III SA/Gl 1694/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-04-13

Skład orzekający: Henryk Wach, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług, gdy rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie zgodności z Konstytucją przepisu Ordynacji podatkowej dotyczącego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który rozpatruje pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją przepisu Ordynacji podatkowej o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd oparł się na art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który dopuszcza zawieszenie postępowania, gdy jego wynik zależy od innego toczącego się postępowania, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Strona skarżąca wniosła o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności z Konstytucją przepisu Ordynacji podatkowej o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Strona podniosła zarzuty dotyczące sposobu ogłaszania zarzutów i potencjalnego nadużywania instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia przez organy podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnięcia w ramach pytania prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów usług postanawia zawiesić postępowanie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] określającą "A" Sp. z o.o. w B. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I kwartał 2005 r. w wysokości [...] zł i za IV kwartał 2005 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że dnia [...] r. wszczęto śledztwo przeciwko J. K. – właścicielowi "A" Sp. z o.o. w B. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 kks w zw. z art. 62 § 2 kks. związku z art. 6 § 2 kks przy zastosowaniu art. 38 § 2 kks i art. 7 § 1 kks polegające na uszczupleniu podatku od towarów i usług między innymi za miesiące od lutego do grudnia 2005 r. co według art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Pełnomocnik strony skarżącej pismem z dnia [...] r. wniósł o zwrócenie się na mocy art. 193 Konstytucji RP i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym: " Czy art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie jest informowany, do momentu uznania go za podejrzanego – jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". W piśmie tym strona skarżąca zwróciła uwagę, że postanowieniem z dnia [...] r. Urząd Kontroli Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w C. wszczął śledztwo w sprawie o przestępstwo skarbowe szczegółowo opisane w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów. Jednakże treść postanowienie o przedstawieniu zarzutów ogłoszono podejrzanemu dopiero w dniu [...] r. W dalszej części powołała się na przepisy Ordynacji podatkowej dotyczących wygaśnięcia i przedawnienia zobowiązań podatkowych. W pierwszej kolejności powołała się na art. 59 § 1 pkt 9 z którego brzmienia wynika, że zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek m.in. przedawnienia. Natomiast zgodnie z art. 70 § 1 i 6 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowe, w którym upłynął termin płatności podatkowych. Przy czym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Na koniec, tytułem uzupełnienia strona wskazała, że organy podatkowe często przed upływem terminu przedawnienia wydają tzw. "puste" postanowienia o przedstawieniu zarzutów tylko po to by nie dopuścić do przedawnienia zobowiązania podatkowego, podczas gdy w chwili ich wydania nie dysponują wiedzą w zakresie podstaw uzasadniających wszczęcie postępowania karno-skarbowego. Według strony działają z pełną świadomością. Dowodem na to według strony jest fakt, ze ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów następuje po upływie kilku miesięcy od daty wydania postanowienia o jego wszczęciu. Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł argumentację zawartą w piśmie procesowym z dnia [...] r., w którym odniósł się do kwestii przedawnienia. Ponadto na rozprawie Przewodniczący poinformował strony, że rozważa możliwość zawieszenia postępowania sądowo-administracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Pełnomocnik strony skarżącej poparł ten wniosek, natomiast pełnomocnik organu odwoławczego sprzeciwił się zawieszeniu postępowania w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przepis art. 125 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej zw. P.p.s.a.) przewiduje, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Postanowieniem z 5 kwietnia 2011 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 525/10 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie jest informowany, do momentu uznania go za podejrzanego – jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?" Należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny, co do stosowania art. 125 § 1 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaprezentował następujące stanowisko (sygn. I FZ 214/09): "Jednocześnie należy podnieść, że praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania" wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. W szczególności zauważa się, że chodzi o te przypadki, gdy zawieszenie postępowania następuje z uwagi na skierowanie, na tle innej sprawy zawisłej przed sądem lub rozbieżności występujących w orzecznictwie, zagadnienia prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały przez skład rozszerzony NSA stosownie do art. 15 § 1 pkt 2 i 3, art. 187 i art. 269 P.p.s.a. Uznaje się, że ten kierunek celowościowej wykładni tego przepisu, mimo że odbiega od jego literalnego brzmienia, odpowiada istocie sądownictwa administracyjnego, w którym jednolitość orzecznictwa ma dużo większe znaczenie niż w sądownictwie powszechnym. Zadaniem sądu administracyjnego jest, bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Wobec tego zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym, które mają być rozstrzygnięte w sposób wiążący dla innych składów orzekających (...)" Skoro przedmiotem postępowania w tej sprawie jest decyzja ostateczna wydana w dniu [...] r., a w sprawie występuje zagadnienie, którego dotyczy ww. pytanie prawne, to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne, Sąd działając w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie do czasu wydania przez TK rozstrzygnięcia w ramach opisanego pytania prawnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło