III SA/Gl 1630/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Izby Aptekarskiej w K. na negatywne rozstrzygnięcie Zarządu Województwa [..] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie: inne – negatywne rozstrzygniecie protestu dotyczącego oceny formalnej wniosku aplikacyjnego przedsiębiorcy w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu [...] r., Zarząd Województwa [...] postanowił negatywnie rozpatrzyć otrzymane w dniu 28 sierpnia 2012 r. odwołanie [...] Izby Aptekarskiej w K., dotyczące rozstrzygnięcia protestu od oceny projektu pt.: "[...] Akademia Aptekarza" o nr [...] , złożonego w ramach konkursu nr [...] z [...] r. Stanowisko to (pismo z dnia 18 września 2012 r.) zawierało w swej końcowej części wyczerpujące i prawidłowe pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia skargi od negatywnego wyniku procedury odwoławczej do właściwego miejscowo wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stanowisko organu wydane w ramach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wpłynęło do strony skarżącej w dniu 20 września 2012 r. Strona skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa i wniosła skargę od powyższego negatywnego rozstrzygnięcia protestu (pismo z dnia 3 października 2012 r.). Skarga ta jednak została przesłana wprost do organu w dniu 3 października 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). Organ nadał przesyłkę zawierającą powyższą skargę do tutejszego Sądu w dniu 12 października 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym tej przesyłki). W dniu 17 października 2012 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo strony skarżącej (datowane na dzień 16 października 2012 r.), stanowiące wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że po otrzymaniu przez stronę negatywnego rozstrzygnięcia organu, w zakreślonym terminie, w dniu 3 października 2012 r., strona dokonała stosownej wpłaty na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz przesłała również w tym samym dniu skargę do sądu administracyjnego, jednak nie przesłała jej wprost do tutejszego Sądu, lecz za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną "decyzję". W dniu 15 października 2012 r., skarżąca otrzymała informację od organu o tym, że skarga została wniesiona błędnie, a organ przekazał skargę do właściwego sądu. Organ zaznaczył, że skarga został przekazana jednak już po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia, terminu, który został wskazany w pouczenia "decyzji" odmownej. W dalszej części uzasadnienia, skarżąca stwierdziła, że na błędny sposób wniesienia skargi miał wpływ fakt, że w "normalnym" trybie art. 129 k.p.a., odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Właśnie w ten sposób zachowała się strona skarżąca – z przyzwyczajenia. Ze względu na mnogość pouczeń oraz podstaw prawnych zawartych w piśmie urzędu, strona skupiła się jedynie na merytorycznej stronie skargi. Zdaniem strony, zachowała się ona racjonalnie, biorąc pod uwagę w szczególności przepis art. 129 § 3 k.p.a., który wskazuje, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania, ale nic nie mówi o innym sposobie odwołania. Tymczasem strona w ogóle nie zauważyła zawartego w piśmie odmownym pouczenia co do innego trybu wnoszenia odwołania, niż ogólny, wynikający z cytowanych już wyżej przepisów k.p.a. W końcowej części uzasadnienia, strona odniosła się do merytorycznej oceny negatywnego wyniku procedury odwoławczej. Następnie strona oświadczyła, że w jej przekonaniu błędne skierowanie "odwołania" do organu, a nie do Sądu, nastąpiło wskutek usprawiedliwionych okoliczności, w związku z czym, strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Do wniosku skarżąca dołączyła odpis skargi do tutejszego Sądu oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 z późniejszymi zmianami) – zwana dalej w skrócie "z.p.p.r." – normuje i reguluje podstawowe zasady odnoszące się do rozdziału funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. W powołanej ustawie zostały sprecyzowane wymogi skutecznego wniesienia skargi. Zgodnie z art. 30c ust. 2 z.p.p.r., skargę wnieść może wnioskodawca w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4 z.p.p.r. Wynika z tego, że skarga taka musi być wniesiona do Sądu jako skarga kompletna (powinna być również opłacona). Dopiero w przypadku spełnienia tych przesłanek, skarga zostanie rozpatrzona przez sąd w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (art. 30c ust. 2 z.p.p.r.). W art. 30e z.p.p.r. zawarto odesłanie, zgodnie z którym w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52 – 55, art. 61 § 3 – 6, art. 115 – 122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Z tego unormowania wynika, że rozpoznawanie wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na negatywne wyniki procedury odwoławczej następuje na podstawie przepisów P.p.s.a. (unormowania zawarte w art. 85 – 89 P.p.s.a.). Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 85 P.p.s.a.). Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. – stanowi, że "jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym". W myśl art. 87 P.p.s.a "pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu" (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z cytowanej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli łącznie występują następujące przesłanki: został złożony wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiąjącej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że strona zachowała siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Informację o błędnym wniesieniu skargi strona otrzymała od organu w dniu 15 października 2012 r. – data ta stanowi dzień ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony we wskazanym, siedmiodniowym terminie (przesyłka zawierająca wniosek została nadania w urzędzie pocztowym w dniu 16 października 2012 r.). Należy jeszcze zaznaczyć, że wraz z przedmiotowym wnioskiem dopełniona została czynność, dla której ustanowiony był termin. Do wniosku dołączona została bowiem skarga. Sprawą kluczową dla rozpoznania niniejszego wniosku pozostaje więc kwestia braku winy w uchybieniu terminu. W doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak np. w postanowieniu NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II GZ 56/12, LEX nr 1116284). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. (por. m in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1999 r. III SA 7432/98, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 1999 r. I SA/Ka 2039/96 publ. Serwis podatkowy 2001/7 str. 8 oraz B.Adamiak w Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H.Beck. W-wa 2003 r., str. 323). W przedmiotowej sprawie, strona skarżąca otrzymała pismo organu z dnia 18 września 2012 r., zawierające informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej w dniu 20 września 2012 r. W końcowej części tego pisma, po uzasadnieniu swojego stanowiska w sprawie, organ zawarł obszerne, dokładne i wyczerpujące pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia skargi do właściwego sądu administracyjnego. W pouczeniu tym stwierdzono wyraźnie także o tym, że "skarga wnoszona jest bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania informacji o wyniku procedury odwoławczej (...)". Trudno w takiej sytuacji stwierdzić, że istotny błąd strony skarżącej co do trybu wniesienia skargi był usprawiedliwiony. Strona otrzymała informacje o negatywnym wyniku procedury odwoławczej wraz z obszernym i wyczerpującym pouczeniem. Z pouczeniem tym należało się dokładnie zapoznać, tym bardziej, że strona skarżąca występowała przecież w tej sprawie samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Stosownie do art. 30c ust.2 z.p.p.r., skarga wnoszona jest przez stronę w terminie czternastu dni od dnia otrzymania informacji bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jeżeli strona otrzymała informację od organu w dniu 20 września 2012 r., to termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 4 października 2012 r. Co istotne, to w zakreślonym, czternastodniowym terminie, strona opłaciła w sposób prawidłowy skargę, uiszczając wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł na rachunek bankowy tutejszego Sądu. Skarga do sądu administracyjnego została sporządzona, a następnie nadana w urzędzie pocztowym w dniu 3 października 2012 r. Nadana przesyłka zawierająca skargę nie została jednak zaadresowana prawidłowo (do tutejszego Sądu), lecz błędnie wskazano jako adresata organ, którego działanie jest przedmiotem skargi. Wniesienie skargi do sądu, oznacza wpływ tej skargi do sądu, jednak równoznaczne z wniesieniem skargi w zakreślonym terminie do sądu jest nadanie tej skargi w polskim urzędzie pocztowym. W przypadku nadania skargi w urzędzie pocztowym, istotny jest jednak adresat przesyłki zawierającej skargę. Adresat ten jest podmiotem, do którego ta skarga wpływa. Skarga została nadana przez stronę skarżącą w urzędzie pocztowym w dniu 3 października 2012 r. Wpłynęła ona jednak do organu – zgodnie z oznaczeniem adresata na przesyłce pocztowej. Z kolei organ nadał tę skargę do właściwego adresata – tutejszego Sądu – w dniu 12 października 2012 r. I ta właśnie data, jest datą nadania skargi (a więc wpływu) do tutejszego Sądu. Wpływ skargi nastąpił więc już po upływie zakreślonego, czternastodniowego terminu. W żaden sposób nie może ostać się argument strony, która powołuje się na regulacje zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 129 k.p.a.). Kodeks ten reguluje bowiem ogólne postępowanie administracyjne i jest to regulacja ogólna, generalna. Natomiast w przypadku procedur odnoszących się do rozdziału funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, obowiązują odrębne zasady, uregulowane właśnie w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W tym stanie rzeczy, w sytuacji szczegółowego i wszechstronnego unormowania tej kwestii w "z.p.p.r.", stanowi ona regulację szczególną, która znajduje w tych kwestiach wyłączne zastosowanie. Tak więc procedura w przedmiocie rozdziału funduszy strukturalnych Unii Europejskiej uregulowana jest tylko w "z.p.p.r." i nie stosuje się w tych procedurach kodeksu postępowania administracyjnego. Przekonanie strony, że należało zastosować w tym postępowaniu regulacje zawarte w k.p.a. nie mogą być i nie są racjonalne, ani uzasadnione. Założenie takie nie miało przecież żadnych podstaw, tym bardziej, że w piśmie organu, stanowiącym negatywne rozstrzygniecie protestu skarżącej było zawarte wyczerpujące pouczenie, także o trybie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Zresztą w piśmie stanowiącym przedmiot skargi w niniejszym postępowaniu, w żadnym miejscu nie powoływano się na regulacje zawarte w k.p.a. Należy również stwierdzić, że unormowanie trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, zawarte w art. 30c ust.2 z.p.p.r. są sformułowane w sposób jasny i przejrzysty. Brak więc podstaw, aby przyjąć, że błędne (a w przekonaniu strony racjonalne) przekonanie o zastosowaniu regulacji zawartych w k.p.a. stanowiło przeszkodę o charakterze zewnętrznym i obiektywnym, której to strona nie mogła usunąć, nawet przy dołożeniu należytej staranności w tej kwestii. W orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, że uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej będące skutkiem niezapoznania się z pouczeniem zawartym w piśmie wydanym w toku postępowania świadczy właśnie o niedołożeniu przez stronę należytej staranności, a tym samym świadczy o zawinieniu uchybienia terminu. Stanowisko co do powyższej zasady prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach: z dnia 30 kwietnia 2011 r., I FZ 162/11, LEX nr 1082358 i z dnia 15 lutego 2012 r., II OZ 48/12 LEX nr 1121293. Jest to tym bardziej uzasadnione, jeżeli uzasadnienie jest prawidłowe, dokładne i wyczerpujące, a takie właśnie pouczenie zawarte było w piśmie, stanowiącym przedmiot skargi. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, przyczyny wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających przyjęcie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej, zaś inne powody braku winy nie zostały wskazane. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.