III SA/Gl 1784/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys- Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 15 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić prawa pomocy. Do złożonej w sprawie skargi dołączono wniosek o prawo pomocy. Dlatego też zarządzeniem z 20 grudnia 2013 r., doręczonym skarżącemu w dniu 17 stycznia 2014 r., referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania, w związku z niewykonaniem w terminie zarządzenia wzywającego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego zarządzenia, do którego dołączył wniosek na urzędowym formularzu. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza. Postanowieniem z 24 lutego 2014 r. Sąd oddalił ten wniosek, jednak postanowienie to zostało, w wyniku wniesionego zażalenia, uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26 czerwca 2014 r. (sygn. akt I FZ 140/14). W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny zobligował Sąd pierwszej instancji do merytorycznego rozpoznania wniosku. W treści formularza wnioskodawca wskazał, że jest zatrudniony na [...] etatu i osiąga wynagrodzenie w wysokości 840 zł brutto podobnie jak i jego małżonka. Wobec strony toczą się liczne postępowania komornicze. Skarżący z małżonką dysponują mieszkaniem komunalnym o wymiarze [...] m2. Dlatego też zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 28 lipca 2014 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia danych wskazanych we wniosku poprzez przedłożenie: - -kopii rocznych deklaracji podatkowych w podatku dochodowym skarżącego i jego żony od osób fizycznych za rok 2013 - -kopii faktur obrazujących bieżące wydatki (mieszkanie, media etc.) za okres od stycznia do czerwca 2014 r. - -zaświadczeń o pobieranych zarobkach za ostatni okres -oraz wyjaśnienie następujących kwestii - -czy w związku z wysokością deklarowanych wynagrodzeń skarżący i jego małżonka korzystali z pomocy społecznej a w razie odpowiedzi pozytywnej do nadesłania kserokopii ewentualnych dokumentów w spawie (wnioski, decyzje etc.) - -czy w związku z faktem uiszczenia wpisu w wysokości przekraczającej deklarowane przychody skarżącego i jego małżonki korzystają oni z pomocy osoby trzeciej lub osób trzecich a w razie odpowiedzi pozytywnej do przedłożenia oświadczeń tej osoby lub osób o rodzaju , charakterze i zakresie wsparcia -w terminie 10 dni od otrzymania niniejszego wezwania. Przesyłka zawierająca powyższe zarządzenie, pomimo dwukrotnej próby jej doręczenia – w dniach 7 i 18 sierpnia 2014 r. nie została odebrana przez skarżącego. Do chwili obecnej nie wpłynęły do Sądu żadne dokumenty. . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a.. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). W zakresie całkowitym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej winno nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast częściowe przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lewis Nexis, Warszawa 2004, s. 319). Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny, czy stać ją na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie ustosunkował się do wezwania sprawozdawcy i nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów obrazujących informacje o jego sytuacji majątkowej, zawarte w treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu. Tym samym nie spełnił on wymogu określonego w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co czyni przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie niemożliwym. Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.