III SA/Gl 306/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-12-20
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Marzanna Sałuda, Agata Ćwik-Bury
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w zakresie nadwyżek podatku naliczonego nad należnym za luty, marzec i maj 2010 r. z powodu przedawnienia, a jednocześnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w zakresie nadwyżek podatku naliczonego nad należnym oraz zobowiązań podatkowych za kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2010 r. z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w zakresie nadwyżek podatku naliczonego nad należnym za luty, marzec i maj 2010 r. z powodu przedawnienia, gdyż bieg terminu przedawnienia tych należności upłynął z dniem 31 grudnia 2015 r. przed wpływem akt do organu odwoławczego. Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w zakresie pozostałych okresów było uzasadnione naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, polegającym na niezapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w części dotyczącej nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do zwrotu oraz zobowiązań podatkowych za kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2010 r., i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, a także uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i umarzającej postępowanie w zakresie nadwyżek podatku naliczonego nad należnym za luty, marzec i maj 2010 r. z powodu przedawnienia. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość decyzji organu odwoławczego, zarzucając m.in. brak konsekwencji w kwestii przedawnienia i naruszenie zasady dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano doradcy podatkowemu F. F. kwotę 720,40 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi I. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę; 2) przyznaje doradcy podatkowemu F. F. kwotę 720,40 zł (słownie: siedemset dwadzieścia złotych 40/100) w tym 110,40 (słownie: sto dziesięć złotych 40/100) - podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Przedmiotem skargi jest decyzja z [...] r. nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w K. , którą to organ ten po rozpoznaniu odwołania I. M. reprezentowanej przez M. M. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 27 listopada znak [...]:
I. określającej w podatku od towarów i usług:
1. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za luty 2010 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 1.310,00 zł;
2. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za marzec 2010 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 596,00 zł;
3. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za maj 2010 r. do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 18.138,00 zł;
- stosownie do art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.), uchylił w wyżej wymienionym zakresie decyzję organu pierwszej instancji i umarzył postępowanie w sprawie:
II określającej w podatku od towarów i usług:
4. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2010 r. do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 3.134,00 zł;
5. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2010 r. do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 35.969,00 zł;
6. zobowiązanie podatkowe za lipiec 2010 r. w wysokości 58.967,00 zł;
7. zobowiązanie podatkowe za sierpień 2010 r. w wysokości 40.296,00 zł;
8. zobowiązanie podatkowe za wrzesień 2010 r. w wysokości 157,00 zł;
9. zobowiązanie podatkowe za październik 2010 r. w wysokości 100.846,00 zł;
10. zobowiązanie podatkowe za listopad 2010 r. w wysokości 31.240,00 zł;
- Dyrektor Izby Skarbowej w K. stosownie do art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej uchylił w wyżej wymienionym zakresie decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Stan sprawy :
W dniach 5 listopada 2014 r., 11 i 12 grudnia 2014 r. wpłynęły do [...] Urzędu Skarbowego w G. korekty deklaracji VAT-7 I. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą I. M. ""A"", ul. [...] , w których wykazała ona w podatku od towarów i usług: nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe odpowiednio za luty 2010 r. w wysokości 84.011,00 zł; za marzec 2010 r. w wysokości 87.627.00 zł; za kwiecień 2010 r. w wysokości 20.000,00 zł; za maj 2010 r. w wysokości 41.584.00 zł; za czerwiec 2010 r. w wysokości 20.000,00 zł; za lipiec 2010 r. w wysokości 9.333.0 zł; za sierpień 2010 r. w wysokości 25.705,00 zł; za październik 2010 r. w wysokości 60.568.0 zł; za listopad 2010 r. w wysokości 86.114,00 zł oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za kwiecień 2010 r. w wysokości 73.626,00 zł; za czerwiec 2010 r. w wysokości 44.799,00 zł; za wrzesień 2010 r. w wysokości 33.111,00 zł.
Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. przedłużył 60 dniowy termin zwrotu różnicy podatku od towarów i usług z korekty deklaracji VAT-7 za wrzesień 2010 r. w kwocie 33.111,00 zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających .
Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od lutego 2010 r. do listopada 2010 r.
Pismem z dnia 15 lipca 2015 r. organ pierwszej instancji wezwał I..M. do odtworzenia dokumentacji podatkowej za miesiące od lutego 2010 r. do listopada 2010 r.
Organ pierwszej instancji pismami z dnia 14 lipca 2015 r. i 23 lipca 2015 r. wystąpił do niżej wymienionych kontrahentów z wnioskami o przekazanie pisemnych informacji dotyczących dokonanych w okresie grudzień 2009 r. - listopad 2010 r. transakcji zakupu i sprzedaży z firmą I. M. . W szczególności zwrócono się o przesłanie uwierzytelnionych kserokopii faktur sprzedaży/zakupu (pierwotnych i ewentualnych korekt), dowodów zapłaty oraz podanie informacji, czy faktury zaewidencjonowano w ewidencji dla potrzeb podatku VAT, czy rozliczono podatek VAT wynikający z faktur w deklaracjach VAT-7:
- ""B" - zwrot nie podjęto w terminie
- ""C" - zwrot nie podjęto ,
- "D" - zwrot nie podjęto w terminie ;
- "E" - zwrot nie podjęto w terminie ;
- "F" - zwrot nie podjęto w terminie ;
- "G" , NIP: [...] - zwrot nie podjęto w terminie;
- "H" sp. z o. o., ul. [...] , NIP: [...] - zwrot nie podjęto w terminie ;
- "I" - zwrot - adresat wyprowadził się,
- "J" , - zwrot nie podjęto w terminie,;
- "K" - zwrot nie podjęto w terminie,;
- "M" - zwrot nie podjęto w terminie,
- "N" - przesyłka doręczona 29 lipca 2015 r.,
- "O" - przesyłka doręczona 3 sierpnia 2015 r.,
- "P" - przesyłka doręczona 30 lipca 2015 r. (karta 154).
Pismem z dnia 7 sierpnia 2015 r. spółka ""O" " przesłała odpowiedź z której wynika, iż w okresie grudzień 2009 r. - listopad 2010 r. zostały dokonane transakcję z I. M. , faktury zostały zaewidencjonowane w ewidencji dla potrzeb podatku od towarów i usług i rozliczono podatek VAT w deklaracjach VAT-7 .
W dniu 19 sierpnia 2015 r. wpłynęła drogą elektroniczną do organu pierwszej instancji informacja z "N" " sp. z o. o. w likwidacji, iż nie dokonywał we wskazanych okresach transakcji sprzedaży ani zakupu z firmą I. M. - firma ta nie występuje w urządzeniach księgowych spółki .
Pismem z dnia [...] r. "L" poinformowała, że w okresie od 1 września 2010 r. do 15 października 2010 r. współpracowała z firmą "P" . . Została wystawiona faktura sprzedaży dla I. M. za czynsz za wynajem pomieszczeń, zużytą energię oraz refakturę kosztów za telefony stacjonarne. Z kolei I. M. wystawiła fakturę za pozostawiony w lokalu użytkowym sprzęt systemu kontroli dostępu. Wszystkie faktury sprzedaży i zakupu ujęte zostały w rejestrach sprzedaży i zakupu w deklaracjach VAT-7, a wystawione faktury przez A. M. nigdy nie zostały uregulowane przez I. M. . Do pisma zostały załączone: wydruki z programu księgowego Mała Księgowość (Obroty z kontrahentem za okres 1 listopad 2009 r. do 31 grudnia 2013 r.); wydruki z programu wystawiającego faktury (Symfonia Faktura i Kasa); kserokopie posiadanych wystawionych kopii faktur sprzedaży z września 2010 r.; wydruki (cztery dowody) z programu Małej Księgowości dotyczące zapisów w Księdze Przychodów i Rozchodów z numerem pozycji zaksięgowanej w księdze oraz zapisem w Rejestrze Sprzedaży i Zakupu .
Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wyznaczył stronie na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej siedmiodniowy termin do zapoznania się z dowodami i materiałami zebranymi w postępowaniu podatkowym i następnie decyzją z dnia [...] r. określił I. M. w podatku od towarów i usług: (a) nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe: za luty 2010 r. w wysokości 1.310,00 zł; za marzec 2010 r. w wysokości 596,00 zł; za maj 2010 r. w wysokości 18.138,00 zł; (b) nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za kwiecień 2010 r. w wysokości 3.134,00 zł; za czerwiec 2010 r. w wysokości 35.969,0 zł; (c) zobowiązania podatkowe za lipiec 2010 r. w wysokości 58.967,00 zł; za sierpień 2010 r. w wysokości 40.296,00 zł; za wrzesień 2010 r. w wysokości 157,00 zł; za październik 2010 r. w wysokości 100.846,00 zł; za listopad 2010 r. w wysokości31.240,00 zł. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji powołał m.in. art. 21 § 1 pkt 1 i 3, § 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 10 oraz art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).
Nadto Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia 2 grudnia 2015 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji. organu podatkowego z dnia 27 listopada 2015 r. znak [...] określającej I. M. podatek od towarów i usług za okresy odpowiednio od lutego do listopada 2010 r.
Pismem z dnia 16 grudnia 2015 r. pełnomocnik strony M. M. wniósł odwołanie od ww. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 27 listopada 2015 r. znak [...] wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania z uwagi na błędy w ustaleniach faktycznych.
W odpowiedzi na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. Naczelnik [..]. Urzędu Skarbowego w G. pismem z dnia [...] r. uzupełnił akta sprawy o dokumentację potwierdzającą przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w odniesieniu do rozliczeń podatku VAT za kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2010 r. (nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy i zobowiązania podatkowe).
Z przedmiotowego pisma wynikało zarazem, że nie doszło do przerwania i/lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia w odniesieniu do rozliczeń podatku VAT za luty, marzec i maj 2010 r. (nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe).
Na etapie postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w K. zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik strony skorzystał z powyższego prawa, wypowiadając się w piśmie z dnia [...] r., w którym wniósł m.in. o przesłanie akt postępowania celem ich przejrzenia, aby mógł skutecznie reprezentować I. M. . W piśmie tym uzasadnił również swoje odwołania z dnia 16 grudnia 2015 r. i zarzucił organowi pierwszej instancji niewyznaczenie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się, podnosząc że ww. organ nie ustosunkował się w żaden sposób do jego pisma z dnia 24 listopada 2015 r. (data złożenia w administracji Zakładu Karnego w P. - 25 listopada 2015 r.;), w którym domagał się wglądu do akt sprawy lub ich skopiowania celem realizacji zasady z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpoznaniu odwołania wydał decyzję po myśli art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu wskazał, iż punktem wyjścia jest analiza kwestii przedawnienia określonych zaskarżonymi decyzjami zobowiązań podatkowych (odpowiednio nadwyżek podatku naliczonego nad należnym).
Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem podstawowy, pięcioletni okres biegu terminu przedawnienia prawa do wydania i doręczenia decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od lutego do listopad 2010 r. upływałby z dniem 31 grudnia 2015 r. W tym kontekście decyzja organa pierwszej instancji została wydana i doręczona przed upływem terminu przedawnienia. Jednakże akta postępowania podatkowego wpłynęły do Izby Skarbowej w dniu 7 stycznia 2016 r.
Organ II instancji oceniając możliwość orzekania po dniu 31 grudnia 2015 r. zauważył, że nieprzedawnione pozostają nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy i zobowiązania podatkowe odpowiednio za kwiecień 2010 r. i okresy od czerwca do listopada 2010 r. Co do rozliczeń w podatku od towarów i usług za ww. okresy odnotował, że bieg terminu ich przedawnienia został przerwany na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej wskutek skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego w postaci doręczenia zobowiązanej I. M. w dniu [...] r. tytułów wykonawczych numer [...] , na podstawie których dokonano zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego (tak : zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia 15 grudnia 2015 r.).
Natomiast, nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za luty, marzec i maj 2010 r. określone przez organ pierwszej instancji do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe odpowiednio w wysokościach 1.310,00 zł, 596,00 zł i 18.138,00 zł (łącznie 20.044,00 zł) - w świetle ww. pisma z dnia 18 stycznia 2016 r. znak [...] - uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2015 r. W piśmie tym poinformowano, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia ww. okresów rozliczeniowych. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Organ II instancji zaznaczył, że powołane wyżej przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych na mocy uchwały (siedmiu sędziów) NSA z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I FPS 9/08, stosuje się także do pozostałych możliwych rozliczeń podatku od towarów i usług: "przepis art. 70 § 1 O.p. ma zastosowanie również do rozliczeń, w których obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług przekształcił się w kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku
W terminie, o którym mowa w tym przepisie organy podatkowe mają możliwość kontroli prawidłowości obliczania podatku dokonanego przez podatnika i wydawania w tym zakresie decyzji, o których mowa w art. 21 § 3 i § 3a Ordynacji podatkowej. Poza sporem więc pozostaje, że możliwość kontrolowania przez organy podatkowe prawidłowości obliczenia i zadeklarowania zobowiązania podatkowego przez podatnika jest ograniczona czasowo. Organ zaznaczył, że stosownie do art. 212 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia. Oznacza to, że doręczenie decyzji musi również nastąpić przed upływem terminu wynikającego z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Po upływie tego terminu - ze względu na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego z mocy prawa wskutek przedawnienia (por. art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej) nie można już ani dochodzić w sferze prawa materialnego wykonania tego zobowiązania (o ile nie nastąpiło zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia), ani też orzekać o wysokości podatku. Zgodnie bowiem z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis ten określa sposób zakończenia postępowania przez organ pierwszej instancji w razie stwierdzenia w toku postępowania, że zobowiązanie uległo przedawnieniu. Zasada ta dotyczy jednak również organu drugiej instancji.
Organ stwierdził, iż w analizowanej sprawie bieg terminu przedawnienia rozliczeń za luty, marzec i maj 2010 r. upłynął z dniem 31 grudnia 2015 r., tj. jeszcze przed wpływem akt do tut. Izby Skarbowej (7 stycznia 2016 r.). Fakt przedawnienia nadwyżek podatku naliczonego nad należnym za luty, marzec i maj 2010 r. do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe przesądza również o bezprzedmiotowości rozpoznania sprawy w wyniku odwołania wniesionego od decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2006 r., sygn. akt I FSK 774/2005). W konsekwencji organ drugiej instancji uznał iż jest zobligowany uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji za luty, marzec i maj 2010 r. i umorzyć postępowanie w sprawie na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej.
W dalszej kolejności zauważył, że organ odwoławczy winien dokonać analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji, a w szczególności ocenić, czy ustalono we właściwy sposób wszystkie fakty niezbędne dla zastosowania określonego przepisu prawa materialnego oraz czy przeprowadzono postępowanie dowodowe przy zachowaniu standardów procesowych określonych w Dziale IV Ordynacji podatkowej. W tym zakresie wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. wyznaczył stronie na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej siedmiodniowy termin do zapoznania się z dowodami i materiałami zebranymi w postępowaniu , który to termin upływał z dniem 25 listopada 2015 r.
Ze złożonego w toku postępowania odwoławczego pisma z 13 lutego 2016r. wraz z załączoną kserokopią pisma z dnia 24 listopada 2015 r. wynika, że pełnomocnik skorzystał z przysługującego prawa w określonym terminie.
Organ II instancji stwierdził, że w toku postępowania podatkowego organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien ocenić stanowisko strony, tym bardziej, iż jej pełnomocnik przebywa w Zakładzie Karnym i ma ograniczony dostęp do akt sprawy. Organ odwoławczy stwierdził, iż wobec konieczności rozpoznania przez organ I instancji wniosków z pisma pełnomocnika strony z dnia 24 listopada 2015 r. próba sanacji tego braku w postępowaniu odwoławczym nie jest możliwa, ponieważ godziłoby to w zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą podatnik ma prawo do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy przez różne organy administracji publicznej.
Organ II instancji podkreślił, że organy podatkowe mają obowiązek dążyć do dokładnego wyjaśnienia sprawy, przy czym zobowiązane są również zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania (tak art. 122 i 123 § 1 Ordynacji podatkowej). Uniemożliwiając stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego organ podatkowy naraża się na zarzut ograniczenia jej praw, które to naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie może bowiem antycypować argumentacji strony dotyczącej jej oceny, bądź informacji posiadanych przez stronę, a związanych z zebranym materiałem dowodowym, które mogą mieć wpływ na ocenę dowodów. Zauważył ponadto, że zgodnie z art. 192 Ordynacji podatkowej: " Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony zakwestionował prawidłowość decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] opisanej w punkcie II nie podzielając poglądu organu co do istenienia przesłanek przerywajacych bieg przedawnienia zobowiązań podatkowych wskazujac iż organ w tej sprawie nie zachował tego samego poglądu co dorozumienia terminu przedawnienia i wniósł o uchylenie deczyji i zmianę rozstrzygnięcia w sprawie w ten sposób, iż postępowanie w niej winno być umorzone.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni zastosowanych do niego przepisów materialnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 powoływanej ze zm., dalej jako ppsa).
Nadto Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy, po przeprowadzeniu rozprawy, w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
W kontrolowanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przypomnieć należy, iż przedmiotem skargi jest punkt II decyzji organu odwoławczego z [...] r. nr [...], którą to organ ten uchylił decyzję organu podatkowego I instancji w zakresie określenia : nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2010 r. do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 3.134,00 zł; nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2010 r. do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 35.969,00 zł; zobowiązania podatkowego za lipiec 2010 r. w wysokości 58.967,00 zł; zobowiązania podatkowego za sierpień 2010 r. w wysokości 40.296,00 zł; zobowiązania podatkowego za wrzesień 2010 r. w wysokości 157,00 zł, zobowiązania podatkowe za październik 2010 r. w wysokości 100.846,00 zł; zobowiązania podatkowego za listopad 2010 r. w wysokości 31.240,00 zł; i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W podstawie prawnej jej wydania legł art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd po zapoznaniu z aktami sprawy podziela pogląd organu odwoławczego, iż w sprawie zaistniały przesłanki proceduralne uzasadniające uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w tym trybie. Zasadnie organ odwoławczy wziął pod uwagę, że naruszenie procedury polegającej na nie zapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu mogło skutkować zebraniem niepełnego materiału dowodowego niezbędnego do zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy. Z akt wynika bowiem, iż sprawie nie zagwarantowano stronie działającej przez pełnomocnika działającego w warunkach osadzenia w zakładzie karnym realizacji prawa zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Jak bowiem wynika z pisma pełnomocnika z 24 listopada 2015r. i z dnia 13 lutego 2016r. zawarł on wnioski o umożliwienie mu wypowiedzenia się w zakresie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy, których to organ pierwszej instancji nie rozpoznał, a decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty została przez ten organ podjęta.
W sytuacji zatem, gdy zgodnie z art. 127 i art. 233 § 2 O.p. istota dwuinstancyjnego postępowania polega na tym, że organ odwoławczy obowiązany jest do rozpoznania sprawy co do istoty tylko wtedy, gdy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego materiał dowodowy został zebrany w sprawie i w sposób wyczerpujący rozpatrzony, a warunkiem uznania okoliczności faktycznej za udowodnioną było uprzednie zagwarantowanie możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do przeprowadzonych dowodów, trudno ocenić czy materiał dowodowy zebrany w aktach był wystarczający do orzekania w sprawie lub możliwe bylo przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania uzupełniającego, o którym mowa w art. 229 O.p.
W tych okolicznościach sprawy, gdy organ odwoławczy wskazanych uchybień w swoim zakresie kompetencyjnym nie mógł konwalidować bez uzasadnionego narażenia się na zarzut naruszenia dwuinstancyjności postępowania administracyjnego podjęcie zaskarżonej decyzji w trybie art. 233 § 2 O.p. było prawidłowe.
W zakresie natomiast przedawnienia należności podatkowych w podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, lipiec sierpień, wrzesień, październik, listopad 2010r. (nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zobowiązań podatkowych) Sąd stwierdza, że trafnie organ odwoławczy przyjął, że zastosowanie w grudniu 2015r. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego I. M. na podstawie tytułów wykonawczych numer [...] , dot. m.in w/w należności podatkowych doręczonych I. M. w dniu [...]r. przerwało bieg terminu przedawnienia tych należności odpowiednio za kwiecień, czerwiec, lipiec sierpień, wrzesień, październik, listopad 2010r. Zgodnie bowiem z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Natomiast przepsiy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych na mocy uchwały 7 sędziów NSA z 29 czerwca 2009r. sygn akt I FPS 9/08 stosuje sie również do rozliczeń, w których obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług przekształcił się w kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku.
Zarzut braku konsekwencji w działaniu organu wyrażajacy się nie zachowaniem jednolitości poglądu w kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych, co ma wynikać z odmiennego trybu postępowania przyjętego w innej sprawie, pozostaje bez znaczenia dla legalności spornej decyzji w sytuacji, gdy zgodnie z art. 134. § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza natomiast, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji w oparciu o treść art. 250 ppsa .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło