III SA/Gl 2513/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-07-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na formularzu innym niż urzędowy, mimo wezwania do uzupełnienia braków, podlega pozostawieniu bez rozpoznania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na formularzu innym niż urzędowy, mimo wezwania do uzupełnienia braków, podlega pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 257 PPSA. Przepis ten nie różnicuje skutku od tego, czy uchybienie terminowi było zawinione. Wniosek o przywrócenie terminu złożony w sprzeciwie jest bezprzedmiotowy, gdyż skarżący może złożyć nowy wniosek na urzędowym formularzu.Stan faktyczny
Skarżący T.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, mimo wezwania sądu. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw, argumentując, że posłużył się wzorem z Internetu, ponieważ urzędowy wzór był nieodpowiedni. W sprzeciwie wniósł alternatywnie o przywrócenie terminu i dołączył wypełniony formularz "PPF".Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 12 maja 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 12 maja 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 12 maja 2016 r.
W treści skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] T.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Na mocy pisma referendarza sądowego z 1 kwietnia 2016 r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu. Do wezwania dołączono wzór formularza.
Odpis wezwania doręczono skarżącemu w dniu 19 kwietnia 2016 r. W dniu 26 kwietnia 2016 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym wniosek na urzędowym formularzu. Ponieważ jednak nadesłany formularz nie odpowiadał wymogom przewidzianym przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257), referendarz sądowy zarządzeniem z 12 maja 2016 r., doręczonym w dniu 27 maja 2016 r., pozostawił wniosek baz rozpoznania.
Pismem datowanym na 3 czerwca 2016 r. i tego dnia nadanym w urzędzie pocztowym, skarżący złożył sprzeciw od powyższego zarządzenia. W jego uzasadnieniu powołał się na okoliczność, iż nadesłany wzór formularza nie nadawał się, w jego ocenie, do wypełnienia, dlatego posłużył się wzorem podjętym z Internetu. W związku z powyższym nie ponosi on winy za nienadesłanie wniosku na właściwym formularzu w terminie.
W treści ww. sprzeciwu skarżący wniósł nadto alternatywnie o przywrócenie terminu na uzupełnienia braków dotyczących wniosku o prawo pomocy a do wniosku dołączył wypełniony przez siebie formularz "PPF".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się
o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia.
Sprzeciw jest niezasadny.
Stosownie do art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Zgodnie natomiast z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. właściwy w tym zakresie jest referendarz sądowy.
Natomiast art. art. 252 § 2 p.p.s.a. stanowi, że wniosek składa się na rzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Przepis ten precyzuje art. 256 pkt 2 p.p.s.a. przyznający Radzie Ministrów kompetencję do określenia w drodze rozporządzenia m. in. wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza. W wykonaniu tej delegacji wydane zostało wskazane powyżej rozporządzenie z 19 sierpnia 2015 r., z mocą obowiązującą od 29 sierpnia 2015 r., znajdujące zastosowanie do spraw wszczętych po dacie wejścia w życie, a więc również do rozpoznawanej.
Podkreślić należy, że wniosek złożony na innym formularzu niż według ustalonego wzoru nie odpowiada wymogom art. 252 p.p.s.a. a zatem podlega rygorowi z art. 257 p.p.s.a. Z kolei ten ostatni przepis nie różnicuje wystąpienia zapisanego w nim skutku od tego, czy uchybienie terminowi było zawinione czy też niezawinione przez stronę.
Dlatego rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym zarządzeniu referendarza sądowego uznać należy za trafne.
Natomiast wniosek o przywrócenie terminu złożony w treści sprzeciwu jest bezprzedmiotowy. Skarżący złożył bowiem nowy wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu a zgodnie z utrwaloną linią w orzecznictwie (por. postanowienie NSA z 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II OZ 18/12 LEX nr 1113819) pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania nie oznacza, iż skarżący nie może złożyć kolejnego wniosku, z tym że wniosek taki powinien złożyć na formularzu urzędowym, który został mu przesłany przez sąd. Tym samym prawomocne zakończenie postępowania w sprawie wniosku złożonego w skardze nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu wniosku dołączonego do sprzeciwu. Wniosek ten będzie rozpoznany przez referendarza sądowego w nowym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 257 p.p.s.a. oraz art. 260 tej ustawy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło