III SA/Gl 206/04

sygn. akt III SA / Gl 206 / 04 POSTANOWIENIE Dnia 14 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach Sędziowie: NSA Anna Apollo (spr.) Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant: stażysta Referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Prezydenta Miasta S. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu prezydenta miasta postanawia: odrzucić skargę. Wojewoda [...] zarządzeniem zastępczym z dnia [...] 2004r. wydanym w oparciu o art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm. ) stwierdził wygaśnięcie mandatu Prezydenta Miasta Z. P. S.. W uzasadnieniu zarządzenia wskazał, iż ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne ( Dz. U. nr 106, poz. 679 ze zm.) wprowadziła ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez osoby zajmujące kierownicze stanowiska państwowe. Taką osoba podlegającą ograniczeniom wymienionym w tej ustawi jest z mocy przepisu art. 2 pkt.6 prezydent miasta. Nie może on być członkiem zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółki prawa handlowego, nie może posiadać w spółkach prawa handlowego więcej niż 10 % akcji lub udziałów przedstawiających więcej, niż 10% kapitału zakładowego w każdej ze spółek. Dalej organ nadzoru stwierdził, że przepis art. 163 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych ( Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.) jednoznacznie przesądza o konieczności powołania zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jako jej obligatoryjnego organu. Do zadań zarządu należy prowadzenie spraw spółki i jej reprezentowanie, zaś pełnienie funkcji członka zarządu może odbywać się nawet pod darmym tytułem. Zakaz udziału wójta, prezydenta miasta, burmistrza w zarządach spółek prawa handlowego jest bezwarunkowy, obowiązuje niezależnie od tego, czy spółka działa na terenie gminy, w której wójt, prezydent miasta sprawują swój urząd, czy też nie, czy korzysta z mienia gminnego, czy też nie. Organ nadzoru uznał, ze Z. P. S. w dniu składania świadczenia majątkowego – doręczonego Wojewodzie [...] 2003r. – posiadał 39 udziałów "A", spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., co stanowiło 39 % kapitału zakładowego spółki. Tym samym naruszył zakaz wynikający z art. 4 ust. 5 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Ponadto w dniu [...] 2003r. ( data sporządzenia wyciągu z rejestru) widniał w rejestrze nadal jako Prezes Zarządu "A" z siedzibą w K.. Oznaczało to, iż naruszyła zakaz określony w art. 4 ust.1 cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. nr 214, poz. 1806) jeżeli do dnia wejścia w życie ustawy wójt, burmistrz, prezydent miasta wybrany w wyborach przeprowadzonych 27 października 2002r. po tej dacie nie zrzekł się funkcji albo nie zbył udziałów lub akcji, o których mowa w art. 4 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, obowiązany jest wykonywać te obowiązki w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od dnia 1 stycznia 2003r. Pan S. nie zrzekł się w terminie 3 miesięcy funkcji Prezesa spółki i nie zbył w tym terminie udziałów w spółce. Naruszenie zakazu wynikające z art. 4 ustawy o ograniczeniu ( ...) skutkuje w świetle art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta ( Dz. U. nr 113, poz. 984 ze zm.) wygaśnięciem mandatu. Zatem Rada Miasta D. winna była stwierdzić uchwałą wygaśnięcie mandatu Prezydenta Miasta. Mimo otrzymania wezwania Wojewody [...] z dnia [...] 2003r. takiej uchwały nie podjęła. Natomiast w dniu [...] 2003r. podjęła uchwałę nie stwierdzającą wygaśnięcia mandatu prezydenta miasta. Dlatego wydano zarządzenie zastępcze. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prezydent Miasta S. domagał się uchylenia zarządzenia zastępczego, jako niezgodnego z prawem. Nie zgadzał się z argumentacją przytoczoną przez Wojewodę w uzasadnieniu zarządzenia zastępczego W jego ocenie niedopuszczalnym było wydanie zarządzenia zastępczego w sytuacji, gdy Rada Miejska w S. w dniu [...]r. podjęła uchwałę nr [...] nie stwierdzającą wygaśnięcia mandatu radnego. Tym samym kwestia złamania przez prezydenta ustawowego zakazu i wygaśnięcia jego mandatu została już przez Radę rozstrzygnięta. Nie było więc podstaw do wydania przez Wojewodę zarządzenia zastępczego na podstawie art. 98a ustawy o samorządzie gminnym, skoro rada gminy podjęła uchwałę o której mowa w tym przepisie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż prezydent miast, w świetle art. 98 ust. 2 w związku z art. 98a ust.3 ustawy o samorządzie gminnym nie może wnieść skargi do Sądu na zarządzenie zastępcze. Może to uczynić jedynie rada gminy. Gdyby Sąd nie podzielił tego stanowiska domagał się oddalenia skargi jako niezasadnej. Na poparcie swojego stanowiska podtrzymał w całości argumentację przytoczoną w zarządzeniu zastępczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należało rozważyć kwestię dopuszczalności wniesienia skargi przez skarżącego – Prezydenta Miasta S., który w odpowiedzi na wezwanie Sądu sprecyzował, iż skargę wnosi nie w imieniu gminy lecz jako organ gminy. Zaskarżone zarządzenie zastępcze zostało wydane prze Wojewodę [...] na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm. ). Przepis ten zezwala wojewodzie wydać zarządzenie zastępcze w sytuacji, gdy właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6, art. 104 ust.1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw ( Dz. U. nr 95, poz. 602 ze zm. ), art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta ( Dz. U. nr 113, poz. 984 ze zm. ) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne w zakresie dotyczącym odpowiedni o wygaśnięcia mandatu radnego, mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o prace , wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni, a o jego bezskutecznym upływie wydaje zarządzenie zastępcze o uprzednim powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Do takich zarządzeń zastępczych mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 98 ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności przepisy dotyczące zaskarżania rozstrzygnięć nadzorczych wojewody. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 marca 1994r. SA/ Łd 703 / 94 ( ONSA 1995 / 2 / 73 ) uznał, że art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym wyłącza dopuszczalność wniesienia przez radnego lub jakikolwiek inny poza gminą lub związkiem międzygminnym podmiot skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze. Wyjaśnił, iż rozstrzygnięcia nadzorcze są kwalifikowanymi aktami prawnymi. Nie są decyzjami administracyjnymi załatwiającymi indywidualną sprawę administracyjną. Zatem nie mogą być zaskarżane w takim samym trybie jak decyzję administracyjne. To stanowisko zachowało swoją aktualność. Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze uprawniona jest jedynie gmina lub związek międzygminny. Przytoczony przepis prawa takiego uprawnienia nie przyznał prezydentowi miasta i to bez względu na to, czy kwestionowane zarządzenie zastępcze narusza interes prawny lub uprawnienie osoby, która została wybrana na prezydenta miasta. Wreszcie skargi w niniejszej sprawie nie można było wnieść w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Bowiem ten przepis zezwala na zaskarżanie do sądu administracyjnego uchwał organów gminy. Zaskarżony akt nie jest uchwałą i został wydany nie przez organ gminy, lecz przez organ nadzoru nad gminą. Wobec powyższego należało uznać, iż skarga wniesiona przez organ inny, niż wymienione w art. 98 ust. 3 w związku z art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym jest niedopuszczalna. Zatem ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi było bezcelowe. Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę odrzucono. Wreszcie na koniec należało zauważyć, iż w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach pod sygnaturą akt III SA / Gl 207 / 04 zawisła sprawa ze skargi Rady Miasta S. na sporne zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...]i zapadł w niej w dniu [...] 2004r. nieprawomocny wyrok. Nawet gdyby uznać, iż Prezydent Miasta skargę wniósł w imieniu gminy, to niedopuszczalnym byłoby powtórne orzekane w tej samej sprawie. A skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi także należałoby odrzucić.