III SA/Gl 1589/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z/s w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 20 lutego 2012 r. o odmowie zwolnienia z kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania "A" Sp. z o.o. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to stało się ostateczne, gdyż Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I FZ 141/12 oddalił wniesione nań zażalenie. Pismem z dnia 26 października 2011 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100,00 zł. Wezwanie zostało doręczone 7 listopada 2011 r. i terminie nim zakreślonym skarżąca wystąpiła z wnioskiem o prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że jest osobą schorowana i samotną, posiada rozdzielność majątkowa z mężem. Utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w kocie 717,50 zł a jej miesięczne wydatki wynoszą 476,00 zł. Pozostaje jej kwota 150 zł, która nie wystarczy na pokrycie kosztów utrzymania a tym bardziej na ponoszenie kosztów sądowych. Nie posiada żadnego majątku. Pismem z dnia 12 lipca 2012 r. skarżącą została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni. Wezwanie zostało doręczone w dniu 20 lipca 2012 r., a pismem z dnia 27 lipca 2012 (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła kolejny wniosek o zwolnienie jej z obowiązku jego uiszczenia, gdyż ‘w wyniku działań urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K. Skarżącej zablokowano wszystkie konta bankowe uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Ich brak uniemożliwia wniesienie wpisu a sytuacja się pogarsza". Do pisma nie załączono żadnych dokumentów ani nie złożono go na wymaganym prawem formularzu, stąd Sąd uznał go za wniosek o zmianę postanowienia z dnia 20 lutego 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia z kosztów sądowych. Podstawą prawną przedmiotowego postanowienia był w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.), gdyż strona nie wykazała swojej aktualnej sytuacji finansowej, a przedstawione informacje były niepełne a nawet wątpliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255). Na stronie, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających jego przyznanie. W niniejszej sprawie strona złożyła wniosek o zwolnienie jej z kosztów sądowych, a zatem w ograniczonym zakresie. Mimo wielokrotnego pouczenia złożyła go na piśmie a nie formularzu, co spowodowało, że Sąd uznał go za wniosek o zmianę wskazanego postanowienia złożony w trybie art. 165 p.p.s.a.. Do pisma strona nie załączyła żadnych dokumentów ani nie przedstawiła informacji wskazujących i uzasadniających twierdzenie, że jej aktualna sytuacja finansowa uległa zmianie, a konkretnie pogorszeniu od dnia 20 lutego 2012 r. Sąd zacytował całość przedstawionego przez stronę uzasadnienia wniosku. Ze względu na jego treść nie było potrzeby ponownej weryfikacji przedstawionego przez stronę materiału dowodowego, gdyż tak już dokonana pozostawała w mocy. Zawarte w piśmie lakoniczne uzasadnienie zawiera argumenty podnoszone już we wszystkich wcześniejszych pismach i wnioskach, które nie znalazły uznania Sądu. Nie stanowią nowych okoliczności faktycznych i nowych informacji a zwłaszcza nie wykazują pogorszenia sytuacji finansowej Spółki. Informacje te były już przedmiotem oceny Sądu, która została przedstawiona w uzasadnieniu wskazanego postanowienia wraz z innymi dowodami. Brak nowych dowodów i ustaleń faktycznych powoduje, że ocena ta, która została uznana za zasadną w postępowaniu zażaleniowym przez NSA, pozostaje aktualna gdyż nie zostały ujawnione żadne nowe okoliczności faktyczne uzasadniające zmianę prawomocnego postanowienia. Kolejny raz przypomnieć należy zasady udzielania prawa pomocy oraz zasadę odpłatności postępowania sądowego, w ramach których Sąd rozpoznając wnioski w tym zakresie bierze pod uwagę tylko rzeczywistą i aktualną sytuację majątkową wnioskodawcy. To na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, nawet nie wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym uiścić należnego wpisu od skargi. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy, co w przedmiotowej sprawie nakazuje przedstawić nowe dowody potwierdzające pogorszenie sytuacji materialnej Spółki, a czego nie uczyniono. Mając na względzie art. 165 p.p.s.a., który stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone a nawet prawomocne, a strona nie uzasadniła ani nie uprawdopodobniła zmiany (pogorszenia) sytuacji materialnej, która była przedmiotem oceny i stanowiła podstawę wydania ostatecznego postanowienia z dnia 12 lutego 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w kwestii zwolnienia z kosztów sądowych Sąd rozstrzygnął jak w sentencji postanowienia.