III SA/Gl 247/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi D. S. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie wykreślenia z rejestru czynnych podatników podatku od towarów i usług oddala skargę. D.S. prowadziła działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji od dnia [...]r. w S., ul. [...] w zakresie prowadzenia agencji pracy tymczasowej i działalności związanej z transportem i wynajmem naczep i ciężarówek. Z dniem [...]r. strona została wykreślona z rejestru podatników w podatku od towarów i usług w związku z nieskładaniem od [...]r. deklaracji VAT-7 na podstawie art. 96 ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535, ze zm., dalej: ustawa o VAT). Pismem z dnia [...]r. strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a to w związku z powzięciem wiadomości o wykreśleniu jej z ewidencji podatników podatku od towarów i usług. Jednocześnie strona negowała ustalenia organu, że kontakt z nią i jej pełnomocnikiem był niemożliwy. Pismem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i powołał się na treść art. 99 ust. 1 i 7a ustawy o VAT w zakresie obowiązku składania deklaracji podatkowych. Pismem z dnia [...]r. strona wniosła skargę na czynność wykreślenia jej z rejestru czynnych podatników VAT i domagała się stwierdzenia jej bezskuteczności. W uzasadnieniu skargi podała, że organ ograniczył swe czynności do wezwania do złożenia zaległych deklaracji oraz wizyty w miejscu zamieszkania i prowadzenia działalności gospodarczej. Dokonano również doręczenia zastępczego korespondencji na nieaktualny adres pełnomocnika strony. Powyższe w ocenie strony nie spełnia przesłanek z art. 96 ust. 9 ustawy o VAT, gdyż nie świadczy o braku możliwości skontaktowania się z podatnikiem lub jego pełnomocnikiem. Podkreślono, że organ podatkowy wielokrotnie kontaktował się z pełnomocnikiem strony na piśmie i telefonicznie w innych sprawach, w tym na nowy adres pełnomocnika uwidoczniony w CEIDG w styczniu 2015r. Samo wezwanie podatnika do złożenia zaległych deklaracji nie jest wystarczające do wykreślenia go z rejestru podatników, w ocenie strony organ winien zawiadomić o takim zamiarze. W tym zakresie odwołano się do przepisów działu V ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. 2015, poz. 613, dalej O.p.). W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że organ dokonał czynności sprawdzających zgodnie z dyspozycja art. 272 pkt 3 O.p. w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Podkreślono, że wezwanie z dnia [...]r. skierowano do pełnomocnika na adres przez niego podany, zaś wezwania z dnia [...]r. i [...] r. zostały osobiście odebrane przez podatniczkę. Wezwanie z dnia [...]r. zostało doręczone jej zastępczo. Pracownicy organu pozostawili informacje o konieczności skontaktowania się z Urzędem Skarbowym w S. w trakcie sprawdzania adresów prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca nie odpowiedziała na te wezwania. Organ stwierdził, że stronie nie da się przypisać cech czynnego podatnika podatku od towarów i usług, a zatem wykreślenie z rejestru było w pełni zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U.2012.270 dalej: p.p.s.a.), kontroli przez sądy administracyjne podlegają inne niż określone w pkt 1-3 akty oraz czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powołany przepis rozszerza kontrole sądu administracyjnego poza sferę decyzji czy postanowień, będących przedmiotem kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. Jego celem jest umożliwienie sądowej kontroli innych działań administracji publicznej dotyczących praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej, co ma zapewnić uczestnikom gwarancje procesowe w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy ( T.Woś red. H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 5, W-wa 2012, s. 69-70). Uregulowanie zawarte w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest uzupełnieniem sądowej kontroli administracji w sprawach indywidualnych. Stanowi skuteczna zaporę przed unikaniem ze strony ustawodawcy kontroli sądu administracyjnego. Przy tej regulacji nie ma znaczenia kwestia w jaki sposób w przepisie materialnym zostanie określona forma załatwienia sprawy indywidualnej (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, wyd. 5, W-wa 2012, s.33). Tryb uruchomienia sądowej kontroli aktów lub czynności opisana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. został unormowany w art. 52 § 3 oraz art. 53 § 2 ustawy. Wniesienie skargi do sądu winno być poprzedzone wezwaniem na piśmie organu w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Skarga do sądu może być wniesiona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa zgodnie z art. 52 § 2 i 3 p.p.s.a. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że strona pismem z dnia [...]r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że w dniu [...]r. je pełnomocnik został poinformowany o wykreśleniu jej z rejestru podatników VAT. Wobec powyższego należało stwierdzić, że strona dochowała terminu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a. Pismem z dnia [...]r. (doręczonym w dniu [...]r.) organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a strona pismem z dnia [...]r. wniosła skargę do sądu administracyjnego zachowując termin określony w art. 53 § 2 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że skarga została złożona skutecznie. Odnośnie meritum sprawy w pierwszej kolejności należy odwołać się do art. 213 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE, który nakłada na podatników podatku od wartości dodanej obowiązek rejestracji, zaś art. 214 określa obowiązki państw członkowskich w tym zakresie. Zgodnie natomiast z art. 96 ust. 9 ustawy o VAT naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeśli w wyniku podjętych czynności sprawdzających okaże się, że podatnik nie istnieje lub mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem. W ramach tego upoważnienia ustawowego organ stwierdził, że strona w okresie od [...] do [...]r. nie wywiązywała się z obowiązków podatnika. Organ wystosował do strony wezwania do złożenia deklaracji w podatku od towarów i usług w dniu [...]r. i [...]r., które zostały odebrane osobiście przez podatniczkę, a wezwanie z dnia [...]r. zostało doręczone zastępczo. Ponadto pracownicy organu dokonali sprawdzenia adresów wskazanych jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, gdzie pozostawiono informacje o konieczności skontaktowania się z Urzędem Skarbowym. Jednocześnie ustalono w dniu [...]r. pod adresem wskazanym jako miejsce prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej, że znajduje się tam budynek wielorodzinny mieszkalny. Kobieta, która odebrała domofon pod numerem [...] stwierdziła, że córki nie ma w domu, zaś osoby kontrolujące pozostawiły informację z prośbą o kontakt. Pod adresem S., ul. [...] znajduje się budynek handlowo-biurowy. Na drzwiach do pokoju nr [...] widnieje nazwa firmy skarżącej [...]. Nie zastano nikogo w lokalu, zaś od pracownika ochrony uzyskano informacje, że strona pojawia się bardzo rzadko, odbiera korespondencje i wychodzi. Ostatnią bytność odnotowano w dniu [...]r. Natomiast pod adresem C., ul. [...] w dniu [...]r. kontrolujący zastali zamknięty i ogrodzony plac, na którym znajdowały się metalowa wiata i garaż, uszkodzone pojazdy samochodowe i laweta. Z informacji uzyskanych w na sąsiedniej posesji wynikało, że od około pół roku jakaś osoba pojawia się tam około 2 razy w tygodniu. Wobec powołanych powyżej faktów nie można podzielić zarzutów skarżącej, że organ nie poczynił ustaleń w zakresie możliwości skontaktowania się podatnikiem. W dniu [...]r. skierowano również wezwanie do pełnomocnika strony, doradcy podatkowego, za adres wskazany w pełnomocnictwie [...], ul. [...], a przesyłka ta nie została podjęta mimo prawidłowego awizowania. Pełnomocnik strony zawiadomił organ o zmianie adresu pismem, które wpłynęło do organu w dniu [...]r. Podkreślenia wymaga, że organ kierował do pełnomocnika skarżącej również w późniejszym okresie korespondencję na adres w K. ul. [...], a przesyłki były awizowane i nie podejmowane. Z adnotacji na tych przesyłkach nie wynika by dokonano zmiany adresu siedziby kancelarii. Zgodnie z art. 145 § 1 O.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi, pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie ( § 2 ). Natomiast zgodnie z art. 146 § 1 O.p. w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń, lub adresu elektronicznego. W razie niedopełnienia obowiązku przewidzianego w § 1, w przypadku doręczania pisma za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Tak też w niniejszej sprawie postąpił organ wykonując zobowiązanie ustawowe. Natomiast pełnomocnik skarżącej nie poinformował o zmianie adresu, w skardze podejmując próbę przeniesienia odpowiedzialności za zaniechanie powiadomienia o zmianie adresu na organ podatkowy, twierdząc, że organ znał z urzędu jego nowy adres i powinien kierować we wszystkich prowadzonych sprawach korespondencję pod ten adres. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej nie wykazał w jakich sprawach i w jakich terminach zawiadomił organ właściwy w niniejszej sprawie o zmianie adresu. Wobec powyższego zarzuty dotyczące tej kwestii nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 274a § 1 O.p. organ podatkowy może zażądać złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji lub wezwać do jej złożenia, jeżeli deklaracja nie została złożona mimo takiego obowiązku. Działania organu podatkowego znajdują swe oparcie w powołanym przepisie i były zgodne z jego treścią, a postępowanie to nie narusza dyspozycji art. 159 O.p. na którą powołuje się skarżąca. Podkreślenia wymaga, że obowiązek składania przez podatnika deklaracji w podatku od towarów i usług wynika z mocy prawa ( art. 99 ust. 1 ustawy o VAT), a jedną z konsekwencji nie wywiązywania się z tego obowiązku jest wykreślenie z rejestru podatników tego podatku. Skarżąca jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą winna znać ciążące na niej obowiązki i wykonać je bez osobnego wezwania, ponaglania. Skoro jednak zaniechała złożenia w terminie odpowiednich deklaracji, nie zareagowała na wezwania organu, to w konsekwencji została wykreślona z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.