III SA/Gl 1972/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi T. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 1.451 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta pięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 11 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 857/10, którym to wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za usprawiedliwioną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm. – dalej zwana p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Wyjaśniając relacje między postanowieniem w sprawie stwierdzenia nadpłaty a postępowaniem w sprawie określenia zobowiązania podatkowego Sąd zauważył, że na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. III SA/Gl 923/11 została uchylona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 marca 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2006 r. W wyroku tym przyjęto, że Strona miała prawo do odliczenia podatku naliczonego w taki sposób, jak to uczyniła. Z tego powodu w niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że wystąpiła podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty. Sąd I instancji odnotował również, że pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. informujące o uwzględnieniu skargi w całości wraz z załączoną do niego decyzją z dnia [...] r. uchylającą zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji wpłynęło dopiero po rozpoznaniu sprawy i ogłoszeniu wyroku. Dlatego też Sąd nie wziął go pod uwagę. W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Gliwicach Dyrektor Izby Skarbowej w K. domagał się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Sądowi I instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 54 § 3 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez dokonanie oceny legalności decyzji, której na dzień wyrokowania, tj. 17 kwietnia 2012 r. nie było w obiegu prawnym, gdyż organ wydając decyzję w trybie autokontroli i doręczając ja w dniu 16 kwietnia 2012 r. stronie oraz Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach spowodował, ze postępowanie z pierwotnie zaskarżonej decyzji stało się bezprzedmiotowe. Sąd powinien zatem takie postępowanie umorzyć w trybie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.; 2) art. 133 § 1 p.p.s.a. przez nie wzięcie pod uwagę całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, tj. pominięcie autokontroli decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nadesłanej do Sądu w dniu 16 kwietnia 2012 r., a więc przed wyznaczonym terminie rozprawy Odpowiedzi na skargę kasacyjną strona nie złożyła. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej okazała się zasadna, chociaż, według niego, nie wszystkie spośród zarzutów w niej przedstawionych zasługiwały na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, o uchyleniu zaskarżonego wyroku zadecydowało naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. Z przepisów tych bowiem wynika, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi oraz śmierć strony stało się bezprzedmiotowe. Przyczyną taką jest, na co zwrócił uwagę NSA, między innymi uwzględnienie skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulegało wątpliwości, że pismo procesowe Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. informujące o uwzględnieniu skargi w całości i zawierające wniosek o umorzenie postępowania sądowego wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 16 kwietnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że świadczą o tym jednoznacznie: prezentata Biura Podawczego tego Sądu oraz oryginał "potwierdzenia odbioru" dołączony do skargi kasacyjnej (karta 50 i 53 akt sądowych o sygn. III SA/Gl 1380/11). Załącznikiem do tego pisma była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 kwietnia 2012 r. wydana w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., mocą której uchylona została między innymi zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty. Decyzja autokontrola została doręczona Stronie w dniu 16 kwietnia 2012 r., co dla Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało wykazane oryginałem "potwierdzenia odbioru" dołączonym do skargi kasacyjnej (karta 53 akt sądowych). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w dniu rozprawy i wyrokowaniu przez Sąd pierwszej instancji, tj. w dniu [...] r. w obiegu prawnym nie funkcjonowała już decyzja z dnia [...] r. objęta skargą strony. Zniknął zatem przedmiot tej skargi, czyniąc bezprzedmiotowym dalsze prowadzenie postępowania sądowego przed Sądem I instancji. Ustała bowiem możliwość dokonania przez ten Sąd kontroli legalności decyzji objętej skargą, jako decyzji w tym momencie w sensie prawnym już nieistniejącej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostałe zarzuty były bezpodstawne. Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., gdyż nie zastosował tego przepisu, bowiem jako podstawę uchylenia decyzji wykazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. Ponadto uznał również, że nie doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., gdyż w momencie wyrokowania przez Sąd do akt sprawy nie dołączono jeszcze pisma procesowego Dyrektora Izby Skarbowej dnia [...] r. wraz z załączoną do niego decyzją autokontrolą. Okoliczność ta, według NSA, wynikająca z wadliwego sposobu przepływu korespondencji w Sądzie (wpływ do biura podawczego w dniu 16 kwietnia 2012 r. a przekazanie do Wydziału III dnia następnego i to po wyznaczonym terminie rozprawy) nie mogła jednak usprawiedliwiać wydanego przez sąd wyroku, lecz jedynie usprawiedliwić skład sądzący, który dokonanego w sprawie uchybienia nie mógł uniknąć. Przystępując w tej sytuacji do ponownego rozpoznania skargi Sąd I instancji zważył, co następuje. Na wstępie należy przywołać art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwaną dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działalnie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie to z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 – 2 powołanego przepisu (tj. skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego, śmierć strony) stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjna staje się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wtedy, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż organ decyzją z dnia [...] r. nr [...] , działając w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. uwzględnił w całości skargę i uchylił własne rozstrzygnięcie. W konsekwencji takiego działania wyeliminowano z obrotu prawnego zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzję, a tym samym uznać należy, że odpadła przyczyna będąca podstawą wniesienia skargi. Okoliczność ta sprawia, że postępowanie sądowoadministracyjne, zainicjowane wniesieniem skargi stało się bezprzedmiotowe. Z wyżej wymienionych względów Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Konsekwencją rozstrzygnięcia jest zasądzenie kosztów od organu stosowanie do art. 200 i 201 p.p.s.a.