III SA/Gl 2107/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2010 r. skarżący Z.B. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W uzasadnieniu powyższego podał, iż zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, mimo ustroju rozdzielności majątkowej i orzeczonej w dniu [...] r. przez Sąd Okręgowy w K. separacji (vide: dokumenty źródłowe dołączone do wniosku). Ich miesięczne dochody z tytułu pobieranych emerytur wynoszą 1.701,00 zł i 1.770,00 zł. Natomiast ponoszone wydatki, tj. czynsz, energia elektryczna, raty kredytu, telefon czy ubezpieczenie pokrywane są ze świadczeń żony, jako że ta jest właścicielem mieszkania spółdzielczego typu własnościowego o pow. 53 m2, w którym zamieszkują oraz samochodu [...] rocznik 1997 o wartości ok. 10.000,00 zł, który spłaca w [...] Banku. Tymczasem skarżący ze swoich środków kupuje jedynie leki i prasę oraz ponosi koszty bieżącego utrzymania i Internetu. Stąd posiada niewielkie oszczędności wynoszące ok. 500,00 zł. Ponadto wspiera swoją matkę, którą się opiekuje, dlatego też nie może podjąć dodatkowego zatrudnienia. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie strony od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 w/w ustawy) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia z kosztów sądowych może być stosowana jedynie do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić bowiem należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Zatem powinno mieć ono miejsce tylko w przypadkach, kiedy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt I OZ 1146/09 niepubl.). Tym bardziej, że koszty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienie z ich uiszczenia jest odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też tego rodzaju ulgi mogą być stosowane wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż przesłanka zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Z analizy podniesionych w sprawie okoliczności oraz z załączonych do akt kserokopii dokumentów źródłowych nie wynika bowiem w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zdobycie środków na poniesienie opłat sądowych, do których zalicza się wpis od skargi w kwocie 100,00 zł, leżało poza zasięgiem możliwości finansowych skarżącego lub było rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Wprawdzie miesięczne dochody wnioskodawcy wynoszą 1.701,00 zł, niemniej jednak biorąc pod uwagę ponoszone przez niego wydatki oraz posiadane oszczędności w kwocie ok. 500,00 zł przyjąć należało, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.