III SA/Gl 1978/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-09-30

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą z miesięcznymi dochodami ok. 44.000,00 zł brutto, posiadająca samochód i oszczędności przekraczające 3000 euro, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Osoba fizyczna osiągająca wysokie dochody z działalności gospodarczej i posiadająca znaczące oszczędności nie spełnia tych przesłanek, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący P.Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą z miesięcznymi dochodami ok. 44.000,00 zł brutto, posiada samochód i oszczędności przekraczające 3000 euro. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 1 lipca 2010 r. skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, iż nie posiada żadnych nieruchomości. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z dwójką dzieci. Jego miesięczne dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynoszą ok. 44.000,00 zł brutto (vide: pismo z dnia 14 września 2010 r. stanowiące uzupełnienie braków formalnych złożonego wniosku). Ponadto posiada samochód osobowy marki [...] oraz oszczędności o wartości przekraczającej 3000 euro. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, niepubl.). Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżący jak wynika z analizy formularza oraz treści pisma z dnia 14 września 2010 r. nie kwalifikuje się do osób znajdujących się w ubóstwie lub mogących popaść w ubóstwo wskutek partycypowania w kosztach postępowania. Miesięczny dochód jego rodziny oraz posiadane składniki majątku, w tym oszczędności przekraczające 3000 euro są w ocenie rozpoznającego wniosek w zupełności wystarczające na wygospodarowanie kwoty 500,00 zł tytułem uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu, a także innych mogących się pojawić w przyszłości opłat sądowych i wydatków, zarówno w tej, jak i w równolegle prowadzonych w tut. Sądzie sprawach. Dlatego też przyjąć należało, iż w tej sytuacji domaganie się zwolnienia od kosztów sądowych kłóci się z ratio legis instytucji przyznania prawa pomocy, jako że ta została stworzona jedynie dla osób, które ze względu na swoje niewielkie dochody kształtujące się na poziomie minimalnego lub przeciętnego wynagrodzenia za pracę nie mogą dochodzić swych praw przed sądem (por.: postanowienie NSA z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 499/09 niepubl.). Stąd działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło