III SA/Gl 2001/15

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.C. (C.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego, domagał się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi. W motywach powyższego wyjaśnił, że mieszka u matki. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności czy przedmiotów o wartości powyżej 5.000,00 zł. Jego miesięczne dochody z tytułu zatrudnienia jako prokurent wynoszą 2.000,00 zł netto. Środki te w całości przeznacza na alimenty, które zobowiązany jest ponosić na małoletniego syna K. Ponieważ wskazane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 10 grudnia 2015 r. wezwano ustanowionego w sprawie pełnomocnika do ich uzupełnienia – w terminie siedmiu dni - poprzez: - przedłożenie stosownego dokumentu źródłowego w oparciu o który skarżący jest zobligowany do płacenia alimentów na rzecz syna ze wskazaniem ich wysokości; - nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów wskazujących na wysokość osiąganych przez matkę skarżącego dochodów; - przedłożenie odpisu lub uwierzytelnionej kserokopii złożonego przez matkę za 2014 r. zeznania podatkowego; - nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych przez matkę wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za czynsz, gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, podatek od nieruchomości itp.; - przedłożenie tytułu prawnego do mieszkania wskazanego w rubryce nr 2.1 formularza jako adres zamieszkania, a nadto zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego wymieniającego wszystkie osoby zamieszkałe pod adresem wskazanym w rubryce nr 2.1 formularza; - wskazanie przy pomocy stosownych dokumentów źródłowych jaki jest stan cywilny wnioskodawcy; - nadesłanie stosownych dokumentów źródłowych potwierdzających wysokość osiąganych przez skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy dochodów (vide: rubryka nr 10 formularza); - przedłożenie odpisu lub uwierzytelnionej kserokopii złożonego przez skarżącego za 2014 r. zeznania podatkowego; - nadesłanie wyciągów bądź elektronicznych wydruków z posiadanego przez wnioskodawcę rachunku bankowego obrazujących operacje dokonywane w jego ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy bądź innego dokumentu źródłowego potwierdzającego, że miesięczne dochody wypłacane są z pominięciem rachunku bankowego; - przedłożenie złożonego przez matkę oświadczenia o udzielaniu pomocy finansowej ze wskazaniem jej rodzaju i wielkości; - nadesłanie stosownych dokumentów źródłowych potwierdzających, iż skarżący nie figuruje w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. zwrócił się o przedłużenie wyznaczonego do nadesłania dokumentów źródłowych terminu, powołując się na "okres świąteczno-noworoczny", który uniemożliwiał skontaktowanie się z klientem. Wniosek ten został przez rozpoznającego sprawę uwzględniony, zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2016 r. Do dnia dzisiejszego stosowne dokumenty źródłowe nie zostały jednak nadesłane. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. -zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brzmienie powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę w jakiejkolwiek części. To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że jego żądanie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest bowiem jakichkolwiek możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Tym bardziej, że z treści art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Dlatego też jego bierność w tym zakresie musi być postrzegana jako nienależyte wykazanie przewidzianych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, Lex nr 1405507 oraz z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 128/05, Lex nr 1405502). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał wezwania z dnia 10 grudnia 2015 r., mimo że przychylono się do jego wniosku o przedłużenie terminu do nadesłania dokumentów źródłowych obrazujących jego sytuację rodzinną i finansową. Weryfikacja złożonego oświadczenia nie była zatem możliwa. A ponieważ przedstawione w treści urzędowego formularza dane nie pozwoliły na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku, co więcej okazały się niepełne, albowiem nie zawierały informacji odnoszących się do matki, z którą skarżący wspólnie zamieszkuje i która ponosi wydatki związane z jego utrzymaniem, gdyż miesięczne dochody skarżącego przekazywane są tytułem alimentów na małoletniego syna K., przyjąć należało, że skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie go ponieść. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7, art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.