III SA/Gl 1899/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 18 lutego 2013 r. sprawy ze skargi "A" w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia Zawiadomieniem z dnia [...] r., którą określono "A" w Z. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki [...] w kwocie [...] zł. Do skargi Pełnomocnik Strony skarżącej dołączył wniosek z dnia [...] r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powołaniem się na art. 62 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 . poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.). W uzasadnieniu tego wniosku wskazał, że obie decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania Strony skarżącej za podatnika podatku akcyzowego. Dalej zauważył, że Strona jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej i stanowi jednostkę sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm., zwaną dalej u.f.p.), która, stosownie do art. 44 u.f.p., rozlicza się w ten sposób, że co do zasady ujęte w rocznych planach finansowych wydatki oraz łączne rozchody stanowią nieprzekraczalny limit. Nieprzestrzeganie tej zasady prowadzi do naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Jeśli chodzi o plan finansowy na [...] r., to Strona skarżąca zaplanowała wydatki w postaci podatków i opłat (poz. 37) na poziomie [...] zł, gdzie na dzień [...] plan ten został zrealizowany w [...] % i został przekroczony o [...] zł, a ogólny wynik finansowy zamyka się stratą, która uniemożliwia dokonywanie przesunięć pomiędzy jego zobowiązaniami w taki sposób, aby nie naruszyć dyscypliny finansów publicznych. Wskazał też, że dokonując nieuprawnionego wydatku wydatek taki będzie dokonany ze szkodą dla podstawowej działalności Strony skarżącej, czyli udzielania świadczeń zdrowotnych. Zdaniem Pełnomocnika "szkoda ta spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż nieudzielanie w konkretnym przypadku pomocy medycznej w pełnym możliwym zakresie, ze względu na brak środków finansowych, zawsze niesie takie skutki". Podsumowując uznał, że sytuacja finansowa Strony skarżącej nie pozwala, aby bez uszczerbku dla realizowania świadczeń na rzecz pacjentów uregulować określony decyzją podatek, a następstwa wywołane brakiem udzielonych świadczeń medycznych mają nieodwracalny charakter i nawet późniejszy zwrot podatku nie spowoduje powrotu do stanu pierwotnego. Do wniosku zostało dołączone sprawozdanie z wykonania planu finansowego do [...] r. Na wezwanie Sądu Pełnomocnik pismem z dnia [...]r. nadesłał stosowny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzający umocowanie do reprezentowania Strony określonej osoby, która udzieliła pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności albo w drodze egzekucji administracyjnej, albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. "Niebezpieczeństwo" zaistnienia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej. Pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" jako zwroty niedookreślone wymagają konkretyzacji w danych sytuacjach. Ogólnie przyjmuje się, że przy przesłance "znacznej szkody" chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 oraz B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 61). Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne (zob. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II GSK 2060/11, LEX nr 984625). Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (zob. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II GSK 1799/11, LEX nr 965117). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku (zob. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2011 r., II OZ 1047/11, LEX nr 984678). W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy wskazać na następujące regulacje prawne, jeśli chodzi o zakres egzekucji należności podatkowej wynikającej z zaskarżonej decyzji w stosunku do jednostki budżetowej, którą jest Strona skarżąca działająca w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej utworzonego jeszcze przez Wojewodę [...] i gdzie organem nadzoru jest Rada Powiatu w Z.. Na mocy art. 204 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654 z późn. zm., zwanej u.dz.l.) od dnia 1 lipca 2011 r. publiczne zakłady opieki zdrowotnej działające na podstawie dotychczasowych przepisów stały się podmiotami leczniczymi niebędącymi przedsiębiorcami w rozumieniu tej ustawy. Jednym z typów podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcą jest samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej (art. 51 i nast. u.dz.l.). Od dnia [...] r. podmiot ten prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w tej ustawie (art. 51 u.dz.l.). W szczególności pokrywa z posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów koszty działalności i reguluje zobowiązania (art. 52 u.dz.l.), a jego podstawą gospodarki jest plan finansowy ustalany przez kierownika (art. 53 u.dz.l.). Poza tym będąc podmiotem leczniczym prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w przepisach o finansach publicznych (art. 86 ust. 1 u.dz.l.). Dodatkowo samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej są jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu art. 9 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 2 u.f.p. W związku z tym zgodnie z art. 164 ust. 1 u.f.p., gdy następuje wykonanie budżetu państwowej jednostki budżetowej i art. 256 u.f.p. w stosunku do samorządowej jednostki budżetowej, gdy zaistnieją nieprzewidziane wydatki, których obowiązkowe płatności wynikają z tytułów wykonawczych, wyroków sądowych lub ugód, to mogą być one dokonywane bez względu na poziom środków finansowych zaplanowanych na ten cel. Wówczas odpowiednia zmiana planu wydatków następuje w trybie przeniesień wydatków z innych podziałek klasyfikacji wydatków lub z rezerw celowych. Poza tym stosownie do art. 69 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm., zwanej dalej u.p.e.a.), gdy zobowiązanym do uiszczenia należności pieniężnej jest państwowa jednostka budżetowa, wierzyciel w celu otrzymania tej należności składa tytuł wykonawczy bezpośrednio tej państwowej jednostce, z której działalnością wiąże się egzekwowana należność. Jednostka ta jest obowiązana bezzwłocznie należność uiścić. Jeżeli należność nie zostanie uiszczona w terminie 7 dni od dnia złożenia tytułu wykonawczego, jednostka nadrzędna zobowiązanego, na wniosek wierzyciela, zarządza pokrycie należności ze środków zobowiązanego. Jednak przepis ten nie ma zastosowania do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zobowiązań podatkowych oraz należności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 4. Poza tym, jeżeli zobowiązanym jest jednostka budżetowa, zajęciu podlega wyłącznie rachunek wydatków (art. 81 § 2 u.p.e.a.). Biorąc pod uwagę powyższe przepisy regulujące w szczególności kwestę egzekucji zobowiązania podatkowego stanowiącego dla jednostki budżetowej nieprzewidziany wydatek i oceniając okoliczność podaną we wniosku, a mianowicie, że przymusowa egzekucja tego wydatku w kwocie [...] zł wraz z odsetkami wpłynie na podstawową działalność (gdzie planowane przychody na [...] r. wynosiły ok. [...] zł) w ten sposób, że wystąpi nieudzielanie w konkretnym przypadku pomocy medycznej, Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może być uwzględniony. Zdaniem Sądu, jeżeli Strona miała i ma prawną możliwość regulowania nieprzewidzianych wydatków w tym z tytułu podatków z pominięciem środków finansowych zaplanowanych na ten cel, to nie oznacza to, że uiszczenie tej należności w sposób bezpośredni wpłynie na poziom wydatków w ramach podstawowej działalności, ponieważ mogą następować przeniesienia wydatków z innych podziałek klasyfikacyjnych lub rezerw celowych. Już po wydaniu decyzji przez Organ pierwszej instancji w dniu [...] r. Strona winna była podjąć stosowne ustalenia i działania w tym zakresie tak, aby po uzyskaniu wykonalności takiej decyzji wymiarowej, np. po utrzymaniu jej w mocy przez Organ odwoławczy, móc wykonać to świadczenie pieniężne bez szkody dla podstawowej działalności. Strona nie wykazała, że realizacja tego uprawnienia wcześniej napotkała i obecnie napotyka na konkretne i realne przeszkody. Ogólny poziom realizacji planu finansowego na [...] r. wynoszący [...]%, w tym w poz. 37 pozostałe podatki i opłaty, nie może być uznany za taką przeszkodę. Tym bardziej, że Strona miała czas na dokonanie odpowiednich przesunięć, ponieważ od wydania decyzji w pierwszej instancji na dzień sporządzenia wniosku minęło prawie 6 miesięcy. Ewentualnie wydatek taki winien znaleźć swoje odzwierciedlenie w przygotowywanym pod koniec [...] r. projekcie nowego planu finansowego. Poza tym Strona nie wykazała ani też nie uprawdopodobniła, że poniesienie tego wydatku "zawsze" (jak twierdziła) prowadzi do nieudzielania w konkretnym przypadku pomocy medycznej, a nie niewykonania innego zobowiązania, które może być zrealizowane w okresie późniejszym bez szkody dla świadczeń medycznych. Tym samym z tego powodu nie można było stwierdzić, że zapłata podatku w podanej kwocie spowoduje powstanie niebezpieczeństw wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd działając z urzędu i badając akta postępowania również nie doszukał się dowodów wskazujących na wystąpienie podstaw do wstrzymania wykonania decyzji Organu odwoławczego. Taką podstawą nie są też zarzuty dotyczące prawidłowości samej decyzji wymiarowej. Niniejsza odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie pozbawia jednak Strony prawa do składania kolejnego takiego wniosku wraz ze stosownym jego uzasadnieniem. Natomiast w tym stanie faktycznym i prawnym Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 "a contrario" P.p.s.a., postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.