III SA/Gl 252/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Adam Gołuch po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T sp. z o.o. w D. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 listopada 2025 r. nr 380000.70.4442.2025-UBS-AB w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: odrzucić skargę. T sp. z o.o. w D. (dalej: strona skarżąca, skarżący) pismem z 3 lutego 2026 r. wniósł skargę na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ administracji, Prezes ZUS) z 20 listopada 2025 r., nr 380000.70.4442.2025-UBS-AB, w przedmiocie zawieszenia postępowania. Zażądał uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania, stwierdzenie, że zostało wydane W piśmie z 23 lutego 2026 r., stanowiącym odpowiedź na skargę, organ administracji wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał na przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego oraz postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym w K. oraz Sądem Apelacyjnym w K. Wskazał również na wniesienie przez skarżącego skargi na bezczynność Prezesa ZUS w przedmiocie rozpoznania wniosku i stwierdzenia nieważności decyzji, która została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt III SAB/Gl 20/26. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd wyjaśnia, że, rozpoznając sprawę, w pierwszej kolejności sąd administracyjny jest zobligowany do zbadania, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres tej kontroli został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), dalej p.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola ta ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Sądy administracyjne, zgodnie z treścią art. 3 p.p.s.a., sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Wskazać należy także, że zgodnie z art. 83 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. 2026, poz. 199 ze zm.), dalej: u.s.u.s., Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, 1a) ustalania płatnika składek, 2) przebiegu ubezpieczeń, 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek, 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zaś z art. 83a ust. 2 u.s.u.s. decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.). Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia (art. 83 ust. 3 u.s.u.s.). Stosownie natomiast do art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), dalej k.p.a., organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W myśl przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1568) sąd powszechny bierze pod uwagę z urzędu nieważność decyzji. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest skarga na postanowienie Prezesa ZUS w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego decyzji miesięcznego wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne pracownika strony skarżącej. Okoliczność, iż konkretne działanie podejmuje organ administracji publicznej (jak w niniejszej sprawie Prezes ZUS) nie przesądza jeszcze o właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na jego działanie lub bezczynność. Kontroli sądu administracyjnego została bowiem poddana wyłącznie działalność organów administracji publicznej realizowana w ramach tzw. władztwa administracyjnego, do której nie można zaliczyć działalności organu polegającej na obliczaniu wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe). Przedmiot bowiem inicjowanej sprawy w całości dotyczy postępowania przed sądem powszechnym. Oznacza to dobitnie, iż skarżącemu nie przysługuje skuteczna skarga na czynność, a także skarga na bezczynność (przewlekłość postępowania) organu do sądu administracyjnego. Wydane w takiej sprawie rozstrzygnięcia nie są objęte szczególną dyspozycją art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Ponadto, zgodnie z art. 83b ust. 2 u.s.u.s., na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydane w trakcie postępowania zażalenie nie przysługuje, o czym organ prawidłowo pouczył. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Końcowo Sąd wskazuje, że znana jest mu z urzędu informacje, że skarga na bezczynność organu administracji, zarejestrowana pod sygn. akt III SAB/Gl 20/26, została postanowieniem z 3 kwietnia 2026 r. odrzucona z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego w sprawie. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził zatem, że sprawa objęta niniejszą skargą pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia.