III SA/Gl 1684/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-06-07

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że poniesienie kosztów postępowania sądowego zagraża jego codziennej egzystencji, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pomimo przedstawienia dochodów z emerytur i renty socjalnej oraz udokumentowanych wydatków, po ich odliczeniu pozostała nadwyżka pieniężna, która była wystarczająca na pokrycie wpisu sądowego i innych ewentualnych opłat.
Stan faktyczny
Skarżący E. i J. Ć. złożyli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym egzekucji należności pieniężnych. Wskazali na niskie dochody z emerytur i renty socjalnej oraz wysokie wydatki na leki i utrzymanie mieszkania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżąca E. Ć. nie wniosła sprzeciwu, natomiast skarżący J. Ć. wniósł sprzeciw, podnosząc argumenty dotyczące swojej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu J. Ć. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ć. i J. Ć. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie dotyczącym skarżącego J.Ć. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie [...] zł skarżący E. i J. Ć. złożyli wniosek o zwolnieni z opłaty. Na uzasadnienie wniosku podali, iż są emerytami a znaczną część emerytur przeznaczają na lekarstwa. Jako osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym wskazali pełnoletniego syna, Ł. Ć.. Skarżący J. Ć. pobiera emeryturę w wysokości [...] zł brutto z dodatkiem kombatanckim w wysokości [...] zł, jego żona emeryturę w wysokości [...] zł brutto a ich syn rentę socjalną w wysokości [...] zł. Skarżący zajmują mieszkanie spółdzielcze o powierzchni [...] m kw., od 2003 r. budują dom mieszkalny (w chwili obecnej budowa nie jest kontynuowana) a ich syn jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,5 ha. Na wezwanie referendarza skarżący nadesłali dokumenty obrazujący ponoszone wydatki. Z dokumentów tych wynika, że z tytułu utrzymania mieszkania płacą łącznie [...] zł, podatek rolny w wysokości [...] zł (jedna rata [...] zł) . Dodatkowo skarżący spłacają raty pożyczki socjalnej na poziomie [...] zł. Jednocześnie opłacają składki ubezpieczenia na życie w wysokości [...] zł i [...] zł. Przedłożyli również wypisy ze szpitala zawierające rozpoznania występujących u nich schorzeń i podali, że koszty zaleconych leków wynoszą około [...] – [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżąca nie złożyła sprzeciwu, zatem w stosunku do niej postanowienie odmawiające prawa pomocy uprawomocniło się w dniu 14 maja 2010 r. Sprzeciw w terminie do tego przewidzianym złożył natomiast skarżący, J. Ć.. Poza polemiką z ustaleniami referendarza i odwołaniami do uprawnień zagwarantowanych konstytucyjnie nie podniósł on nowych okoliczności ani nie przedłożył nieznanych wcześniej Sądowi dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: ppsa. Rozpoznanie wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy sprowadza się zatem do ustalenia, czy w niniejszej sprawie spełniona jest określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy ppsa przesłanka przyznania tego prawa. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Rozpoznanie wniosku strony skarżącej wymaga zatem ustalenia, czy wykazała ona, że poniesienie kosztów postępowania sądowego zainicjowanego skargą na decyzję organu podatkowego, wskazaną w sentencji postanowienia, zagrażałoby codziennej egzystencji wnioskodawcy. Zdaniem Sądu orzekającego skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania mu dobrodziejstwa procesowego, w postaci zwolnienia go od wpisu sądowego od skargi. Jak bowiem wynika z nadesłanych dokumentów, zarówno on jak i osoby pozostające wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym dysponują stałymi dochodami w postaci emerytur i renty socjalnej, a po odliczeniu ponoszonych i udokumentowanych wydatków w dalszym ciągu pozostaje im nadwyżka pieniężna rzędu około [...] zł netto. Kwota ta jest wystarczająca na uiszczenie wpisu wynoszącego [...] zł, co więcej również inne ewentualne opłaty w niniejszej sprawie nie przekroczą tej kwoty. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia, działając w oparciu o art. 260 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło