III SA/Gl 2102/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółka jawna w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Pismem z dnia 17 września 2015 r. skarżąca Spółka wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...]. W treści skargi skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podała, że łączna suma wszystkich obciążeń związanych z wydanymi decyzjami przekracza kilkaset tysięcy. Skarżąca nie jest w stanie ponieść takiego ciężaru. Konsekwencją powyższego będzie wszczęcie postępowania egzekucyjnego, które przyczyni się do niepowetowanych strat bowiem pozbawi wspólników środków do życia, a w szczególności środków niezbędnych do utrzymania rodziny. Skutki takiego działania mogą być nieodwracalne, co będzie szczególnie dotkliwe i niesprawiedliwe w razie uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. W złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają przyznanie stronie ochrony tymczasowej. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie, do wzywania strony o ich przedstawienie (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt . I FSK 1397/13 ). Należy mieć na uwadze także to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej, a katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (por postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2011 r., II OZ 1047/11, LEX nr 984678). Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazał, aby zaistniały ustawowe przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie wykazał tym samym, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody, nadto zaś że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. W aktach sprawy brak bowiem wystarczających dokumentów, które mogłaby stanowić dla Sądu podstawę do uwzględnienia wniosku. Również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały. Podkreślić należy, że w niniejsze sprawie częściowo uwzględniono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i w aktach sprawy znajdują się dokumenty przedłożone przez skarżącą w postępowaniu z zakresu prawa pomocy, które są przydatne do oceny jej sytuacji majątkowej. Dokumenty te wprawdzie pozwoliły częściowo zbadać sytuację finansową skarżącej Spółki, jednakże nie są one wystarczające, aby pozytywnie rozstrzygnąć wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem przesłanki udzielenia prawa pomocy oraz wstrzymania wykonania decyzji nie są tożsame (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach: z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 605/10, LEX nr 742664 i z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1783/08, LEX nr 573464). Należy przy tym zauważyć, że fakt egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiany z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2011 r., II FSK 2752/11, LEX nr 1069889). Podkreślenia wymaga także to, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (tak w postanowieniu NSA z dnia 18 września 2015 r., II GZ 481/15, CBOSA). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że strona skarżąca w rzeczywistości nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W takiej sytuacji Sąd nie może przeprowadzać postępowania wyjaśniającego z urzędu w poszukiwaniu przyczyn ubiegania się skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowym, ani tym bardziej domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku strony. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 61 § 1, § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie.