III SA/Gl 2217/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-02-09
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Marzanna Sałuda, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej z powodu braku wykazania posiadania koni przez wnioskodawcę będącego współwłaścicielem gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej powinien uwzględnić współwłasność i współposiadanie zwierząt gospodarskich przy ocenie uprawnienia do uzupełniającej płatności obszarowej. W przypadku rozbieżności danych dotyczących posiadania zwierząt, organ ma obowiązek wyjaśnić stan faktyczny, w tym zastosować przepisy prawa cywilnego dotyczące współwłasności, a nie ograniczać się do danych rejestru zwierząt. Niewyjaśnienie tych okoliczności skutkuje koniecznością uchylenia decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy.Stan faktyczny
I.B. złożyła wniosek o przyznanie płatności obszarowych za rok 2008 na działki rolne w województwie śląskim. Po kontroli powierzchnia działek została zmniejszona, a kwota płatności pomniejszona. Skarżąca zadeklarowała posiadanie koni jako warunek przyznania uzupełniającej płatności zwierzęcej, jednak organ stwierdził, że konie są własnością córki skarżącej, a nie jej, co skutkowało odmową przyznania tej płatności. Skarżąca wskazała, że jest współwłaścicielką koni i współdzierżawcą gospodarstwa, a organ nie uwzględnił tych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w C. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi I. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianą na trwałe w użytkach zielonych (płatność zwierzęca), 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] roku I.B. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. wniosek o przyznanie płatności na rok 2008, w którym zadeklarowała do płatności dziesięć działek rolnych oznaczonych symbolem A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, zlokalizowanych w województwie śląskim, powiat: t., gmina T., obręb P.
Powierzchnia działek zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na 2008 rok do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 25,61 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli sprawdzającej, zgodnie z procedurą ARiMR ustalono, że powierzchnia deklarowana przez skarżącą we wniosku jest faktycznie mniejsza dla poszczególnych działek rolnych. Powierzchnia działki rolnej B została zmniejszona z powierzchni deklarowanej 3,08 ha do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli wynoszącej 2,68 ha, odnośnie działki rolnej D powierzchnię deklarowaną do płatności 10,95 ha zmniejszono do powierzchni stwierdzonej przez inspektorów terenowych wynoszącej 8,57 ha. Całkowita powierzchnia zmniejszeń wyniosła 2,78 ha, natomiast powierzchnia wszystkich działek rolnych stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wyniosła 22,83 ha. Wyliczona różnica procentowa między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła 12,18 %.
W związku ze stwierdzonymi różnicami pomiędzy powierzchnią deklarowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną początkowo przyznana kwota jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE L 345 z 20.11.2004 r. str. 1 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że w przypadku gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaką ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.
W związku z tym, kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona i wyniosła [...] zł.
Ponadto skarżąca we wniosku o przyznanie płatności obszarowych w części dotyczącej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach rolnych zadeklarowała powierzchnię 16,88 ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO, TUZ). Jak wynika z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do powierzchni tej przysługuje płatność zwierzęca pod warunkiem, że są spełnione przesłanki określone w tym rozporządzeniu. Po przeprowadzonej w tym zakresie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu stwierdzono, że powierzchnia trwałych użytków zielonych wynosi 14,10 ha. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i w rejestrze koniowatych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 1,00 DJP. Po uwzględnieniu warunków przyznania płatności zwierzęcej powierzchnia, co do której została naliczona płatność wyniosła 3,3333 ha.
Decyzją z [...] roku nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa N. przyznał I.B. płatność za rok 2008 w wysokości [...]zł, w tym: jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] zł.
Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ I instancji podał: art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.), art. 138 ust. 1 rozporządzania Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r., str. 1 z późn. zm.) oraz art. 6 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) Nr 20191/93, (WE) Nr 1452/2001, (WE) 1453/2001, (WE) Nr 1454/2001(WE) Nr 1868/94, (WE) Nr 1251/1999, (WE) Nr 1254/21999, (WE) Nr 1673/2000, (EWG) Nr 2358/71 i (WE) Nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE L 270 z 21.10.2003 r., str. 1 ze zm.) w związku z art. 66 i 67 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 z zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).
Na powyższą decyzję I.B. złożyła odwołanie do Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR w C.
Odwołanie wniosła do części decyzji dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę. Zarzuciła organowi I instancji, że organ nie uznał faktu posiadania w gospodarstwie koni, które według skarżącej są integralną częścią gospodarstwa. Ponadto, przy podejmowaniu decyzji, według strony, nie uwzględniono następujących faktów:
- gospodarstwo jest współwłasnością (współdzierżawa), którą strona reprezentuje w ARiMR;
- konie stanowią wspólną własność skarżącej i córki (jest współwłaścicielem gospodarstwa);
- w ARiMR oraz w PZHK jeśli współwłaściciele nie są związani formą prawną (Przedsiębiorstwo), reprezentowani są przez jedną osobę,
- w okresie rejestracji gospodarstwa oraz rejestracji koni nie istniały przesłanki by tak reprezentować gospodarstwo;
- konie są istotnym elementem działalności skarżącej, a produkcja roślinna w przeważającym zakresie polega na wypasaniu pastwisk i łąk.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) oraz art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 35, poz. 217 z późn. zm.), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że strona ubiegając się już w 2007 roku o przyznanie płatności bezpośrednich złożyła do wniosku załącznik w postaci zaświadczenia wydanego [...]r. przez Okręgowy Związek Hodowców Koni informujące, że córka skarżącej (A.B.) posiada wpisane lub zgłoszone do rejestru koniowatych trzy konie. Na tym zaświadczeniu znajduje się również odręcznie spisane oświadczenie wnioskodawczyni, że A.B. jest jej córką i prowadzą wspólnie gospodarstwo rolne.
Wydając decyzję w tamtym okresie Kierownik Biura Powiatowego w N. przyznał płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach. Jednakże w [...] roku stwierdzono nieważność tej decyzji uznając, że I.B. zgodnie z § 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności nie jest posiadaczką koni, co jest jednym z warunków dla uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej, bowiem:
- płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje jeżeli rolnik w okresie od [...] roku do [...] roku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;
- na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 roku rolnikowi przyznano płatność uzupełniająca do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.
Płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw trwa przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona w rozporządzeniu.
W związku z tym, jak podkreśla organ, skarżąca nie jest właścicielką koni tylko jej córka, co oznacza, że nie spełniła podstawowego warunku przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Na koniec organ odwoławczy podkreśla, że nie można uznać I.B. za posiadaczki koni, a płatności obszarowe mogą być przyznawane producentom rolnym spełniającym warunki określone przez prawo i w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską.
Organ zaznaczył również, że przepisy i prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a także w zakresie stosowania i wysokości sankcji. Wszelkie odstępstwa zarówno na korzyść jak i niekorzyść producenta rolnego stanowią rażące naruszenie prawa. Ta sama argumentacja towarzyszyła w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach I.B. podtrzymała zarzuty podniesione już w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponadto zwróciła uwagę, że interpretacja zapisów rozporządzenia o dopłatach oraz zaświadczenia o posiadaniu koni budziły wątpliwości jej, a także pracowników Biura Powiatowego i dlatego też do wniosku dołączyła zaświadczenie o rejestracji koni łącznie z oświadczeniem, że córka A. wspólnie ze skarżącą prowadzą gospodarstwo. Na podstawie tych dokumentów przyznana została jej wtedy płatność zwierzęcą za rok 2007 co jak podkreśliła skarżąca świadczy, że interpretacja tego rozporządzenia ograniczająca współposiadanie koni jedynie do współmałżonków powstała dużo później, a tym bardziej nie stanowiła wymaganego kryterium przy składaniu wniosku.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie nie znajdując w niej podstaw do zmiany swego stanowiska. Uznał bowiem, że zarzuty podniesione zarówno w piśmie odwoławczym jak i powtórzone w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Dokumentacja zgromadzona w sprawie jest przejrzysta i w sposób jednoznaczny wskazuje, że nie zostały spełnione warunki uznania, że I.B. jest posiadaczką koni, co jest jednym z warunków dla uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
Co do zasady w kwestiach jednolitych płatności obszarowych Skarżąca nie wnosiła zastrzeżeń, a kwestie te nie są objęte skargą, która jednak dotyczy płatności uzupełniających do roślin przeznaczonych na paszę. Na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 roku Skarżąca po raz wtóry wskazała, iż konie są własnością zarówno jej jak i córki, natomiast w rejestrze figuruje jedynie córka, zaś opłaty związane z rejestracją i utrzymaniem koni będących współwłasnością Skarżącej i jej córki, ponosi sama Skarżąca. Natomiast Skarżąca i jej córka A.B. są współdzierżawcami gospodarstwa rolnego objętego przedmiotowym wnioskiem o dopłaty. Kwestie te, w ocenie Skarżącej, zostały pominięte w zaskarżonej decyzji, a przyjęta interpretacja przepisów różni się od tej, którą organ zastosował rozpoznając wnioski Skarżącej za poprzedni okres.
Odnosząc się to wskazanych wyżej kwestii należy stwierdzić, iż w aktach sprawy znajduje się umowa o dzierżawę gruntów rolnych zawarta w dniu [...] roku pomiędzy PGL LP Nadleśnictwo B. w B. a czterema dzierżawcami, w tym I.B. i A.B. W aktach sprawy znajdują się również kserokopie księgi rejestracyjnej hodowcy koni, gdzie z datą[...] roku jako posiadacza koni wpisano A.B. Równocześnie należy podkreślić, iż organ z oświadczenia Skarżącej wiedział, iż jest ona współwłaścicielką koni ujętych w rejestrze.
Odnosząc się do podstawy prawnej regulującej powyższe zagadnienia należy wskazać krąg przepisów prawa wspólnotowego jak i prawa krajowego regulującego kwestie przyznania płatności uzupełniających do roślin przeznaczonych na paszę oraz wymogów, jakimi winna odpowiadać rejestracja zwierząt. Do powyższych kwestii mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiające wspólne zasady dla stosowania wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) Nr 20191/93, (WE) Nr 1452/2001, (WE) 1453/2001, (WE) Nr 1454/2001(WE) Nr 1868/94, (WE) Nr 1251/1999, (WE) Nr 1254/21999, (WE) Nr 1673/2000, (EWG) Nr 2358/71 i (WE) Nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE L 270 z 21.10.2003 r., str. 1 ze zm.) oraz z art. 66 i 67 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 z zm.). Pierwszy z powołanych aktów prawnych definiuje pojęcie rolnika jako osoby fizycznej lub osoby prawnej bądź grup takich osób bez względu na status prawny tej grupy lub jej członków, w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo rolne znajduje się na terenie Wspólnoty oraz które prowadzą działalność rolniczą. Definicja ta również została usytuowana w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej, ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.09.30.16).
Odnosząc powyższe przepisy do regulacji prawa krajowego należy wskazać na definicję pojęcia producent rolny opisaną w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji o wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004r., Nr.10,poz. 76 ze zm.) Definicja ta odnosi się wprost do określenia rolnika w rozumieniu wyżej powołanego rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003. Natomiast art. 7 ust 1 ustawy stanowi, iż rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym złożył wniosek o przyznanie tej płatności grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnością zgodnie z art. 143 b ust 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 jeśli na dzień posiadania działki rolnej o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004, a wszystkie grunty rolne są utrzymane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, a nadto został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstwo rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Natomiast rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: między innymi roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy. Powyższa płatność uzależniona została od spełnienia kilku warunków mających zarówno charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. Ze względów podmiotowych płatność może być przyznana wyłącznie tej osobie, która faktycznie posiada gospodarstwo rolne, a nadto został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Skarżąca spełnia te warunki, a organ tej okoliczności nie kwestionuje o czym zresztą świadczy treść wydanej decyzji. Odpowiedniego wyjaśnienia wymaga natomiast kwestia zarejestrowania zwierzęcia oraz znaczenie tego wymogu dla skuteczności wniosku o przyznanie płatności. Zagadnienie to jest uregulowane w § 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego w tej sposób, iż płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1 tego aktu bydła lub owiec, kóz, lub koni, które w okresie od dnia [...] roku do dnia [...] roku były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, których rolnik był posiadaczem w tym okresie. Stosownie natomiast do art. 2 ust. 1 pkt 11 lit. c ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 roku o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 204, poz. 1281) przez posiadacza zwierzęcia w odniesieniu do koniowatych rozumie się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, władającą zwierzęciem, nawet tymczasowo. Obowiązki rejestracyjne i zgłoszeniowe wynikające z tej ustawy ciążą na posiadaczu.
Zarówno z akt sprawy jak i oświadczenia Skarżącej złożonego na rozprawie wynika, że rejestracji koni dokonała A.B., wspódzierżawca gospodarstwa rolnego, a konie te stanowią integralną cześć gospodarstwa, a zatem Skarżącą w tym stanie faktycznym winna być traktowana jak współwłaściciel, współposiadacz zwierząt. Ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności obciąża oczywiście rolnika, który wnioskował o przyznanie płatności, a to z mocy art. 3 ust. 3 ustawy. Wydając decyzję w sprawie przyznania płatności kierownik biura powiatowego ARiMR opiera się przede wszystkim na oświadczeniu wnioskodawcy zawartym we wniosku. W razie braku sporu, oświadczenie wnioskodawcy uznaje się za dowód, w oparciu, o który zostanie wydana decyzja, natomiast w przypadku wątpliwości organ winien dążyć do ich wyjaśnienia wzywając wnioskodawcę o stosowne uzupełnienie wniosku.
Odnosząc się do powyższych wywodów należy stwierdzić, iż organ błędnie przyjął, że wyłącznym posiadaczem koni jest A.B.. Art. 30 ust. 3 i 4 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, a informacjami uzyskanymi od posiadaczy tych zwierząt nadaje Agencji RiMR uprawnienie do przeprowadzienia kontroli w siedzibie stada oraz w miejscach gromadzenia zwierząt, na wystawach, pastwiskach, w miejscach unieszkodliwiania zwłok zwierząt i w rzeźniach. Ponadto w sytuacji stwierdzenia rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w rejestrze koniowatych a informacjami uzyskanymi od posiadaczy tych zwierząt podmiot, o którym mowa w art. 5 ustawy, może wystąpić do organów Inspekcji Weterynaryjnej z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli mającej na celu wyjaśnienie tych rozbieżności. Takie rozbieżne okoliczności wynikały z akt sprawy i winny zostać wyjaśnione w zakresie ustalenia kto jest właścicielem, posiadaczem koni w rozumieniu przepisów prawa cywilnego o współwłasności. W ocenie Sądu nie przeprowadzenie postępowania we wskazanym wyżej zakresie doprowadziło do konieczności uwzględnienia zarzutów skargi. Organ wydając decyzję odwołał się do definicji współwłasności opisanej w przepisach ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Organ dokonując ponownie oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie winien odnieść się do treści art. 195 K.c i uwzględnić, że własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom, jak w niniejszej sprawie Skarżącej i jej córce. Do rozporządzania bowiem rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli zgodnie z treścią art. 199 K.c. W braku takiej zgody każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności na mocy art. 201 K.c.. Natomiast do czynności nie przekraczających zakresu zwykłego zarządu, a takimi są czynności mające na celu zachowanie majątku wspólnego czy zgodne z prawem nim gospodarowanie, zgoda wszystkich współwłaścicieli nie jest konieczna. W oparciu o art. 7 ust 7 ustawy należy stwierdzić, iż w przypadku, gdy działka rolna jest przedmiotem współposiadania, płatności obszarowe przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę. Wniosek Skarżącej wymaga zatem ponownej oceny z uwzględnieniem wszystkich wskazanych powyżej aspektów oraz w uwzględnieniem celów dla jakich powołano system wsparcia rolnictwa poprzez zachowanie obszarów wiejskich i utrzymanie właściwych standardów życia rolników. Organ rozpoznając sprawę winien mieć na uwadze właściwe rozdysponowanie środków wspólnotowych, przekazując płatności wspierające tym rolnikom, którzy istotnie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takich płatności zgodnie z uwagą 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej ...).
Organ dokonując ponownej oceny wniosku powinien kierować się celem przepisu, którym jest ograniczenie sytuacji uzyskiwania płatności uzupełniających przez osoby, które faktycznie nie użytkują gruntów czy sztucznie stworzyły warunki, by płatności te uzyskać. Należy nadto rozważyć czy skarżąca spełniła wszystkie wymagane prawem warunki uzasadniające przyznanie płatności uzupełniających w szczególności, gdy jest współdzierżawcą gospodarstwa, którego integralną częścią są zarejestrowane konie. Przyznanie płatności związane jest z kryterium posiadania, bez potrzeby sięgania przez organ decydujący o przyznaniu płatności do zależności związanych z prawami majątkowymi, natomiast interpretacja oświadczeń woli nie powinna odbyć się bez analizy tego oświadczenia pod kątem cywilnoprawnym.
Reasumując należy wskazać, że ponownie rozpatrując sprawę organ powinien przeanalizować kwestie posiadania i rejestracji koni w aspekcie ewentualnego zastosowania przepisów K.c. dotyczących współwłasności, ocenić spełnienie przez wnioskodawczynię wszystkich wymogów dotyczących płatności obszarowych, ocenić oświadczenie Skarżącej, że konie stanowią podstawę prowadzenia gospodarstwa. Organ dokona wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 Kpa. Przy wskazywaniu na istnienie lub nieistnienie określonej okoliczności wynikającej ze zgromadzonych faktów organ winien posługiwać się zasadami logicznego rozumowania. Odzwierciedleniem dokonania właściwej oceny dowodów jest uzasadnienie faktyczne decyzji, w której organ powinien wskazać fakty istotne dla sprawy, które uznał za udowodnione dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W ocenie Sądu wskazane w skardze zarzuty zasługują na uwzględnienie, a sprawa wymaga ponownego rozważenia wszelkich kwestii wyżej wskazanych co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na mocy 145 § 1 lit. c P.p.s.a.
Sąd zasądził na rzecz Skarżącej od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. kwotę [...] zł tytułem zwrotu wpisu na mocy art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło