III SA/Gl 2024/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-02-09
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Marzanna Sałuda, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie o braku obowiązku zapłaty podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu ciężarowego na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym?Ratio decidendi
Organ podatkowy wydaje zaświadczenie o braku obowiązku zapłaty akcyzy wyłącznie na podstawie danych znajdujących się w jego ewidencjach, rejestrach lub innych posiadanych danych, a przepisy art. 109 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym odnoszą się wyłącznie do samochodów osobowych. Wobec tego organ nie ma podstaw do wydania zaświadczenia dla samochodu ciężarowego, a odmowa jego wydania jest prawidłowa i nie narusza prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o braku obowiązku zapłaty podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu ciężarowego. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, klasyfikując pojazd jako samochód osobowy na podstawie przepisów celnych. Organ odwoławczy utrzymał odmowę, wskazując, że przepisy dotyczące zaświadczeń odnoszą się tylko do samochodów osobowych. Skarżący zaskarżył postanowienie do WSA w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odmowy wydania zaświadczenia) oddala skargę.
U Z A S A D N I E N I E.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. nr [...] , działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 306 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm., w skrócie O.p.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] r. nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia o braku obowiązku zapłaty akcyzy od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki [...] nr nadwozia [...].
Ustalenia faktyczne:
I. Pismem z dnia [...] r. P.S. ("Skarżący") złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o braku obowiązku zapłaty podatku akcyzowego na terytorium kraju z tytułu nabycia samochodu ciężarowego marki [...]. Jako podstawę prawną żądania wskazał art. 109 ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 60, u.p.a.). W uzupełnieniu wniosku z dnia [...] r. Skarżący powołał się na niezgodność ustawy o podatku akcyzowym z art. 90 Traktatu Wspólnot Europejskich (TWE), a w szczególności brak harmonizacji z Dyrektywą Rady nr 92/12/EEC z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie przepisów ogólnych dotyczących wyrobów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym oraz w sprawie składowania, przepływu i nadzorowania takich wyrobów oraz z Dyrektywą Rady nr 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdu.
II. Postanowieniem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Jako podstawę prawną wskazał art. 306c O.p. w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 100 ust.1 i 4 u.p.a., punkt 1 litera A sekcji nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, przepisów wstępnych (część pierwsza) Wspólnej Taryfy Celnej stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy Celnej. Uznał bowiem na podstawie oględzin spornego samochodu, iż należy go klasyfikować do kodu CN 8703 Taryfy celnej. Nie jest on, z racji swoich właściwości samochodem ciężarowym. Podkreślono również, że klasyfikacja towarowa dokonywana jest przez organ celny, na podstawie przepisów celnych i nie ma znaczenia klasyfikacja na podstawie innych przepisów tzn. na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym, czy przepisów obowiązujących w innym kraju. Nie zgodzono się z zarzutem naruszenia art. 90 TWE, który różnicuje stawkę podatku akcyzowego ze względu na pojemność silnika samochodu osobowego a ta w przedmiotowej sprawie jest niesporna. Również zarzut naruszenia Dyrektywy Rady nr 92/12/EWG uznano za chybiony, gdyż nie ma ona zastosowania do samochodów. Podobnie jak Dyrektywa Rady nr 1999/37/WE ma zastosowanie do dokumentów wydawanych w trakcie rejestracji samochodów.
W konkluzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o braku obowiązku zapłaty akcyzy od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki [...] i z tej przyczyny nie można było wydać zaświadczenia o treści żądanej przez Skarżącego.
III. Pełnomocnik Skarżącego złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie lub zmianę. Jego zdaniem postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów:
- art. 3 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 i pkt 2 i 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz.. 11, dalej u.p.a.) przez pominięcie w klasyfikacji CN przedmiotowego samochodu okoliczności, że zakupiony samochód przeznaczony jest zasadniczo do przewozu towarów,
- brak harmonizacji art. 3 i art. 100 u.p.a. z prawem wspólnotowym, w szczególności:
- z art. 23 ust. 1 i 2 TWE stanowiącym o zakazie ceł przywozowych i wywozowych miedzy Państwami Członkowskimi,
- art. 90 TWE stanowiącym o zakazie dyskryminacji towarów podobnych pochodzących z innych Państw Członkowskich,
- Dyrektywą Rady nr 1999/37/WE z 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdu,
- Dyrektywą Rady nr 70/156/EWG z 6 lutego 1970 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do homologacji typu pojazdów silnikowych i ich przyczep zmienioną Dyrektywą nr 92/53 z 18 czerwca 1992 r.,
- Dyrektywą nr 2007/46/WE Parlamentu i Rady z 5 września 2007 r. ustanawiającą ramy dla homologacji pojazdów silnikowych (...),
- art. 100 i 100 a (obecnie art. 94 i 95) TWE dotyczących kompetencji w zakresie harmonizacji w celu urzeczywistnienia wspólnego rynku.
W uzasadnieniu pełnomocnik podkreślił, że przedmiotowy pojazd został nabyty a następnie zarejestrowany jako pojazd ciężarowy (pozwolenie czasowe, dowód rejestracyjny niemiecki) a jedynie dla potrzeb podatku akcyzowego został przez organ podatkowy sklasyfikowany jako pojazd osobowy, przy czym organ ten nie wyjaśnił czy przedmiotowy samochód służy zasadniczo do przewozu osób czy też przewozu towarów. Podkreślono, że przestawione przez stronę dokumenty, które nie przesądzają ostatecznie o przeznaczeniu samochodu wskazują jednoznaczne, że jest on przeznaczony zasadniczo do przewozu towarów.
Przedmiotowy samochód posiada homologację jako samochód ciężarowy (w kraju pochodzenia, jak i na terytorium RP) powinien być uznany za samochód ciężarowy objęty kodem CN 8704 i zwolniony z podatku akcyzowego. Inne działanie wskazuje na dyskryminację podatkową towarów podobnych.
IV. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sprawy wydawania zaświadczeń reguluje art. 306a do 306h O.p a podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym określa art. 1 ust. 1 u.p.a. Wymienia on m.in. samochody osobowe objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób. Pojazdy samochodowe klasyfikowane do innych pozycji nomenklatury Scalonej jako nie wymienione w ustawie nie podlegają opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Jednocześnie art. 109 ust. 1 u.p.a. reguluje kwestię wydawania dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju. Dokument wydawany jest na wniosek podatnika dla celów rejestracji samochodu osobowego i tylko w sytuacjach określonych w ustawie.
Ponieważ postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma szczególny, uproszczony charakter, to organ ma obowiązek porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W tym celu może prowadzić postępowanie wyjaśniające (art. 306b § 2), którego istota sprowadza się do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów i innych danych, pod kątem możliwości urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych pozostających w jego posiadaniu. Nie może gromadzić dowodów w rozumieniu art. 180 O.p. a tym samym niedopuszczalne było prowadzenie przez organ I instancji postępowania dowodowego mającego na celu dokonanie klasyfikacji towarowej samochodu marki [...] w oparciu o zasady klasyfikacji towarów w Nomenklaturze Scalonej po uprzednich oględzinach tego pojazdu.
Dalej organ odwoławczy zauważył, że wniosek Strony dotyczył wydania zaświadczenia o braku obowiązku uiszczenia z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu ciężarowego dla potrzeb rejestracji tegoż samochodu w Wydziale Komunikacji w sytuacji, kiedy art. 72 ust. 1 pkt 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz.908) w brzmieniu obowiązującym od 1 marca 2009 r. do rejestracji samochodu ciężarowego takiego zaświadczenia nie wymaga.
Reasumując, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż w takim stanie rzeczy wobec braku w ewidencjach i rejestrach organu I instancji dokumentów niezbędnych do potwierdzenia faktów lub stanu prawnego nie jest możliwym uwzględnienie wniosku Strony i nie jest możliwym wydanie jakiegokolwiek zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie z akcyzy dla celów związanych z rejestracją samochodu ciężarowego na terytorium kraju z powodu nie podlegania opodatkowania takiego pojazd podatkiem akcyzowym. Zasadna zatem, chociaż z innym uzasadnieniem była odmowa wydania Skarżącemu zaświadczenia o żądanej treści. W tej sytuacji zarzuty odwołania nie znajdują uzasadnienia i nie wymagają rozpatrzenia.
V. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 233 § 1 w związku z art. 239 oraz art. 306a i art. 306b O.p. przez błędną ich interpretację i zastosowanie, które doprowadziło do odmowy wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy stan faktyczny i prawny wskazuje na brak obowiązku zapłaty podatku akcyzowego od nabycia wewnatrzwspólnotowego przedmiotowego pojazdu oraz powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu. W uzasadnieniu pełnomocnik podkreślił, że żądane zaświadczenie potwierdza stan faktyczny istniejący w dacie jego wydania, a zatem skarżący miał prawo żądania wydania spornego zaświadczenia zgodnie z art. 306a § 3 O.p. Pełnomocnik podkreślił, że samochód został nabyty a następnie zarejestrowany jako ciężarowy a jedynie na potrzeby podatku akcyzowego został sklasyfikowany jako osobowy, co jest niezrozumiałym brakiem konsekwencji w działaniu organów a to powoduje, że pozostałe zarzuty skargi są zasadne.
VI. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych związane z problematyka wydawania zaświadczeń a wskazujące na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a zarzuty w niej zawarte nie zasługują na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Nie każde zatem naruszenie prawa, do którego doszło podczas wydania zaskarżonego aktu skutkuje koniecznością jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Przypomnieć również należy, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. Z treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które wymagałyby wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Skarżący wystąpił o wydanie zaświadczenia w przedmiocie braku obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju na podstawie art. 109 ust. 2 u.p.a. w związku z zakupem i rejestracją samochodu ciężarowego marki [...]. Wniosek ten podlegał zatem załatwieniu w ramach przepisów Ordynacji podatkowej, zawartych w Dziale VIIIA zatytułowanym "Zaświadczenia".
Zgodnie z przepisami art. 306a. O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2).
Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (§ 3).
Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy (§ 4).
Z kolei przepisy art. 306b O.p. stanowią, że w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2 O.p., organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1). Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2).
Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, o czym stanowi art. 306c O.p.
Podkreślić należy, że z nakreślonych wyżej ram prawnych jednoznacznie wynika, iż podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ są wyłącznie prowadzone przez ten organ "ewidencje, rejestry lub z inne dane znajdujące się w jego posiadaniu". Innymi słowy, możliwość wydania zaświadczenia o określonej treści potwierdzającej fakty albo stan prawny, determinowana jest tym, co wynika z dokumentacji (ewidencji, rejestrów) i innych danych, które są w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. W takim stanie rzeczy obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek o wydanie zaświadczenia jest sprawdzenie tego, co wynika z będących w jego dyspozycji materiałów w odniesieniu do przedmiotu objętego wnioskiem. Jeśli żądanie zawarte we wniosku o wydanie zaświadczenia ma potwierdzenie we wskazanych źródłach (dokumentach, danych lub informacjach), wówczas wydawane jest zaświadczenie o żądanej treści. W przeciwnym razie, organ ma obowiązek wydać zaskarżalne postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W tym miejscu należy wskazać na brzmienie art. 1 i 109 u.p.a. Art. 1 stanowi, że "Ustawa określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej "akcyzą", wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczanie znakami akcyzy." Jego uzupełnieniem jest art. 109 ust. 1, który stanowi, że "W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, właściwy naczelnik urzędu celnego jest obowiązany, dla celów związanych z rejestracją samochodu osobowego na terytorium kraju, do wydania podatnikowi, na jego wniosek, dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, z zastrzeżeniem art. 110 ust. 6 i art. 111 ust. 4." oraz jego ust. 2 w brzmieniu "Dla celów związanych z rejestracją samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, naczelnik urzędu celnego jest obowiązany wydać na wniosek zainteresowanego podmiotu dokument potwierdzający brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju, z zastrzeżeniem art. 110 ust. 6 i art. 111 ust. 4." Bezspornie regulacje te odnoszą się do samochodów osobowych a nie samochodów ciężarowych co trafnie podkreślił Dyrektor Izby Celnej. Nie może zatem art. 109 ust. 2 u.p.a. stanowić podstawy żądania wydania zaświadczenia wskazany przez Skarżącego. Sąd zauważa, iż wydane na podstawie art. 109 ust. 4 przepisy wykonawcze to rozporządzenie ministra Finansów z 24 lutego 2009 r. "Wzór dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo lub brak obowiązku zapłaty tej akcyzy" (Dz. U. Nr 32, poz. 248) również uprawnia organ podatkowy do wydania dokumentu tylko o wskazanej treści według wskazanego wzoru i tylko dla samochodów osobowych. Nie przewiduje również wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści art. 306j O.p.
W związku z treścią żądania Skarżącego w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 3 ust. 1 i art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a. Na etapie wydania zaświadczenia organ podatkowy nie może weryfikować prawidłowości klasyfikacji dla celów poboru akcyzy towaru zakupionego przez skarżącego w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego i uznanego przez nabywcę za nieakcyzowy.
Tym samym mimo zawartego w art. 306a § 2 O.p. kategorycznego sformułowania: "zaświadczenie wydaje się", nie można interpretować tego przepisu w ten sposób, że organ ma obowiązek wydać zaświadczenie w każdym przypadku, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub ubiega się o nie osoba ze względu na swój interes prawny. Pełny sens temu przepisowi nadaje dopiero art. 306b O.p. Interes prawny może wynikać wprost z przepisów prawa i wtedy żądający ma obowiązek wskazania tego przepisu, co miało miejsce w niniejszej sprawie lub musi zostać wykazany przez wnioskodawcę.
Dodatkowo należy podkreślić, że z mocy art. 306a § 4 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, w granicach żądania wnioskodawcy, tym samym nie jest dopuszczalne wydanie zaświadczenia o innej niż żądana treści. Jeśli bowiem okoliczności faktyczne lub prawne nie pozwalają wydać zaświadczenia o żądanej treści, organ podatkowy zobowiązany jest do odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści, które zgodnie z art. 306c O.p. ma formę postanowienia.
Przestrzeganie zasady związania organu żądaniem strony jest bardzo istotne, ponieważ na wydane zaświadczenie lub odmowę jego wydania przysługuje stronie zażalenie. Odmowa wydania zaświadczenia jest uzasadniona brakiem interesu prawnego wnioskodawcy, brakiem właściwości organu do którego skierowano wniosek oraz niemożnością spełnienia żądania odnośnie treści zaświadczenia, czy to ze względu na treść posiadanych danych czy też ze względu na zakaz ustanowiony w innych przepisach.
Zatem, obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący postępowanie o wydanie zaświadczenia, jest porównanie treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym ze wszelkich, prowadzonym przez niego danych i znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 i § 2 O.p.). W konsekwencji, gdy dane niezbędne do wydania zaświadczenia pozwalają na stwierdzenie braku zgodności między treścią żądania, a stanem rzeczywistym wynikającym z posiadanych przez organ danych, to taka sytuacja wymusza na organie wydanie postanowienia odmawiającego wydanie zaświadczenia.
Dodać jeszcze można, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego (zobacz wyrok z 21 listopada 2008 r. WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1612/08, LEX nr 519918). Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nie istnieniu obowiązku. Jest zatem wyłącznie przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie. Pojęcie "dane znajdujące się w jego posiadaniu" należy interpretować ściśle nie może być rozumiane dowolnie ani rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających (zobacz wyrok NSA z 21 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Łd 3105/95, OSP 1998, Nr 6, poz.106).
Możliwość natomiast prowadzenia przez organ podatkowy przed wydaniem zaświadczenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie sprowadza się wyłącznie do takich działań, które pozwolą na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia żąda wnioskodawca. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia, albo też nałożyć, zdjąć lub ograniczyć obowiązki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1356/04, LEX nr 202335).
Przytoczone regulacje wskazują na ograniczenia organu, co do badania stanu faktycznego i prawnego wskazanego we wniosku podatnika. Celem procedury wydania zaświadczenia nie jest bowiem polemika z wnioskiem podatnika, lecz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie wszczętej wnioskiem strony postępowania.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe obu instancji w sposób szczegółowy przedstawiły i wyjaśniły Skarżącemu przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie.
Organy podatkowe po zbadaniu sytuacji prawnej Skarżącego odmówiły wydania zaświadczenia, gdyż obrót samochodami ciężarowymi nie rodzi obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym. Do ich rejestracji ustawa nie wymaga żadnego zaświadczenia potwierdzającego ten fakt, gdyż wynika on z art. 1 u.p.a. Obowiązek przedłożenia zaświadczenia dotyczy wyłącznie samochodów osobowych (art. 72 ust. 1 pkt 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym).
Wobec powyższych okoliczności zasadne było więc wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o braku obowiązku zapłaty akcyzy od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu ciężarowego marki [...]. Postanowienie to odpowiadało w tym zakresie omówionym wyżej regulacjom prawnym. Organ celny działający jako organ podatkowy nie prowadzi żadnej ewidencji towarów zakupionych na obszarze Wspólnoty Europejskiej a nie podlegających obowiązkowi w podatku akcyzowym. Organ podatkowy wydaje zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości (art. 306e O.p.), a o wydanie takiego skarżący nie występował.
W ocenie Sądu wadliwym było natomiast prowadzenie przez organ I instancji analizy prawidłowości klasyfikacji celnej zakupionego samochodu przez Skarżącego samochodu marki [...] jako ciężarowego, a w szczególności prowadzenie w tym zakresie czynności dowodowych, jak oględziny samochodu nawet jeżeli były one przeprowadzone na wniosek Skarżącego. Trafnie też wytknął te błędy organ odwoławczy. Trafnie też uznał, że należy zaliczyć je do uchybień natury procesowej związanej z prawidłowym uzasadnieniem wydanego postanowienia (art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p.). Jako takie nie miały one jednak wpływu na prawidłowość odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę i dlatego nie skutkowały uchyleniem postanowień przez Sąd.
Dodać należy, że wydanie zaświadczenia nie przesądza, bo ze swej istoty czynić tego nie może, czy istotnie przedmiotem zakupu przez skarżącego był samochód osobowy czy ciężarowy. Kwestia ta może być rozstrzygnięta w innych postępowaniu a w konsekwencji czy na skarżącym ciąży obowiązek zapłaty podatku akcyzowego. Zasadnicze zatem założenie Skarżącego opierające się na uzyskaniu poprzez wydanie zaświadczenia stanowiska, że zakupiony samochód jest samochodem ciężarowym i jako taki nie podlega ustawie o podatku akcyzowym nie mogło odnieść oczekiwanego rezultatu. Nie pozwalała na to dokumentacja będąca w posiadaniu organu, jak również brak umocowania ustawowego do jego wydania. Skarżący nie wykazał też interesu prawnego uzasadniającego żądanie.
Chybione zatem były wszystkie zarzuty skargi motywowane w sposób w niej wskazany, dotyczące naruszenia prawa wspólnotowego, gdyż nie odnosiły się do przedmiotu sporu. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 306a i i b O.p. Uzyskanie interpretacji prawa podatkowego skarżący może dochodzić w trybie art. 14b O.p. Może też zainicjować postępowanie podatkowe zmierzające do ewentualnego zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego/ciężarowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, o czym stanowi art. 151 p.p.s.a. Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w oparciu o powołany przepis orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło