III SA/Gl 2015/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. (G.) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W jego motywach podał, że sam prowadzi gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura rzędu [...] zł brutto, tj. [...] zł netto. Z kwoty tej ponosi bieżące wydatki, tj. opłaty za energię elektryczną ([...] zł), wodę ([...] zł), wywóz śmieci ([...] zł), telefon ([...] zł), gaz ([...] zł) oraz podatek rolny ([...] zł). Ponadto na wyżywienie i środki czystości przeznacza łącznie [...] zł, natomiast na leki [...] zł. Dodatkowo na przeglądy i bieżące naprawy oraz ubezpieczenie [...] -letniego samochodu wydatkuje [...] zł, podczas gdy paliwo kosztuje [...] zł. Jednocześnie jako właściciel domu o pow. [...] m2 i nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, ponosi też wydatki związane z ich utrzymaniem w wysokości [...] zł i [...] zł. Niezależnie od powyższego "na własny koszt reguluje bałagan w ewidencji gruntów rolnych powstały po zakończeniu budowy autostrady A-1", w trakcie której, "jego nieruchomość została zniszczona (podpalona) i okradziona". Pomaga też finansowo dzieciom, których zarobki nie pozwalają na godne wychowanie [...] jego wnucząt. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu zauważyć, że przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, LEX nr 393645). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W treści urzędowego formularza (vide: druk PPF) skarżący zadeklarował bowiem dochód z emerytury w kwocie niewystarczającej na pokrycie ponoszonych wydatków. To z kolei oznacza, że w rzeczywistości dysponuje środkami pieniężnymi znacznie wyższymi, niż wykazane w rubryce nr 10 formularza. Tym bardziej, że pomaga jeszcze finansowo dzieciom, których zarobki – jak wyjaśnił - nie pozwalają na godne wychowanie trójki jego wnucząt. W tej sytuacji, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, przyjąć należało, że wnioskodawca posiada jeszcze inne, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów co czyni złożony wniosek niewiarygodnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt I OZ 6/05, LEX nr 849590). Niemożliwe jest bowiem aby wydatki przewyższały uzyskiwane dochody, zwłaszcza, gdy dodatkowe źródła utrzymania nie zostały w żaden sposób podane. Dlatego też rozpoznający sprawę uznał, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jego oświadczenie o wysokości osiąganych dochodów ([...] zł netto) i ponoszonych wydatków ([...] zł) nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji materialnej, w której się znajduje. Nie można przecież zapominać, że wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, a posiadanie majątku w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów, skoro majątek ten może posłużyć jako zabezpieczenie dla ewentualnego kredytu lub pożyczki. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.