III SA/Gl 232/20
WyrokWSA w Gliwicach2020-08-17
Skład orzekający: Iwona Wiesner, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata statusu osoby bezrobotnej od 1 listopada 2019 r. była zasadna w sytuacji, gdy skarżący od tego dnia podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrata statusu osoby bezrobotnej była zasadna, ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia, osoba bezrobotna nie może podlegać obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (z wyjątkiem ubezpieczenia rolników). Skoro skarżący od 1 listopada 2019 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu jako osoba duchowna, przestał spełniać warunki do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty za bezzasadne.Stan faktyczny
Skarżący został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w marcu 2018 r. W listopadzie 2019 r. poinformował urząd pracy o zgłoszeniu do ubezpieczenia społecznego od 1 listopada 2019 r. Organy administracji uznały, że w związku z tym skarżący utracił status osoby bezrobotnej. Skarżący kwestionował charakter pisma organu I instancji jako decyzji, zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, brak wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dyskryminację. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę.
Wojewoda Śląski decyzją z [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. M. (dalej: strona, skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty T. z [...] r. nr [...], orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej od 1 listopada 2019 r.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity z 2019 r. poz. 1482 ze zm., dalej: ustawa o promocji zatrudnienia), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.).
Z akt administracyjnych wynika, że 22 marca 2018 r. skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Złożył też oświadczenie, że nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego na podstawie odrębnych przepisów. Decyzją Starosty T. z [...] r. skarżący został uznany za osobę bezrobotną z dniem 22 marca 2018 r. W dniu 8 listopada 2019 r. skarżący powiadomił organ zatrudnienia, że został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego jako [...]. Zadeklarował przy tym, że do 14 dni przedłoży zaświadczenie ZUS, potwierdzające powyższe okoliczności. Powiatowy Urząd Pracy w T. (dalej: PUP, organ zatrudnienia) 14 listopada 2019 r. wystąpił do ZUS Inspektorat w T. z wnioskiem nr [...], o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych, czy w okresie od 22 marca 2018 r. do nadal skarżący był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. W odpowiedzi na ten wniosek ZUS Inspektorat w Oddział w G. pismem z 21 listopada (data wpływu do PUP 26.11.2019 r.) poinformował, że skarżący od 1 listopada 2019 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu 1020, tj. jako osoba [...], zgłoszona do ubezpieczenia przez [...]. Kolejna odpowiedź na wniosek PUP sporządzona przez ZUS Inspektorat w T. z 4 grudnia 2019 r., wpłynęła do organu już po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Nadto 21 listopada 2019 r. skarżący osobiście przedłożył w organie zaświadczenie ZUS, datowane na 8 listopada 2019 r., że od 1 listopada 2019 r. podlega on ubezpieczeniu społecznemu jako osoba [...]. W tym stanie rzeczy organ I instancji decyzją z [...] r., orzekł o utracie statusu bezrobotnego przez skarżącego od pierwszego dnia podlegania ubezpieczeniu społecznemu, tj. od 1 listopada 2019 r. gdyż nie spełniał warunku określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając naruszenie:
1) art. 2, art. 7, art. 10, art. 20, art. 22, art. 24, art. 30, art. 31, art. 33, art. 37 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 61, art. 71 ust. 1, art. 77 oraz art. 178.1 Konstytucji;
2) art. 6, art. 13 i art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2;
3) art. 23, art. 24, art. 363 oraz art. 417 ust. 1 Kodeksu cywilnego;
4) art. 366 Kodeksu postępowania cywilnego;
5) art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 61, art. 67, art. 77, art. 79, art. 79a, art. 81, art. 96a, art. 96b, oraz art. 107, art. 108, art. 111 K.p.a.
W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że kontaktował się m.in. z Wojewódzkim Urzędem Pracy w K., PUP w T., NFZ oraz ZUS. Z uzyskanych informacji wynikało, iż status bezrobotnego i ubezpieczenie zdrowotne wynikające z tego statusu to dwie rożne sprawy, dlatego też PUP, zgodnie z art. 61 K.p.a. powinien wszcząć postępowanie administracyjne dla tych obydwu spraw oddzielnie. Skarżący zarzucił, że 8 listopada 2019 r. osobiście poinformował urzędników PUP o zebranych informacjach i miał dostarczyć zaświadczenie z ZUS. Z tych rozmów nie sporządzono protokołów, zaś urzędnicy namawiali skarżącego, aby sam się wyrejestrował z rejestru bezrobotnych. Sporną kwestią jest ponadto termin złożenia zaświadczenia przez skarżącego, gdyż na potwierdzeniu złożenia widnieje data 8.12.2019 r.
Następnie skarżący zarzucił, że 29 listopada 2019 r. otrzymał pismo zatytułowane decyzja znak [...], bez wcześniejszego wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wypowiedzenia się w sprawie, a także czynnego udziału. Pismo było wadliwe, dlatego pismem z 13 grudnia 2019 r. skarżący zgodnie z art. 111 K.p.a. wezwał do uzupełnienia i sprostowania decyzji, w szczególności o wykazanie, iż pismo jest decyzją. Organ postanowieniem z [...] r. odmówił uzupełnienia i sprostowania decyzji. Nie przedstawił dowodów kwalifikujących pismo jako decyzję administracyjną. Stąd pismo z 23 listopada 2019 r. należy traktować jako informację.
W związku z treścią postanowienia z [...] r. skarżący wniósł o niezbite dowody i wykazanie stanu faktycznego wraz z podaniem podstaw prawnych pisma z [...] r. zatytułowanego decyzja, w kwestiach:
1. czy zostały udzielone odpowiednie informacje i wyjaśnienia zgodnie z art. 9 K.p.a. i art. 11 K.p.a.,
2. jakie działania zostały podjęte przez PUP, aby umożliwić stronie czynny udział w sprawie zgodnie z art. 10 K.p.a., a w konsekwencji udowodnienie zgodnie z art. 81 K.p.a.,
3. czy urząd sporządził protokoły zgodnie art. 67 K.p.a. i posiada inne dowody, na podstawie, których podjął decyzję oraz uzasadnił ją zgodnie z art.107 ust.3 K.p.a.,
4. dlaczego urząd nie zastosował art. 96a oraz art. 96b K.p.a. w niniejszej sprawie,
5. otrzymane pismo nie zawierało oznaczenia organu, który ją wydał gdyż znajdowały się na nim pieczątka i pieczęć, która była nieczytelna, w piśmie podpis nie zawiera imienia oraz nazwiska, co w rozumieniu art. 107 ust. 1 K.p.a. oznacza, że otrzymane pismo nie jest decyzją, dlatego wnioskuje o udowodnienie przez PUP, iż otrzymane pismo było decyzją,
6. oczekuje szczegółowych wyjaśnień jakie przesłanki zgodnie z art.108 K.p.a. pozwoliły PUP na nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, w przypadku braku wyczerpujących wyjaśnień i dowodów wnosi o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zgodnie z art.135 K.p.a.
7. z mocy jakiego prawa data sporządzenia pisma to 26.11.2019 r. natomiast utrata statusu osoby bezrobotnej to 1.11.2019 r., jakie podstawy prawne pozwoliły PUP na działanie wstecz, tzn. sprzed dnia napisania pisma,
8. znajdująca się na piśmie pieczątka z up. Starosty, pozwała domniemywać iż (urząd pracy) ma takowe upoważnienie, stąd wnioskodawca żąda przedstawienia upoważnienia od osoby widniejącej na pieczątce upoważnienia. Do czasu przedstawienia tego dowodu otrzymane pismo nie ma mocy prawnej, nie podlega w jakiejkolwiek części wykonaniu.
oraz odnośnie postanowienia z [...] r. skarżący wniósł o:
1. przedstawienie upoważnienia od Starosty dla osoby widniejącej na pieczątce jako osoba upoważniona,
2. wykazanie czyj jest podpis na piśmie, gdyż nie sposób tego stwierdzić i dlaczego podpis nie zawiera imienia i nazwiska,
3. sprostowanie oraz wyjaśnienie terminu wpłynięcia zaświadczenia z ZUS przedstawionego przez wnioskodawcę w oparciu o załącznik,
4. wyjaśnienie dlaczego PUP zwrócił się do ZUS z wnioskiem o udostępnienie danych, skoro otrzymał od wnioskodawcy stosowne informacje i oświadczenie.
Ponadto skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów Konstytucji, Praw Człowieka oraz ustaw i kodeksów poprzez brak wyjaśnienia istniejącego stanu faktycznego.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia, w myśl którego bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej (...), nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.
Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity z 18.02.2019 r., Dz.U.2019 poz. 300 ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są [...].
Odnosząc treść tych przepisów do stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że skoro skarżący z dniem 1 listopada 2019 r. został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego przez [...] jako [...], to słusznie organ pierwszoinstancyjny orzekł o utracie statusu bezrobotnego od pierwszego dnia podlegania ubezpieczeniu społecznemu , w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia.
Następnie organ zaznaczył, że odwołujący powołał się na naruszenie szeregu przepisów Konstytucji, prawa cywilnego i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, nie wskazał jednakże, na czym to naruszenie miałoby polegać. Zdaniem organu niniejsza sprawa jest sprawą administracyjno-prawną, której podstawy materialno-prawne określa ustawa o promocji zatrudnienia, zaś procedurę postępowania - Kodeks postępowania administracyjnego. W przepisach zarówno ustawy o promocji zatrudnienia jak i K.p.a. nie ma odesłania do przepisów prawa cywilnego, nie mogą być więc one zastosowane w niniejszej sprawie.
Ponadto organ podkreślił, że uzyskane przez organ I instancji zaświadczenia z ZUS O/G. z 21 listopada 2019 r. i ZUS Inspektorat w T. z 4 grudnia 2019 r. potwierdzały stan faktyczny istniejący w dniu 1 listopada 2019 r., tj. podleganie przez odwołującego ubezpieczeniu społecznemu od tego dnia. Nie stwierdzały one żadnych dodatkowych faktów, różnych od tych, które wskazano w zaświadczeniu ZUS z 8 listopada 2019 r. Stanowiły odpowiedź na wniosek o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych, który PUP w T. skierował do organu rentowego zanim odwołujący przedłożył 21 listopada 2019 r. zaświadczenie ZUS Inspektorat w T. z 8 listopada 2019 r. Nie było zatem potrzeby konfrontowania strony z zaświadczeniami ZUS z 21 listopada 2019 r. i 4 grudnia 2019 r. Co więcej, zaświadczenie z ZUS Inspektorat w T. z 4 grudnia 2019 r. wpłynęło do organu I instancji już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Organ zaznaczył, że postępowanie I instancji było prawidłowe zaś decyzja została wydana bez zbędnej zwłoki, zgodnie z art. 12 i art. 35 K.p.a. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi, o których mowa w art. 107 § 1 K.p.a., tj. zawiera elementy istotne dla decyzji administracyjnej, takie jak: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz informuje o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania, zawiera podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji.
Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego, zarzucając:
- błędne przyjęcie, że pismo Dyrektora PUP działającego z upoważnienia Starosty, o pozbawieniu jej statusu osoby bezrobotnej jest decyzją;
- brak postępowania wyjaśniającego na okoliczność, że pismo nie jest decyzją;
- niezbadanie sprawy zgodnie z odwołaniem wnioskodawcy, wyjście poza odwołanie i nie odniesienie się do zarzutów odwołania i wniosku o uzupełnienie decyzji;
- nieprzedstawienie upoważnienia od Starosty dla PUP oraz od Wojewody Śląskiego dla Dyrektora Wydziału Rodziny i Polityki Społecznej.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie decyzji drugoinstancyjnej i uchylenie rygoru natychmiastowego jej wykonania. Natomiast w sytuacji, gdy organy nie udowodnią, iż pismo z [...] r. jest decyzją i nie przedstawią wiążących upoważnień, do podpisywania pism związanych z niniejszą sprawą, wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji i stwierdzenie nieważności rygoru natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu skargi skarżący zaakcentował, że sprawa może być rozpatrywana w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że pismo z [...] r. można uznać za decyzję, lecz do tego potrzebne są niezbite dowody oraz przedstawienie upoważnień. Do chwili obecnej organy nie przedstawiły, żadnego dowodu potwierdzającego swoje stanowisko. Dodatkowo skarżący podniósł, że są błędne daty otrzymania pism przez PUP, informujących o ubezpieczeniu go jako osoby duchownej. Czasem wskazuje się 2018 r. a czasem 2019 r.
Ponadto skarżący podniósł, zarzuty rażącego naruszenia prawa szczególnie jako człowieka. Stwierdził, że jeżeli Wojewoda chciał się dowiedzieć więcej lub, nie wiedział na czym polegało naruszenie szeregu przepisów, to miał aż 30 dni aby skontaktować się ze skarżącym i uzyskać szczegółowe wyjaśnienia. W ocenie skarżącego można się zastanawiać jakie działania w przeciągu 30 dni podjął organ II instancji i czy tak prosta sprawa była załatwiona bez zbędnej zwłoki.
Do skargi skarżący dołączył wniosek z 13 grudnia 2019 r. stanowiący wezwanie do uzupełnienia i sprostowania decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2020 r. skarżący ponownie podkreślił, że dokument z [...] r. nie nosi znamion decyzji, gdyż nieprawidłowo określony został podpis. Mimo jego interwencji, PUP nie udostępnił mu upoważnienia w trybie art. 9 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia. Ponadto pieczęć nie jest czytelna.
Skarżący podniósł, że pismo (gdyż nie nosi ono cech decyzji) winno być oceniane w pierwszej kolejności pod kątem rażącego naruszenia prawa, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji II instancji nie odnosiło się do zarzutów odwołania. Podpis pod dokumentem winien pozwolić na weryfikację osoby, która go podpisała.
Skarżący złożył wniosek o rozstrzygnięcie postanowieniem, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Od tego rozstrzygnięcia uzależnił dalsze składanie merytorycznych zarzutów.
Przewodniczący pouczył skarżącego, iż wskazana przez niego kwestia nie jest przedmiotem odrębnego rozstrzygania, a stanowi element kompleksowej oceny skargi.
W ocenie skarżącego organ odwoławczy w trybie art. 134 K.p.a. winien stwierdzić niedopuszczalność odwołania skoro dokument wydany przez organ I instancji nie miał cech decyzji. Nadto organ naruszył zasady postępowania pomijając możliwość załatwienia sprawy po przedstawieniu stanowiska skarżącego. W tym zakresie skarżący powołał się na art. 2 i 7 Konstytucji RP. Stwierdził, że organy obu instancji są uprzedzone do niego ze względu na jego wyznanie, co narusza art. 30 Konstytucji RP. Nieuzyskanie dokumentu, na podstawie którego upoważniono do wydania decyzji naruszało art. 54 i art. 61 pkt. 1 i 2 Konstytucji. Organ nie chronił zdrowia skarżącego co naruszyło art. 68 Konstytucji. Wobec powyższego skarżący domaga się: przeprosin organów obu instancji; oddzielnie od PUP; nałożenia grzywny w wysokości 5.000 zł na Wojewodę Śląskiego, tj za nie rozpoznanie w całości zarzutów odwołania; nałożenia grzywny 15.000 zł na PUP za wskazane w skardze naruszenie prawa, głównie art. 7 Konstytucji; zgodnie z międzynarodową taryfą wyrównawczą domaga się zadośćuczynienia od Wojewody w wysokości 15.000 zł, a od PUP w wysokości 50.000 zł, w tym zakresie wskazując na naruszenie art. 9 Konwencji Praw Człowieka oraz art. 10 pkt 1, art. 13 i 14. Wskazał na naruszenie art. 1 i art. 4 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka w zakresie poszanowania praw obywatela równego traktowania i wolności religijnej, a to w kontekście art. 7, art. 8, art. 10, art. 18, art. 19, art. 21 pkt 1 Konstytucji, art. 4 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Skarżący zarzucił, że w toku postępowania organy traktowały go z naruszeniem wszelkich zasad, a zatem domaga się z tego tytułu zadośćuczynienia.
Sąd postanowił zobowiązać pełnomocnika organu do przedłożenia stosownych upoważnień udzielonych pracownikom organów obu instancji wydających w sprawie decyzje.
W terminie publikacyjnym organ złożył uwierzytelnione kopie upoważnień:
- Wojewody Śląskiego dla M. C. - Dyrektora Wydziału Rodziny i Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. oraz
- Starosty Powiatu w T. dla A. S. - Kierownika Działu Ewidencji i Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w T.
do wydawania postanowień i decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących statusu osoby bezrobotnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej: P.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zaskarżonej decyzji Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 listopada 2019 r.
Wskazanym w decyzji powodem wydanego rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżący od 1 listopada 2019 r. podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego przez [...] jako [...].
Podkreślenia zatem wymaga, że zgodnie z wymienionym wśród podstaw prawnych decyzji – przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym – oznacza to osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.
W przedmiotowej sprawie niekwestionowana była okoliczność, że od 1 listopada 2019 r. skarżący jest ubezpieczony z tytułu: 1020 0 0 – [...], nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, będący członkiem [...] lub [...], opłacający składkę od minimalnej podstawy wymiaru.
Przepis art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określa, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są [...].
W okolicznościach niniejszej sprawy ustalone zostało przez organ, że skarżący jest osobą [...]. Wynika to z oświadczenia samego skarżącego, złożonego osobiście 8 listopada 2019 r. w PUP, potwierdzonego następnie przedstawionym przez niego zaświadczeniem ZUS Inspektorat T. z 8 listopada 2019 r., które to oświadczenie przedłożył skarżący w PUP 21 listopada 2019 r. Organ pozyskał także oświadczenie ZUS Oddział w G. z 21 listopada 2019 r. oraz zaświadczenie ZUS Inspektorat T. z 4 grudnia 2019 r., z których to wynika jednoznacznie, że skarżący od 1 listopada 2019 r. został zgłoszony do ubezpieczenia społecznego z tytułu 1020, jako [...].
W związku z tym stwierdzić należało, że prawidłowo organ ustalił, że skarżący podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu jako [...] i w konsekwencji zasadnie organ stwierdził, że z tego powodu – zgodnie z cytowanym wyżej art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia, skarżącemu nie przysługuje status osoby bezrobotnej od wskazanej wyżej daty, czyli od 1 listopada 2019 r.
W tym miejscu wskazać przyjdzie, że art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zatem zasadnie organ pozbawił skarżącego statusu bezrobotnego począwszy od 1 listopada 2019 r., gdyż z tym dniem skarżący przestał spełniać warunki osoby bezrobotnej. Ubezpieczenie skarżącego jako osoby [...] od 1 listopada 2019 r. powoduje, że odpadła jedna z istotnych przesłanek do posiadania statusu bezrobotnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym skarżący byłby w tym samym okresie zarówno osobą bezrobotną, jak i osobą ubezpieczoną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W tym stanie rzeczy zgodzić należy się z organami, iż w sprawie zaistniała podstawa do pozbawienia skarżącego statusu osoby bezrobotnej od 1 listopada 2019 r. Dodać należy, iż Starosta nie tylko mógł, ale wręcz musiał wydać decyzję pozbawiającą statusu bezrobotnego, bowiem działał w warunkach związania go dyspozycją art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia.
Sąd nie podzielił przy tym argumentów zaprezentowanych w skardze.
Sąd nie dostrzegł by w sprawie naruszono przepisy postępowania. Decyzja pierwszoinstancyjna wbrew temu co twierdzi strona skarżąca zawiera elementy konieczne, o których mowa w art. 107 § 1 K.p.a., tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz informuje o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania, zawiera podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji.
Kwestia ta została skarżącemu wyjaśniona w postanowieniu Starosty Powiatu w T. z [...] r. nr [...].
W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie skarżącemu, że decyzja zawierała prawidłowe oznaczenia organu: Starosta T. Z pieczątki wynika, że została wydana przez Powiatowy Urząd Pracy. Stwierdzić też przyjdzie, że sam skarżący nie miał żadnych wątpliwości co do tego, jaki organ wydał sporną decyzję, gdyż skutecznie ją zaskarżył.
W ocenie Sądu sporna decyzja zawiera też podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Zdaniem Sądu przez podpis rozumie się znak ręczny danej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiający identyfikację podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu za pomocą badań grafologicznych. Podpis nie może być mechanicznie odtworzony, musi być własnoręczny, choć nie musi być czytelny.
W wyroku z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II FSK 2245/14, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Jeżeli podpis pod decyzją nie jest czytelny, ale przystawiona obok niego pieczęć wskazuje imię, nazwisko i stanowisko służbowe osoby, która go złożyła, a więc można ustalić, kto złożył podpis pod decyzją i podpis ten zweryfikować, to nie ma podstaw, aby uznać decyzję za pozbawioną obligatoryjnego elementu, jakim jest podpis osoby upoważnionej". (por. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2012 r., I GSK 246/12, z 23 czerwca 2016 r., II FSK 509/15, wszystkie wyroki publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwana: "CBOSA").
Niezasadne są też zarzuty skarżącego co do braku upoważnienia do wydania decyzji obu organów. Podstawą materialnoprawną do udzielenia upoważnienia jest art. 268a K.p.a, który reguluje tzw. przedstawicielstwo administracyjne, które służy dekoncentracji zadań realizowanych przez organ administracji publicznej. Upoważnienie, o którym mowa w tym przepisie, jest instrumentem dekoncentracji wewnętrznej, a jego udzielenie jest czynnością o charakterze wewnętrznym (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1563/11, publ. CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się, że art. 268a K.p.a. jest przepisem procesowym, określającym tzw. przedstawicielstwo (pełnomocnictwo) administracyjne, które powinno być udzielone na piśmie i określać datę, od której obowiązuje (por. wyroki NSA: z 14 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 976/18, oraz z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1577/13, publ. CBOSA). Wybór upoważnianego pracownika należy do organu i nie jest związany z żadnymi wymaganiami prawnymi w tym względzie, w szczególności nie jest to uzależnione od funkcji i stanowisk zajmowanych w danym urzędzie (por. wyrok NSA z 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1554/12, publ. CBOSA). Stosownie do treści art. 9 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia: "Starosta może, w formie pisemnej, upoważnić dyrektora powiatowego urzędu pracy lub na jego wniosek innych pracowników tego urzędu do załatwiania w imieniu starosty spraw, w tym do wydawania decyzji, postanowień oraz zaświadczeń w trybie przepisów o postępowaniu administracyjnym."
Skarżący został poinformowany w postanowieniu z [...] r., że decyzja została podpisana przez pracownika, posiadającego upoważnienie Starosty. Na żądanie Sądu pełnomocnik organu przedstawił stosowne upoważnienia dla pracowników udzielone przez Starostę i Wojewodę do podpisywania decyzji. Zatem w oparciu o przedstawione upoważnienia: M. C. podpisał z upoważnienia Wojewody Śląskiego decyzję organu odwoławczego, zaś A. S. z upoważnienia Starosty Powiatu podpisała decyzję organu I instancji. W tym stanie rzeczy niezasadny okazał się też zarzut naruszenia art. 61 Konstytucji.
Zatem zarzuty skarżącego dotyczące zaniechania prowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, czy decyzja pierwszoinstancyjna spełnia warunki decyzji określone w art. art. 107 § 1 K.p.a., są chybione. Faktem jest, że organ pierwszoinstancyjny nie okazał skarżącemu żądanego upoważnienia, jednakże fakt ten nie miał żadnego wpływu na ważność wydanej decyzji.
Starosta w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, dokonując przy tym prawidłowej wykładni przepisu art. 2 ust. ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia, który ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Skarżący nie został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu, skorzystał z przysługującego mu prawa do odwołania, zaś Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję odniósł się do podniesionych w nim zarzutów. Wydane w sprawie decyzje zawierają wszystkie niezbędne elementy i są zgodne z prawem.
W ocenie Sądu organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz szczegółowo uzasadnił rozstrzygnięcie, a także dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o promocji zatrudnienia, który ma charakter bezwzględnie obowiązujący.
Ponadto nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. Wskazać trzeba, że aby zarzut ten mógł odnieść skutek, powołująca go strona powinna wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżąca nie przedstawiła żadnych konkretnych okoliczności mogących mieć wpływ lub nie, na wynik postępowania przed organem odwoławczym. Nie wskazała również jakiej czynności nie mogła dokonać, zatem podniesiony zarzut naruszenia tego przepisu nie może odnieść skutku.
Organ nie naruszył też art. 9 i art. 11 K.p.a., gdyż na każdym etapie postępowania strona była informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na jej prawa i obowiązki. Skarżący zarejestrował się 22 marca 2018 r. jako osoba bezrobotna i własnoręcznym podpisem poświadczył, ze został zapoznany z treścią informacji, zawierającej pouczenie o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej.
W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że stosownie do art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu organ ma obowiązek zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W niniejszej sprawie osobą tą jest osoba o statusie bezrobotnego. Mieć jednak należy na uwadze, że wobec specyfiki postępowań, w których stroną jest osoba o statusie bezrobotnego, wymóg dokonania zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie ma wpływu na wynik sprawy w każdym przypadku. W postępowaniu prowadzonym w oparciu o przesłankę zawartą w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy hipotezę tego przepisu wypełnia zgłoszenie bezrobotnego do ubezpieczenia społecznego. Jednocześnie bezrobotny zostaje pouczony o skutkach prawnych takiego zachowania. Decyzja wydawana w takim przypadku ma przy tym charakter decyzji związanej. Jak wynika z przebiegu postępowania w przedmiotowej sprawie, po rejestracji skarżącego jako osoby bezrobotnej, został on zgłoszony do ubezpieczenia społecznego, o czym osobiście zawiadomił PUP 8 listopada 2019 r. Zawiadomienie skarżącego stanowiło wystarczającą podstawę do wydania decyzji. Wprawdzie brak zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej stanowi naruszenie art. 61 § 4 K.p.a., jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy. Należy wyjaśnić stronie, że nie każde stwierdzenie naruszenia prawa pozwala Sądowi na uchylenie decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innym naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (nie mogą to być hipotetyczne twierdzenia strony). Skarżący istnienia takiego wpływu nie wykazał.
Niezasadne są też zarzuty skargi, dotyczące naruszenia art. 108 K.p.a. i nadania decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż przepis ten nie miał zastosowania. W rozpoznawanej sprawie rygor natychmiastowej wykonalności decyzji został nadany w trybie art. 33 ust. 4 ca ustawy o promocji zatrudnienia, który stanowi, że: "Decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności." Zatem nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wynika wprost z art. 33 art. 4 ca ustawy.
Reasumując, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za bezpodstawne.
Zupełnie niezrozumiały jest zarzut wynikający z wniosku do uzupełnienia i sprostowania decyzji, a dotyczący nieprzeprowadzenia mediacji z art. 96a i 96b K.p.a.
Jak już wcześniej wskazano decyzja o utracie statusu bezrobotnego, w związku z zgłoszeniem do ubezpieczenia społecznego ma charakter obligatoryjny, dlatego też nie wiadomo czego miałaby dotyczyć mediacja. Strona skarżąca też tego nie wskazała.
Nieuzasadniony jest również zarzut nie zbadania sprawy zgodnie z odwołaniem wnioskodawcy, wyjście poza odwołanie i nie odniesienia się do zarzutów odwołania i wniosku o uzupełnienie decyzji. Organy nie naruszyły zasady działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.), jak również zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). W uzasadnieniu decyzji odniosły się do zasadniczych kwestii podnoszonych przez skarżącego. Nie ma racji strona skarżąca zarzucając, że organ nie skontaktował się ze skarżącym celem uzyskania szczegółowych wyjaśnień, co do podnoszonych przez skarżącego zarzutów. Słusznie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że odwołujący powołał się na naruszenie szeregu przepisów Konstytucji, prawa cywilnego i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, nie wskazał jednakże, na czym to naruszenie miałoby polegać. Zasadnie też wyjaśnił skarżącemu, że podstawy materialno-prawne sprawy określa ustawa o promocji zatrudnienia, zaś procedurę postępowania - Kodeks postępowania administracyjnego. W przepisach zarówno ustawy o promocji zatrudnienia jak i K.p.a. nie ma odesłania do przepisów prawa cywilnego, nie mogą być więc one zastosowane w niniejszej sprawie.
Odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi podniesionych na rozprawie, stwierdzić przyjdzie, że niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 2 i 7 i innych Konstytucji. Zarzuty te odnoszą sie dyskryminowania strony z uwagi na wyznanie.
Zgodnie z art. 32 ust. 2 Konstytucji nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Na gruncie Konstytucji RP zakaz dyskryminacji jest całkowity (z jakiejkolwiek przyczyny) i ma bezwzględny charakter (nie może go uchylać ustawodawca, nawet z odwołaniem się do art. 31 ust. 3 Konstytucji). Nie jest dopuszczalne odstępowanie od niego przez organy władzy publicznej. Dyskryminacja pojawia się w sytuacji, gdy zróżnicowanie podmiotów następuje ze względu na cechę osobistą. W rozpatrywanej sprawie, uchylenie decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej nie było spowodowane wyznaniem skarżącego. Wyznanie skarżącego nie było brane pod uwagę przy wydawaniu zaskarżonej decyzji jako element pozbawiony istotności z uwagi na normy prawne znajdujące zastosowanie w prowadzonym postępowaniu.
Wbrew twierdzeniom skargi, skarżący został pouczony o sytuacji prawnej, gdyż w momencie rejestracji został zapoznany z treścią obowiązujących przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. Nie można zatem uznać, że to brak pouczenia stanowił okoliczność dyskryminującą skarżącego. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, w postanowieniu organu I instancji z [...] r., wydanym w trybie art. 111 K.p.a. oraz w wyjaśnieniach organu I instancji z [...] r. skarżący był należycie informowany o motywach podjętych decyzji i działaniu organu w zakresie zwrócenia się do ZUS o udostępnienie danych z rejestru danych osobowych. Zauważyć przyjdzie, że podstawą prawną do pozyskania danych jest art. 6 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE .
W ocenie Sądu działania organów obu instancji nie noszą cech dyskryminacji skarżącego, wręcz przeciwnie wskazują, że jego prawa były szanowane. Wobec powyższego stwierdzić przyjdzie, że rozstrzygnięcie decyzji odmienne od oczekiwanego przez skarżącego nie stanowi naruszenia przepisów prawa wskazanych przez niego w skardze i podnoszonych na rozprawie. Nadto skarżący zarzuca naruszenie przepisów Konstytucji, Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, nie wskazując przy tym w jaki konkretnie sposób doszło do naruszenia tych przepisów. Wystarczy tu przytoczyć podnoszony na rozprawie zarzut naruszenia art. 68 Konstytucji, który dotyczy ochrony zdrowia. Skarżący w żaden sposób nie uzasadnił w jaki sposób zaskarżona decyzja naruszyła jego prawo do ochrony zdrowia. To samo dotyczy art. 30, art. 54, art. 8, art. 10, art. 18, art. 19, art. 21, art. 4 Konstytucji, które odnoszą się odpowiednio do ochrony: godności, wolności wyrażania poglądów, Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczpospolitej, trójpodziału władzy, małżeństwa, opieki weteranów, własności i prawa dziedziczenia, władzy zwierzchniej narodu.
Skarżący nie wyjaśnił też na czym konkretnie polega naruszenie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a to: art. 6 (prawo do rzetelnego procesu sądowego), art. 9 (wolność myśli, sumienia, wyznania), art. 10 (wolność wyrażania opinii), art. 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego), art. 14 (zakaz dyskryminacji). W ocenie Sądu działania organów nie naruszają tych przepisów.
Niezrozumiały jest także zarzut naruszenia art. 4 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, który brzmi: "Nikt nie może być utrzymywany w niewolnictwie lub poddaństwie; niewolnictwo i handel niewolnikami są zakazane we wszelkich ich formach".
W ocenie Sądu organy nie naruszyły, a skarżący nie wskazał w jaki sposób doszło do naruszenia: art. 7 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, który stanowi: "Wszyscy są równi wobec prawa i są uprawnieni bez jakiejkolwiek dyskryminacji do równej ochrony prawnej. Wszyscy są uprawnieni do równej ochrony przed jakąkolwiek dyskryminacją sprzeczną z niniejszą Deklaracją oraz przed jakimkolwiek podżeganiem do takiej dyskryminacji". Nie naruszyły też art. 8 Deklaracji, w myśl którego: "Każda osoba ma prawo do skutecznego odwołania się do kompetentnych sądów krajowych przeciwko czynom naruszającym prawa podstawowe przyznane jej przez konstytucję lub ustawy".
Reasumując, zarzuty skargi należy uznać za bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło