III SA/Gl 280/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi ,,A.’’ s. c. J. K., T. N. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r., nr [...], określającą ,,A’’ s.c. J. K., T. N. z/s w W. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc [...] r. w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej decyzji powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej powoływana jako O.p.). Pełnomocnik ,,A’’ s.c. J. K., T. N., zaskarżył ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej skargą z dnia [...] r. (data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Przed rozpoznaniem skargi na rozprawie wyznaczonej na dzień 14 grudnia 2012 r., organ, pismem z dnia [...] r. powiadomił Sąd o śmierci jednego ze wspólników spółki cywilnej ,,A’’ T. N. i podnosząc utratę przez stronę postępowania zdolności sadowej wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływanej jako p.p.s.a.). Sąd z urzędu stwierdził, że do akt sprawy pomiędzy tymi samymi stronami o sygn. akt III SA/Gl 210/12, Urząd Stanu Cywilnego w K. nadesłał odpis skróconego aktu zgonu T. N., z którego wynika, że zmarł on [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 124 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego. Z kolei, art. 124 § 3 p.p.s.a. stanowi, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Sąd stwierdza, że w niniejszym postępowaniu sądowym sprawa nie dotyczy praw i obowiązków ściśle osobistych, nieprzechodzących na następców prawnych, a zatem art. 124 § 3 p.p.s.a. nie znajduje w sprawie zastosowania. Informacja o śmierci wspólnika ,,A’’ spółki cywilnej T. N. została potwierdzona odpisem aktu zgonu wydanym przez Urząd Stanu Cywilnego w K. Rozważając status spółki cywilnej wskazać należy, że na gruncie prawa cywilnego spółka cywilna nie jest podmiotem prawnym odrębnym od wspólników, lecz tylko wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspólników. W literaturze i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że spółka prawa cywilnego nie ma osobowości prawnej, ani zdolności prawnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej (por. uchwała 7 sędziów SN z dnia 31 marca 1993 r., III CZP 176/92, OSNCP z 1993 r. Nr 10, poz. 171; uchwała 7 sędziów SN z dnia 26 stycznia 1996 r., III CZP 111/95, OSNCP z 1996 r. Nr 5, poz. 63; wyrok SN z 28 października 2003 r., I CK 201/02, Lex 151608). Należy przy tym jednak podkreślić, że spółka cywilna posiada na gruncie prawa podatkowego odmienny i zarazem niejednolity status. W podatku od towarów i usług (podobnie w podatku akcyzowym) ma ona status podatnika (nie jej wspólnicy), o czym stanowi art. 15 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Z kolei, na gruncie podatku dochodowego podmiotowość prawnopodatkowa przysługuje wspólnikom spółki cywilnej a nie spółce. Nie ma wątpliwości, że w przypadku śmierci jednego ze wspólników dwuosobowej spółki cywilnej następuje utrata jej bytu prawnego i podmiotowości na gruncie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym. Umowa spółki może zawierać postanowienia, na mocy których spadkobiercy wspólnika wchodzą w jego miejsce, jednak nie ma to postaci dziedziczenia. W takiej sytuacji, która nie zaistniała w stanie faktycznym sprawy, spółka nie kończy swego bytu prawnego, tylko trwa nadal. W spółce mającej tylko dwóch wspólników, bez powyższego postanowienia w treści umowy, śmierć wspólnika powoduje rozwiązanie spółki. Taka sytuacja jak wynika z akt sprawy miała miejsce w niniejszej sprawie. Nie ma wątpliwości, że adresatem zaskarżonej decyzji i jednocześnie stroną skarżącą w niniejszym postępowaniu jest spółka cywilna. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, iż niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne należy zawiesić do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych strony, która utraciła zdolność sądową albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (por. art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne, Sąd na podstawie przepisu art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.