III SA/Gl 1667/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-06-17

Skład orzekający: Henryk Wach, Małgorzata Jużków, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zawiesić postępowanie sądowe w sprawie dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT, w związku z oczekiwaniem na odpowiedź Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich na pytanie prejudycjalne dotyczące zgodności krajowego przepisu z prawem unijnym?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie sądowe, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania (pytania prejudycjalnego skierowanego do TSUE). Wystąpienie zagadnienia wstępnego, które ma bezpośredni wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji i zgodność krajowego przepisu z prawem unijnym, uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA.
Stan faktyczny
Spółka 'A' S.A. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT. Organ stwierdził zawyżenie przez Spółkę kwoty podatku naliczonego w deklaracji VAT-7 za określony miesiąc. Spółka zarzuciła naruszenie art. 109 ust. 6 ustawy o VAT oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, a także kwestionowała zgodność przepisu z prawem unijnym. W toku postępowania przed WSA, Spółka wniosła o zawieszenie postępowania ze względu na oczekiwanie na odpowiedź TSUE na pytanie prejudycjalne skierowane przez NSA w innej sprawie, dotyczące zgodności przepisów o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym z prawem unijnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant Sekr.sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S. A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r., Nr [...], ustalającą dla "A" S. A. - na podstawie art. 109 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) - kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] r., w wysokości [...] zł. Według przekazanych Sądowi akt sprawy stan faktyczny przedstawiał się następująco. W następstwie przeprowadzonej kontroli przez pracowników [...] Urzędu Skarbowego w [...] w dniach [...], [...], [...], [...], i [...] r. w zakresie prawidłowości rozliczenia przez w/w Spółkę podatku od towarów i usług za [...] r., stwierdzono zawyżenie wykazanej w deklaracji VAT-7 za w/w miesiąc nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, skutkujące zmianą rozliczenia dokonanego przez podatnika. Ustalono, że Spółka otrzymała faktury zakupu VAT, dokumentujące transakcje gospodarcze, które w deklaracji VAT-7 za [...] r. zostały wykazane jako nabycie towarów i usług pozostałych. Przedmiotowe faktury zostały ujęte w rejestrze zakupów towarów za ten miesiąc. Według pieczęci z datą wpływu, które widnieją na przedmiotowych fakturach oraz na podstawie wpisu do prowadzonej przez Skarżącą książki korespondencji wynika, że oryginały w/w faktur wpłynęły do Spółki pocztą w dniu [...] r. Jednakże w dniu [...] r. Spółka złożyła pisemne oświadczenie, ze faktury VAT otrzymała w miesiącu [...] r., aczkolwiek w wyniku pomyłki osoby ewidencjonującej wpływającą korespondencję, zostały błędnie zakwalifikowane do rozliczenia w miesiącu [...] r. W związku ze stwierdzoną nieprawidłowością, odrębną decyzją Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] Nr [...] dnia [...] r., ustalił dla "A" S. A. kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] r., w wysokości [...] zł. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia organ powołał art. 109 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiący iż przepis art. 109 ust. 5 tej ustawy stosuje się odpowiednio do różnicy, o której mowa w art. 87 ust. 1 oraz art. 109 ust. 5 w/w ustawy, zgodnie z którym w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, właściwy organ ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zawyżenia. Organ drugoinstancyjny nie zakwestionował ustaleń i wywodów Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] i decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r., Nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r., Nr [...]. W skardze skierowanej na wskazaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona zażądała jej uchylenia w całości oraz zasądzenia na jej rzecz od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] kosztów postępowania. Skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisu art. 109 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie; 2. naruszenie przepisu art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] zasady zaufania do działań organów państwa. Skarżąca podniosła w skardze, że decyzja ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe w zaistniałym przypadku nie znajduje żadnego uzasadnienia, ani prawnego, ani fiskalnego. Przyjmując bowiem nawet, że organ określił wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, która była niższa o [...] zł od zadeklarowanej przez Spółkę, to i tak nie doszło do jakiegokolwiek uszczuplenia, "albowiem kwota ta niejako automatycznie podwyższyła kwotę podatku naliczonego w miesiącu następnym". Zdaniem Skarżącej nie można mierzyć jednakową miarą i wyciągać takich samych konsekwencji w sytuacji, gdy mamy do czynienia z realnym uszczupleniem podatku, gdy przykładowo podatnik uzyskuje bezpodstawny zwrot podatku w związku z przedstawieniem wadliwych faktur, z przypadkiem, gdy występuje jedynie czasowe przesunięcie w zaistnieniu (oraz wysokości) rzeczywistej nadpłaty. Ponadto Skarżąca zakwestionowała zgodność regulacji zawartej w art. 109 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług z prawem unijnym. W szczególności dodatkowe zobowiązanie podatkowe powinno zostać uznane za sprzeczne z prawem wspólnotowym, z uwagi na brak udzielonej w trybie art. 27 VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. (77/388/EWG) zgody na jego stosowanie, jako środka specjalnego. Główne tezy wywodu prawnego organu drugoinstancyjnego zawartego w odpowiedzi na skargę skupiają się wokół twierdzenia, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe, stanowi obligatoryjne następstwo ustalenia, że podatnik w złożonej deklaracji wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej. Organ podkreślił, że taka konstatacja stanowiła podstawę wydania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...], Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r., Nr [...]. Organ w odpowiedzi na skargę podjął polemikę z przedstawionymi argumentami skargi, uznając że dodatkowe zobowiązanie podatkowe – wg dominującego poglądu - posiada charakter pozafiskalnej sankcji – nie służy bowiem finansowaniu potrzeb publicznych i nie obciąża ogółu zobowiązanych do uiszczania podatku. Organ podkreślił, że skoro dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie posiada charakteru zobowiązania podatkowego, mając charakter zbliżony do kary pieniężnej, to nie stanowi środka specjalnego, uregulowanego w art. 27 VI Dyrektywy Rady. W piśmie procesowym z dnia [...] r. "A" S. A. wniosła o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z urzędu, ze względu na wystąpienie zagadnienia wstępnego w postaci oczekiwania na odpowiedź na pytanie prejudycjalne, przedłożone na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską Trybunałowi Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, a zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.07.2007 r., sygn. akt.: I FSK 1062/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępnie należy wyjaśnić, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że istotną dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, choć nie podnoszoną w skardze ani w odpowiedzi na skargę, a dopiero w piśmie procesowym z dnia [...] r. przez strony postępowania, jest kwestia zasadności zawieszenia postępowania sądowego. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu. Z przepisu tego wynika, że Sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Warunkiem skorzystania z tej podstawy prawnej, mającej związek z wynikiem innego postępowania, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. Istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii, mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Ten element w konstrukcji zagadnienia wstępnego to zatem wymóg istnienia zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Wskazana zależność określana jest też jako istnienie związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym, z zastrzeżeniem, że ustalenie tego związku należy do organu (por. uzasadnienia wyroków NSA: z dnia 7 marca 2001 r., III SA 32/00, niepubl.; z dnia 2 kwietnia 1999 r., III SA 2307/98, niepubl.; z dnia 19 maja 1998 r., I SA 1874/97, niepubl.). Formułując wymóg istnienia zależności, kodeks nie określa jej charakteru. Jednak należy przyjąć, że przepis wymaga związku bezpośredniego (tak też m.in. G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz, Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej, LEX, 2007, wyd. II). Przemawia za tym istota zawieszenia postępowania, tj. instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy. Trafnie przyjmuje zatem judykatura, że chodzi tu o "bezpośredni związek przyczynowy" (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 7 marca 2001 r., III SA 32/00, niepubl.), "bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd" (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 26 stycznia 1993 r., II SA 1678/92, ONSA 1994, nr 2, poz. 55; uzasadnienie uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., OPK 14/96, ONSA 1997, nr 1, poz. 11). Gdy w sprawie wyłania się zatem "zagadnienie", które wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" w judykaturze rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Treścią zagadnienia wstępnego jest wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenia prawne. Rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego musi zatem przekładać się na treść rozstrzygnięcia w sprawie głównej, wpływając na ocenę prawną okoliczności decydujących o sposobie zakończenia sprawy głównej. Innymi słowy rozstrzygniecie w sprawie głównej jest zdeterminowane sposobem zakończenia sprawy wpadkowej, bowiem tworzy pozytywną lub negatywną przesłankę dla rozstrzygnięcia sprawy głównej. Obie przesłanki – zdaniem Sądu – zostały w niniejszej sprawie spełnione. Rozstrzygnięcie sprawy zależy bowiem od wyniku innego postępowania, jeśli zakończenie toku innego postępowania będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, może przekładać się na treść rozstrzygnięcia sądowego, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez wyrażenie: "zagadnienie wstępne" w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i posiada bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy sądowoadministracyjnej, na tle której wystąpiło. Dla Sądu kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi o tym, czy zakwestionowany w skardze akt, czynność lub bezczynność są zgodne z prawem materialnym. Celem postępowania przed sądem administracyjnym jest bowiem zbadanie legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej, tj. dokonanie analizy czy decyzja ta nie została wydana z naruszeniem prawa i rozstrzygnięcie w tym zakresie. W pojęciu legalności decyzji mieści się również analiza jej podstaw prawnych, ze względu na obowiązywanie podstawowej zasady działania organów administracji publicznej, w tym w zakresie prawa daninowego, tj. zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 i 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i uzależniającą dopuszczalność działania organu od istnienia prawnej podstawy ku temu. Istnienie takiej podstawy Sąd może oceniać kierując się przesłankami wynikającymi zarówno z Konstytucji RP, jak i z Dyrektyw Rady Unii Europejskiej. Możliwość bezpośredniego stosowania dyrektyw została usankcjonowana przez orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, z którego wynika, że jeżeli dane Państwo Członkowskie nie wprowadziło w terminie postanowień dyrektywy, względnie wprowadziło je w sposób błędny, podatnik ma prawo powołać się na przepisy dyrektyw, o ile są one wystarczająco jasne i bezwarunkowe. Trybunał orzekając w sprawach dotyczących VAT wielokrotnie wskazywał, że większość przepisów Szóstej Dyrektywy spełnia kryteria bezpośredniego zastosowania, co oznacza również, że interpretacja polskich norm podatku od towarów i usług musi być zbieżna z postulatami dyrektyw wspólnego systemu VAT. Pierwszeństwo prawa wspólnotowego przed prawem polskim wynika z treści art. 91 ust. 3 Konstytucji RP wobec przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej na podstawie Traktatu podpisanego w Atenach 16 kwietnia 2003 r. pomiędzy Państwami Członkowskimi, a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Węgierską Republiką Malty, Rzeczypospolitą Polską, Republiką Słowenii i Republiką Słowacką o przystąpieniu tych Państwa do Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864). Jeżeli zatem ustawowa podstawa rozstrzygnięcia, wobec sprzeczności z aktami wyższego rzędu, zostanie zakwestionowana, brak będzie – zgodnie z powołaną wyżej zasadą praworządności – możliwości wydania przez organ administracyjny rozstrzygnięcia obligującego do realizacji obowiązku przez podatnika. W tym wyraża się traktowanie oceny legalności podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia za kwestię wstępną dla rozstrzygnięcia Sądu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd zauważa, że dokonana w kontekście przepisów unijnych ocena podstawy prawnej zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...][...] r., Nr [...] warunkuje możliwość podjęcia oceny tego rozstrzygnięcia. Przystępując do rozpoznania powyższej skargi Sąd doszedł zatem do przekonania, że jej prawidłowe rozstrzygnięcie zależy w pierwszej kolejności od jednoznacznego przesądzenia zgodności podstawy prawnej zaskarżonej decyzji tj. art. 109 ust. 4 powołanej wcześniej ustawy z prawem wspólnotowym, z czym immanentnie związana jest ocena instytucji dodatkowego zobowiązania podatkowego. Inne bowiem są wynikające z uwarunkowania harmonizacji, gdyby uznać, że dodatkowe zobowiązanie jest sankcją administracyjną, a nie podatkiem. W art. 27 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC) mowa jest o "środkach specjalnych", które jednak mogą być wprowadzone po spełnieniu określonych wymogów proceduralnych. Niejednoznaczność charakteru dodatkowego zobowiązania podatkowego może również rodzić wątpliwości co do zakwalifikowania tego instrumentu jako środka dopuszczalnego na podstawie art. 33 Szóstej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC). Zgodnie z nim bez uszczerbku dla innych przepisów prawa wspólnotowego, w szczególności obowiązujących przepisów Wspólnoty, dotyczących ogólnego systemu przechowywania, transportu i monitorowania produktów podlegających akcyzie – nie zabrania się żadnemu Państwu Członkowskiemu utrzymywania lub wprowadzania podatków od umów ubezpieczenia, podatków od gier, zakładów, podatków akcyzowych, opłat skarbowych oraz ogólnie jakichkolwiek podatków, ceł lub opłat, które mogą być uznane za podatki obrotowe, pod warunkiem jednakże, iż te podatki, cła i opłaty nie prowadzą w handlu między Państwami Członkowskimi do powstania formalności związanych z przekraczaniem granicy. Wskazany przepis Szóstej Dyrektywy nie zawiera jednak definicji podatku obrotowego, ani nie odsyła w tym zakresie do innych przepisów. Samo zastawienie cech dodatkowego zobowiązania podatkowego i konstrukcji podatku od towarów i usług określonej w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, bez odwołania się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, nie będzie stanowić miarodajnej oceny przesądzającej prawidłowości zastosowania dodatkowego zobowiązania. Wyjaśnienie powyższych kwestii ma wobec tego wpływ na ocenę prawną zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...][...] r., Nr [...]. Należy zatem wskazać, że w niniejszej sprawie wystąpił analogiczny problem dotyczący oceny tego przepisu, jak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.07.2007 r., sygn. akt.: I FSK 1062/06, przedkładającego - na podstawie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską Trybunałowi Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich - pytanie prejudycjalne. Dotyczyło one ustalenia: 1) Czy art. 2 ust. 1 i 2 Pierwszej Dyrektywy Rady Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej z dnia 11 kwietnia 1967 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państwa Członkowskich w zakresie podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (67/227/EEC) wyłącza możliwość nałożenia obowiązku zapłaty przez podatnika podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (DZ. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), w przypadku stwierdzenia, że podatnik podatku od towarów i usług w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej? 2) Czy "środki specjalne", o których mowa w art. 27 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC), z uwagi na swój charakter i cel, mogą polegać na możliwości nakładania na podatnika podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalanego decyzją organu podatkowego, w razie stwierdzenia faktu zadeklarowania przez podatnika zawyżonej kwoty zwrotu różnicy podatku albo zawyżonej kwoty zwrotu podatku naliczonego? 3) Czy w uprawnieniu przewidzianym w art. 33 Szóstej Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych –wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC) mieści się prawo do wprowadzenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, określonego w art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela wątpliwości wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyżej postanowieniu, co czyni celowym wstrzymanie toku niniejszego postępowania do czasu wyrażenia stanowiska przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. Powyższe zagadnienia prawne nie zostały dotychczas rozstrzygnięte, co uzasadnia zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzekanie przed rozstrzygnięciem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich byłoby bowiem przedwczesne, co czyni celowym oczekiwanie na udzielenie przez Trybunał odpowiedzi na wskazane wyżej pytanie. Wskazać ponadto należy, że w rozpatrywanej przez Sąd sprawie zarówno ukształtowanie konstytutywnych elementów stosunku prawnego skutkujące określeniem obowiązku podatkowego, jak i jego określenie oraz ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego przez obie instancje organów administracji orzekających w sprawie, nastąpiło po akcesji Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej tj. po 1 maja 2004 r., co rzutuje na możliwość odniesienia się w orzekaniu przez Sąd do powołanych wyżej przepisów wspólnotowych. Dodatkową przesłanką dla zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie jest dążenie do zapewnienia jednolitości orzekania w sprawach dotyczących tej samej instytucji prawnej. Zadaniem Sądu jest bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Wobec tego – mimo nieobowiązywania formalnie zasady jednolitości orzekania - zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji byłoby odmienne stanowisko Sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny, po uzyskaniu odpowiedzi na przedłożone pytanie. Dodatkowo należy podnieść, że jakkolwiek wspomniany przepis art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazuje na możliwość zawieszenia postępowania w razie badania przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości kwestii zgodności z prawem wspólnotowym polskiego aktu prawnego, niemniej nie przesądza to o braku możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, z uwagi na postawione w innej sprawie pytanie prejudycjalne. Należy bowiem uznać spełnienie przesłanki z wymieniowego art. 125 § 1 pkt 1 mówiącej o postępowaniu sądowym, bowiem Europejski Trybunał Sprawiedliwości jest sądem w znaczeniu ustrojowym. Reasumując – Sąd stwierdził, że należy się opowiedzieć się za celowością czasowego przerwania postępowania podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w/w ustawy, mimo że przepis ten stanowi wyjątek od zasady szybkości postępowania (art. 7 w/w ustawy). Wobec uznania przez Sąd, że spełniona została hipoteza art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak na wstępie. Zawieszone postępowanie sądowe, stosownie do uregulowania art. 128 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zostanie podjęte z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło