III SA/Gl 2010/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od wpisu sądowego od skargi, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze z 6 listopada 2013 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie radcy prawnego. W motywach powyższego podał, że zawiesił prowadzoną dotychczas działalność gospodarczą (vide: wniosek o wpis do CEIDG). Natomiast z tytułu pełnionej funkcji członka zarządu w Spółce "A" nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia (vide: oświadczenia z 4 listopada 2013 r., k-17 i 18). W chwili obecnej pozostaje na utrzymaniu rodziców. Decyzją z [...] r. Starosta P. odmówił mu bowiem przyznania statusu osoby bezrobotnej. Tymczasem posiadany przez niego majątek w postaci udziałów w dwóch samochodach osobowych został zabezpieczony na rzecz urzędu skarbowego. Z dołączonego do wniosku zeznania podatkowego za 2011 r. ustalono, że skarżący wypracował w tym okresie z tytułu prowadzonej działalności przychód rzędu 186.496,46 zł, podczas gdy poniesione koszty jego uzyskania wynosiły 207.027,38 zł. Natomiast w 2012 r. nie osiągnął żadnego przychodu, a koszty, które poniósł w kwocie 16.338,73 zł przyniosły stratę w tej samej wysokości (vide: PIT-36L). Według złożonego 5 lutego 2014 r. oświadczenia skarżący nie pozostaje w związku małżeńskim. Pod wskazanym jako miejsce zamieszkania adresem zameldowane są następujące osoby: L.F. (ojciec), M.F. (matka) oraz R.F. (brat). Dom stanowi własność rodziców, którzy według złożonego oświadczenia pomagają synowi finansowo. Pomoc ta wynosi 500 zł i obejmuje: środki czystości, wyżywienie, ubranie, spłaty częściowych rat kredytu, telefonów, komorników itp. Skarżący jak wynika z zaświadczenia wystawionego przez ZUS w P. w 2013 r. nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne. Nie został też zgłoszony do ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia. Podobnie w urzędzie skarbowym nie dokonywał wpłat na podatek dochodowy od osób fizycznych PIT-5L za 2013 r. (vide: zaświadczenie z 5 lutego 2014 r.). Tymczasem dochody jego rodziców, z którymi wspólnie zamieszkuje wynoszą: 838,76 zł i 2.951,91 zł, natomiast ponoszone przez nich wydatki obejmują: podatek od nieruchomości (84,00 zł), raty kredytu (981,68 zł), energię elektryczną (186,90 zł), wodę i odprowadzanie ścieków (126,34 zł), gaz (118,53 zł), telefon (25,00 zł). Postanowieniem z 19 lutego 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia podał, że skarżący nie wykazał w sposób pozbawiony wątpliwości swojej sytuacji majątkowej pomijając istotne informacje o członkach swojej rodziny, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Pismem z 21 marca 2014 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z 19 lutego 2014 r. Do wniosku załączył akt notarialny omowy darowizny oraz oświadczenie o miejscu zamieszkaniu brata R.F. Skarżący w uzasadnieniu sprzeciwu podał, że jego brat pomimo zameldowania nie zamieszkuje z nim i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Uważa, że nie pominął w swym wniosku żadnych istotnych informacji o członkach swojej rodziny. Podkreśla, że gospodarstwo domowe prowadzi wyłącznie ze swoimi rodzicami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jedn. ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika, że odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący wnosząc sprzeciw, jednocześnie wyjaśnił istniejące w sprawie wątpliwości oraz nadesłał na potwierdzenie tych faktów dokumenty. Wobec powyższego Sąd dokonał analizy danych majątkowych przedstawionych we wniosku, w sprzeciwie, jak również nadesłanych dokumentów. Ocena stanu majątkowego skarżącego została dokonana na podstawie wszystkich nadesłanych dokumentów, w tym wysokości dochodu przypadającego na jego gospodarstwo domowe. Biorąc pod uwagę koszty wyżywienia i opłat stałych skarżącego także wysokość wpisu sądowego w niniejszej sprawie prowadzi do stwierdzenia, że skarżący wykazał w sposób wystarczająco przekonywujący, iż nie dysponuje dostateczną ilością środków finansowych na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jego rzeczywiste możliwości finansowe. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie, gdyż gospodarstwo domowe posiada regularny dochód. Dlatego wnioskodawca powinien samodzielnie partycypować w kosztach w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika. Podkreślić należy, że wymóg ponoszenia kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r. II OZ 678/09). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, działając na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącym iż w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym [...], w oparciu o art. 245 §1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 260 ustawy p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.