III SA/Gl 2121/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Golat, , , po rozpoznaniu w dniu 11 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ł. na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia odrzucić skargę. W dniu [...] r. J. Ł. wniosła skargę na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...]r. o znaku: [...] kwestionując również prawidłowość postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] r. o znaku [...], postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia [...] r. o znaku [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. ustosunkował się do powyższej skargi w piśmie z dnia [...] r. przedstawił całość przeprowadzonego postępowania wskazując, iż zdaniem organu postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącej zostało wszczęte i prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ pokreślił, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych uprawniony jest do dochodzenia od zobowiązanej należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia i w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto wskazał, iż zaskarżone postanowienia były ostateczne i nie służyło od nich zażalenie na mocy art. 83b oraz art. 83c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późń zm.). Organ podkreślił, iż w piśmie z dnia [...] r. poinformował skarżąca, że w niniejszym postępowaniu zażalenie przysługuje od postępowania końcowego w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego , które zostało wydane w dniu [...] r. przez organ egzekucyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest kwestia dopuszczalności wniesienia opisanej powyżej skargi. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) określa art. 3 § 2 tej ustawy. Obejmuje on m.in. skargi na: decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2), a także na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Zaskarżone pismo ZUS z dnia [...] r. ma jedynie charakter informacyjny, nadto powinno być potraktowane przez skarżąca jako wyjaśnienie i opisanie przeprowadzonego postępowania przez ZUS, niewątpliwie nie ma charakteru decyzji kończącej postępowanie egzekucyjnei jako takie nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi. Z kolej wymienione przez skarżącą postanowienie ZUS z dnia [...] r. zostało wydane na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) zaś w treści powołano także art. 83c ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74 ze zm.), natomiast kolejne postanowienie ZUS z dnia [...] r. zostało wydane na podstawie art. 123 § 1 kpa w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) w treści powołano także art. 83b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74 ze zm.). Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad postępowania egzekucyjnego przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wprowadzona w art. 83b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych norma stwierdza, iż w przypadku, gdy przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, ZUS w tych przypadkach wydaje decyzję, jednakże od wydanych w trakcie postępowania innych postanowień ZUS zażalenie nie przysługuje. Wskazana zasada odnosi się do postanowienia ZUS z dnia [...] r., a Sad nie znalazł żadnych przesłanek, aby wskazana zasad mogła być w niniejszej sprawie wyłączona. Ponadto 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje, iż "od wydanych w trakcie postępowanie egzekucyjnego postanowień Zakładu w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje" - w przeciwieństwie do ust. 1 tego przepisu, zgodnie z którym dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu działającego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor izby skarbowej - deroguje zasadę ogólną wynikającą z art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która przewiduje w takim przypadku prawo wniesienia zażalenia. Skoro zaś na przedmiotowe postanowienie z mocy wyraźnej i jednoznacznej regulacji ustawowej nie przysługuje zażalenie, pozostaje ono także poza wskazanym w art. 3 cytowanej ustawy zakresem kognicji sądu administracyjnego, na który to fakt nie ma wpływu omyłkowe pouczenie strony o przysługującym prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jak bowiem wynika z cytowanej powyżej regulacji, skarga jest dopuszczalna jedynie na te postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie może być również wątpliwości, że skoro rozstrzygnięcie ZUS ma charakter postanowienia, to nie jest innym aktem niż określone w pkt 1-3 § 2 powyższego artykułu, stąd nie podlega kognicji sądu na podstawie pkt 4 § 2 tego artykułu. Brak zatem w niniejszej sprawie podstaw prawnych do rozpoznania skargi na przedmiotowe postanowienia. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt II FSK 474/05 (LEX nr 212135) iż wyłączenie trybu zaskarżenia zażaleniem wydanego w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowienia ZUS w sprawie stanowiska wierzyciela, zawarte w art. 83c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dotyczy każdego postępowania egzekucyjnego niezależnie od tego, który organ egzekucyjny postępowanie to prowadzi. Jak podkreślił NSA w ust. 2 art. 83c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dokonano uregulowania odstępstwa od reguły wyrażonej w art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, iż postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, wydane w postępowaniu egzekucyjnym są zaskarżalne, gdyż przyjęto, że na wymienione postanowienia Zakładu wydane w trakcie postępowania egzekucyjnego nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Zatem w obu jednostkach redakcyjnych tego artykułu ustawodawca uregulował dwie odrębne i niezależne od siebie instytucje prawne. Gdyby bowiem ustawodawca odstąpił od zasady zaskarżalności postanowień w sprawie stanowiska wierzyciela tylko w sytuacji, gdy ZUS jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, to zastrzeżenie takie zawarłby w treści regulacji opisanej w ust. 2 art. 83c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wtedy, bowiem w analizowanym ustępie 2 zawarte zostałoby odwołanie do sytuacji ujętej w ustępie 1, czy to przez stwierdzenie, że postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie jest zaskarżalne, w sytuacji, gdy ZUS działa jako organ egzekucyjny, bądź przez ogólne powołanie ust. 1 w treści ust. 2 art. 83c ustawy. Skoro zastrzeżenia tego rodzaju ustawodawca nie sformułował, nie sposób go domniemywać, gdyż w konsekwencji prowadziło to do rozszerzającej wykładni prawa (tak też - wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. II FSK 309/05). Podobne stanowisko prezentowane jest również w postanowieniach m.in. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 125/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Lu 35/06, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Po 258/08. W tym stanie rzeczy, ponieważ zaskarżone pismo (podobnie jak wskazane w nim postanowienia) nie mieszczą się w dyspozycji przepisu art. 3 § 2 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to uznać należało iż nie podlegają one kontroli wykonywanej przez sąd administracyjny. Konkludując Sąd mając na uwadze powyższe okoliczności na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił przedmiotową skargę z uwagi na jej niedopuszczalność.