewidencjonując faktury korygujące zobowiązana była uzyskać potwierdzenie ich odbioru; ustalenie sankcji jest konsekwencją wadliwej decyzji określającej; - naruszenie art. 109 ust. 5 ustawy o VAT nastąpiło poprzez bezpodstawne uznanie, że spółka zawyżyła zwrot podatku, kiedy w istocie do takiego zawyżenia nie doszło; - naruszenie § 16 ust. 4 rozporządzenia wynika z wadliwego ustalenia, że faktury korygujące dotyczyły wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, a nie sprzedaży krajowej; - naruszenie prawa wspólnotowego polega na niezgodności polskiej regulacji prawnej w zakresie sankcji z regulacjami art. 1 ust. 2 oraz art. 168 Dyrektywy VAT, zastosowanie sankcji z art. 111 ust. 2 ustawy o VAT narusza zasadę neutralności tego podatku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. zarzucić naruszenia przepisów prawa. Podstawowy zarzut skargi akcentuje niewłaściwe zastosowania art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), ponieważ taką podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia w zakresie sankcji wskazały organy podatkowe. Odnosząc się do tego zarzutu należy przypomnieć, że wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 r. Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w Luksemburgu w sprawie C 502/07 orzekł: 1) Wspólny system podatku VAT, w kształcie określonym w art. 2 akapity pierwszy i drugi pierwszej dyrektywy Rady 67/227/EWG z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych, oraz w art. 2 i 10 ust. 1 lit. a) i ust. 2 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, w brzmieniu zmienionym dyrektywą Rady 2004/66/WE z dnia 26 kwietnia 2004 r., nie stoi na przeszkodzie, by państwo członkowskie przewidziało w swym ustawodawstwie sankcję administracyjną, która może być nakładana na podatników podatku od wartości dodanej, taką jak 'dodatkowe zobowiązanie podatkowe' przewidziane w art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. 2) Przepisy, takie jak zawarte w art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, nie stanowią specjalnych środków stanowiących odstępstwo, mających na celu zapobieganie niektórym rodzajom oszustw podatkowych lub unikaniu opodatkowania w rozumieniu art. 27 ust. 1 szóstej dyrektywy 77/388, ze zmianami. 3) Artykuł 33 szóstej dyrektywy 77/388, ze zmianami, nie stoi na przeszkodzie utrzymaniu w mocy przepisów, takich jak zawarte w art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług nastąpiło po wydaniu decyzji określającej stronie skarżącej kwotę zwrotu nadwyżki na rachunek bankowy podatnika, który w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku wyższą od kwoty należnej. Organ podatkowy pierwszej instancji miał zatem obowiązek ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zawyżenia tego zwrotu. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło