III SA/Gl 2778/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżący złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty, ma zajęte konta bankowe, a także toczy się przeciw niemu szereg postępowań egzekucyjnych. Leczy się na liczne schorzenia. Podał, że jego dochód z emerytury wynosi [...] zł a żony (z którą pozostaje w separacji faktycznej) [...] zł. Postanowieniem z 17 czerwca 2011 r. referendarz sądowy odmówił prawa pomocy. Postanowienie to zostało zaskarżone sprzeciwem. W sprzeciwie tym skarżący podał, że nie był w stanie przedłożyć wnioskowanych przez referendarza dokumentów z uwagi na zły stan zdrowia, a jego pełnomocnik nie dysponował stosownym upoważnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Przepis art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 . – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. nr 153, poz. 1270 – określanej odtąd jako p.p.s.a.) stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie lub zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Natomiast art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. stanowią, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podnieść w tym miejscu, że ciężar wykazania okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy w całości obciąża wnioskodawcę. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do podejmowania jakichkolwiek czynności z urzędu, ani też do opierania się na innych dowodach niż przedłożone przez wnioskodawcę. Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt sprawy niniejszej Sąd podkreśla, że skarżący nie wykazał istnienia okoliczności przemawiających za choćby częściowym zwolnieniem go od kosztów sądowych pomimo przedłużenia przez referendarza sądowego wyznaczonego w tym celu terminu, co znalazło wyraz w obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu postanowienia z dnia 17 czerwca 2011 r. Okoliczności podane we wniosku nie zostały poparte jakimikolwiek dokumentami na żadnym etapie postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Należy w tym miejscu podkreślić, że w piśmie z dnia [...] r. zobowiązano się do przedłożenia żądanych dokumentów w ciągu dalszych 14 dni, tak się jednak nie stało. Również nie załączono żadnych dokumentów do sprzeciwu. Natomiast pełnomocnik skarżącego ograniczył się do przesłania postanowienia NSA z 25 stycznia 2011 r. (sygn. akt I GZ 18/11) wydanego w następstwie zażalenia skarżącego na postanowienie tut. Sądu z 6 grudnia 2010 r. (sygn. akt III SA/Gl 1695/10) i poinformował, że sytuacja skarżącego nie uległa zmianie. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny istotnie postanowieniem z 25 stycznia 2011 r. zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł, ale oparł się w tym orzeczeniu przede wszystkim na zaświadczeniu sporządzonym w dniu [...] r. obrazującym dochody z działalności gospodarczej według stanu za okres od [...] do [...] r. Jednak fakt, iż dochód z działalności gospodarczej ([...] zł) był wówczas przeznaczany na pokrycie strat z lat poprzednich ([...] zł) nie oznacza, że skarżący w dalszym ciągu nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi. Warto zauważyć, że zaświadczenie to pozostaje w sprzeczności z zawartym we wniosku oświadczeniem "prowadzona przeze mnie działalność przynosi straty". Co więcej nawet gdyby w [...] r. skarżący całą stratę pokrył z bieżącego dochodu w dalszym ciągu dysponowałby nadwyżką rzędu około [...] złotych, którą mógłby przeznaczyć m.in. na wpis w przedmiotowej sprawie. Natomiast ponieważ z powodu braku aktywności strony Sąd nie dysponuje bardziej aktualnym dokumentem nie jest w stanie zweryfikować informacji podanych w formularzu "PPF". W takiej sytuacji przyznanie prawa pomocy w jakiejkolwiek postaci uznać należy za niemożliwe. Podnoszona wielokrotnie przez pełnomocnika skarżącego niezdolność wnioskodawcy do osobistego udziału w postępowaniu jest tu o tyle bez znaczenia, że na obecnym etapie postępowania nie żądano osobistego stawiennictwa skarżącego, a jedynie nadesłania dokumentów, ponadto adresatem wezwania nie był sam skarżący tylko jego pełnomocnik, który na podstawie stosownego upoważnienia mógł uzyskać dostęp do wymaganych przez referendarza sądowego dokumentów. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.