III SA/Gl 1923/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 9 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (zabezpieczenia na majątku podatnika) w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (zwana dalej "A"lub Spółka) w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, złożyła na formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka wskazała, iż znalazła się w bardzo trudnej sytuacji finansowej w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Podniosła, że w dniu 16 lipca 2013 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. dokonał zajęcia jej kont bankowych w (...) T. i (...) K. Łączna kwota zabezpieczonych należności wynosi 3.795.139,00 zł. Wskazała również, iż posiadane środki transportu, tj. samochód specjalny [...], samochód ciężarowy [...] oraz motorower [...] zostały zajęte zawiadomieniami z 18 lipca 2013 r. "A" w oświadczeniu o posiadanym majątku i dochodach zadeklarowała kapitał zakładowy w kwocie 1.500.000,00 zł, wartość środków trwałych, którą według bilansu za ostatni rok obrotowy oszacowano na 810.894,11 zł oraz dochód rzędu 9.365,46 zł. Spółka stwierdziła, iż stan jej rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił (-) 306.122,97 zł i 12.879,38 zł. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmówił przyznanie prawa pomocy Stronie skarżącej. Pismem z dnia 17 marca 2014 r. strona skarżąca złożyła sprzeciw od opisanego postanowienia referendarza sądowego wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka stwierdziła, że w obecnej sytuacji nie jest w stanie opłacić w całości kosztów sądowych. Podniosła, iż posiadane przez nią konta bankowe są zablokowane przez organ egzekucyjny, a kwoty objęte zwolnieniem przeznaczone są jedynie na wypłaty dla pracowników. "A" podkreśliła, że kwota znajdująca się na rachunku bankowym prowadzonym przez (...) w K. została w całości spożytkowana na pensje dla pracowników, a skarżąca spółka nie ma możliwości uregulowania kosztów sądowych w całości. Do sprzeciwu strona skarżąca dołączyła jedynie odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, aktualny na dzień 17 marca 2014 r. Pismem z 14 kwietnia 2014 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w szczególności poprzez: - nadesłanie wyciągów lub wykazów z wszystkich posiadanych przez stronę skarżącą obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Natomiast w przypadku gdyby uzyskanie takich wyciągów (w związku z zajęciem) nie było możliwe należało nadesłać zaświadczenie z banku informujące o wysokości zajęć, o sposobie ich spłaty oraz o wszelkich innych obciążeniach rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy, w szczególności o środkach wypłaconych na rzecz posiadacza rachunku; - nadesłanie przedłożenie deklaracji VAT-7 składanych w ciągu ostatnich trzech m-cy, - nadesłanie zeznania podatkowego za 2013 r. lub zaświadczenia wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętego dochodu lub poniesionej straty, - przedstawienie raportu kasowego za ostatnie trzy m-ce, Dodatkowo pouczono, że wszystkie wyżej wymienione dokumenty powinny zostać nadesłane kompletne, tzn. nadesłać należy wszystkie strony zeznań, deklaracji, raportu jak i wyciągów z kont bankowych - w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania. Poinformowano również, że niezastosowanie się do tego wezwania w wyżej zakreślonym terminie może zostać potraktowane jako brak zachowania przesłanek przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej 17 kwietnia 2014 r. co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Do dnia dzisiejszego strona skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - art. 244 § 1 p.p.s.a. i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym - art. 245 § 1 p.p.s.a. Jak stanowi art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257 p.p.s.a.), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255 p.p.s.a.). Brzmienie powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym. To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z przewidzianego w tym przepisie dobrodziejstwa procesowego jakim jest instytucja prawa pomocy. Należy podkreślić, że instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (art. 214 § 1 p.p.s.a.). Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2012 r., II FZ 844/11, LEX nr 1113661).Jak stanowi art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Złożony przez skarżącego sprzeciw od zarządzenia o odmowie przyznania prawa pomocy wywołał taki skutek, że Sąd jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne sprawy oraz zebrany materiał dowodowy istniejący w chwili obecnej. Wobec powyższego Sąd dokonał analizy danych majątkowych przedstawionych we wniosku. Zgodnie z treścią wniosku skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych ponieważ poprzez liczne spory prawne z organami podatkowymi skarżąca spółka znalazła się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. W związku z wątpliwościami związanymi z nadesłanymi dokumentami, w szczególności z ich kompletnością skarżąca spółka została wezwana do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności poprzez nadesłanie szeregu dokumentów z zaznaczeniem, aby zostały nadesłane kompletne, tzn., że nadesłać należało wszystkie strony zeznań, deklaracji, raportu jak i wyciągów z kont bankowych. Strona skarżąca nie zastosowała się do wezwania o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy z 14 kwietnia 2014 r. co utrwaliło przekonanie Sądu o braku przesłanek przyznania skarżącej spółce prawa pomocy. Za takim stanowiskiem przemawia także ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I GZ 8/13 niepubl.). Reasumując, należy stwierdzić, że skarżąca spółka nie udowodniła w sposób nie budzący wątpliwości ani na etapie postępowania referendarskiego, ani w postępowaniu zainicjowanym wniesionym sprzeciwem, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.