III SA/Gl 1663/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. przyznać adwokatowi T. D. od Skarbu Państwa kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych [...] groszy) w tym 23% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. U Z A S A D N I E N I E. W dniu [...] r. B. G. zgłosiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez Dyrektora "A" w G. Działając w trybie art. 34 § 4 oraz art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. pismem z dnia [...]r. nr [...] przekazał Dyrektorowi "A" w G. wniesione przez zobowiązaną zarzuty, celem zajęcia stanowiska przez wierzyciela. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor "A" w G. nie uznał zarzutów B.G. za zasadne. Na powyższe rozstrzygniecie zobowiązana wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uchyliło w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji uznając jednocześnie zgłoszone zarzuty za uzasadnione. Dnia [...]r. (data stempla pocztowego) Dyrektor "A" w G. wniósł za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na wskazane wyżej postanowienie organu II instancji. W jej uzasadnieniu poza merytorycznymi zarzutami powołał się na art. 34a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 ze zm.) oraz na wydaną na jego podstawie decyzję z dnia [...] r. nr [...] określającą wysokość należnych do zapłaty kosztów wyżywienia i zakwaterowania ubezwłasnowolnionego całkowicie M.G. w "A" w G. Ponadto wskazał, iż w związku z niewykonaniem w terminie zobowiązań pieniężnych wynikających ze wskazanej decyzji dochodzi swych należności od ówczesnego opiekuna prawnego określonego również w tym akcie administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej (ta bowiem została wniesiona przez organ pierwszej instancji, któremu nie przysługuje status strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym) bądź jej oddalenie. Skoro bowiem B.G. w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionego przez Dyrektora "A" w G. tytułu wykonawczego nie była już prawnym opiekunem swojego syna M., a zatem nie posiadała legitymacji do jego reprezentowania. Tym samym nie mogła mieć przymiotu zobowiązanego w omawianym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie bowiem do treści art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powołanej jako p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Jak wskazuje się w literaturze legitymacja skargowa podmiotu wnoszącego skargę we własnym interesie prawnym zawierać musi w sobie dwa elementy. Skarżący musi mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem konkretnego aktu lub czynności, oparty na normach administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, kształtujących istotę sprawy administracyjnej, w której skarga jest wnoszona i które pozwolą sądowi ocenić, czy skarga została wniesiona we własnej sprawie oraz interes prawny w doprowadzeniu zaskarżonego aktu lub czynności do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym (vide: T. Woś (w) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2005 r. s. 214). Nadto wskazuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego przejawia się w tym, że działa bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (vide: A. Kabat (w) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz. Zakamycze str. 131). Interes ten ma charakter obiektywny, albowiem istnieje on wówczas, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Skarżący będzie zatem posiadał legitymację skargową, gdy będzie w stanie wykazać się interesem prawnym w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, opartym na normach prawa administracyjnego materialnego lub procesowego (por. zachowujący aktualność wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1966 r. sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 89 z poglądem J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, s. 134). Należy jednak zauważyć, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że jednostka samorządu terytorialnego nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w przypadku, gdy decyzję w pierwszej instancji wydał organ tej jednostki (vide: wyrok NSA z 16 lutego 2005 r. OSK 1017/04 niepubl.). W przypadku bowiem gdy przepisy prawa wyznaczają organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) będzie on reprezentował interes tej jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę – jako stronę postępowania – jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. W zakresie w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej (por. uchwały NSA z dnia 9 października 2001 r. sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001, nr 1, poz. 17 i z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/2003, OSP 2004, nr 4, poz. 48, a także wyroki NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04 i z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 521/05 niepubl.). W tej sytuacji skarga złożona przez Dyrektora "A" w G., który wydał w niniejszej sprawie postanowienie w pierwszej instancji, podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a., który stanowi, iż sąd odrzuca skargę, gdy jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w § 1 pkt 1-5. Nie jest bowiem dopuszczalne, aby Dyrektor "A" w G. występował raz w roli organu wydającego decyzję bądź postanowienie, a innym razem jako strona postępowania – w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Ustawodawca nie przyznał bowiem legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję bądź postanowienie organowi administracji publicznej, który rozstrzygał sprawę administracyjną w pierwszej instancji, uchylone następnie orzeczeniem kasacyjnym organu odwoławczego. Dlatego też zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 wyżej wymienionej ustawy orzeczono jak w sentencji. Natomiast o przyznaniu adwokatowi z urzędu (reprezentującemu uczestnika postępowania) wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej, orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 18 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).