III SA/Gl 272/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2018 r. sprawy ze skargi W.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym) W.M. za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. [...] z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. znak: [...], wymierzającą W.M. karę pieniężną w kwocie [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W skardze tej W.M. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do tego wniosku skarżący wskazał, że wywodzi go z realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania niemożliwych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem decyzji, które go dotkną. Wykonanie zaskarżonej decyzji, tj. egzekucja kwoty [...] zł wskazanej w decyzji przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny spowoduje, że nie będzie miał środków na utrzymanie nie tylko własne, ale także najbliższej rodziny. Ponadto straci płynność finansową, popadnie w długi, a jej firma upadnie na długo przed wydaniem rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, przez co w przyszłości nawet uchylenie zaskarżonej decyzji nie naprawi już jego sytuacji oraz jego dzieci, które do tego czasu pozostawać będą w niedostatku. Na koniec podkreślił, że zgadza się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania dla niego i jej rodziny, stanowi spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. – sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. "Niebezpieczeństwo" zaistnienia "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej. Tym samym, aby ocena Sądu nastąpiła, zainicjowana złożonym wnioskiem o wstrzymanie, strona winna uzasadnić ten wniosek powołując się na określenie okoliczności faktycznych, ewentualnie uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia działając we własnym interesie. Konieczna jest również spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że z tak brzmiących przepisów wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Istotny jest również fakt, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, tym bardziej, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia przez skarżącą wniosku wykazującego potrzebę wstrzymania wykonania aktu, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. Sąd nie ma kompetencji uwzględniać ani tym bardziej doszukiwać się z urzędu, a więc bez uzasadnienia wniosku, okoliczności decydujących o udzieleniu ochrony tymczasowej (postanowienie NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11). Wystosowanie jedynie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej z krótką wzmianką o trudnych do odwrócenia skutkach oraz o ewentualnym zagrożeniu egzekucją uniemożliwia merytoryczną ocenę w ramach zasady skargowości. W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie - chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenie majątkiem osoby zobowiązanej, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (tak: postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., I FZ 481/09). Innymi słowy każda zapłata należności publicznoprawnej wiąże się z pewną dolegliwością w postaci uszczuplenia stanu posiadania osoby zobowiązanej. Aby jednak możliwe było wstrzymanie wykonania decyzji wnioskodawca musi wykazać, że w związku z wykonaniem decyzji nastąpią kwalifikowane skutki w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreśla się w orzecznictwie fakt, że decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, sama z siebie nie uzasadnia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 520/11). We wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie skarżący w sposób ogólnikowy powołał się na trudną sytuację finansową oraz fakt, że uiszczenie zaległej należności (czyli jak wynika z akt sprawy kwoty [...] zł) pogorszy jego standard życiowy, a ponadto "straci płynność finansową, popadnie w długi, a jego firma upadnie na długo, przed wydaniem rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny", choć należy zwrócić uwagę, że skarżący nie poparł swoich obaw faktami. Natomiast trudnych do odwrócenia skutków upatruje w przeprowadzonej egzekucji, która może mieć miejsce w przyszłości. Wskazać jednak należy, że przytoczonych argumentów nie sposób rozpatrywać w kategorii kwalifikowanych przesłanek określonych w art. 61 p.p.s.a. Jak zaznaczono wyżej, każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego czy jego rodziny, jednak co do zasady, nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W sytuacji wygrania sporu sądowego skarżącemu zostaną zwrócone wszelkie kwoty pieniężne. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami (Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 maja 2014r., sygn. akt II GSK 1020/14), czego w niniejszej sprawie zabrakło. Mając na uwadze powyższe okoliczności nie sposób przyjąć, że skarżący wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wywiedzenia, że wykonanie zaskarżonego aktu może skutkować dla niego niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie wywiązał się bowiem z obowiązku przedłożenia dokumentów pozwalających na precyzyjne i kompleksowe ustalenie jego sytuacji majątkowej i finansowej. Ustalenia w powyższym zakresie stanowią punkt wyjścia dla rozważań odnośnie tego czy wykonanie wynikającego z zaskarżonej decyzji obowiązku może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy zaznaczyć, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego (postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 37/12). Na koniec wskazać należy, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd winien mieć na uwadze interesy wszystkich stron postępowania, także i organu, który stoi na straży przestrzegania przepisów prawa, dba także o to by nie doszło do nieuzasadnionego uszczuplenia wpływu do budżetu państwa należności publicznoprawnych. Wobec powyższego, mając na uwadze wszystkie podniesione już okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie powołanego wyżej art. 61 § 3 i § 5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.