III SA/Gl 309/04

WyrokWSA w Gliwicach2004-05-31

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, NSA Anna Apollo, NSA Krzysztof Wujek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda miał podstawę prawną do wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego, jeśli Rada Miasta podjęła uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia mandatu, a przepisy przejściowe dotyczące radnych wybranych w wyborach w 2002 r. nie przyznawały Wojewodzie takiego uprawnienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody, uznając, że Wojewoda nie miał podstawy prawnej do jego wydania. Zastosowanie miały przepisy przejściowe dotyczące radnych wybranych w wyborach w 2002 r., które nie przyznawały Wojewodzie uprawnienia do wydania zarządzenia zastępczego w przypadku naruszenia przez radę gminy obowiązku stwierdzenia wygaśnięcia mandatu. Ponadto, zarządzenie nie wskazywało precyzyjnie, który obowiązek Rady Miasta został naruszony.
Stan faktyczny
Rada Miasta J. nie stwierdziła wygaśnięcia mandatu radnego T. S., mimo wezwania Wojewody. W odpowiedzi Wojewoda wydał zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu, powołując się na naruszenie przez radnego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Rada Miasta zaskarżyła zarządzenie zastępcze, argumentując, że Wojewoda nie miał podstaw do jego wydania, ponieważ Rada podjęła uchwałę w przedmiocie wygaśnięcia mandatu, a ponadto interpretacja przepisów dotyczących zakazu prowadzenia działalności przez radnych nie obejmowała przypadku pełnienia funkcji członka zarządu spółki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej Rady Miasta koszty postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III / SA / Gl 309 / 04 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie: NSA Anna Apollo ( spr. ) NSA Krzysztof Wujek Protokolant: sekretarz sądowy Beata Jacek po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004r. sprawy ze skargi Rady Miasta J. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego 1. uchyla zaskarżone zarządzenie zastępcze, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt III SA / Gl 309 / 04 Uzasadnienie Zaskarżonym zarządzeniem zastępczym z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. n 2001r. nr 142, poz. 1591ze zm. ) Wojewoda [...] stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego T. S.. W uzasadnieniu zarządzenia organ nadzoru wskazał, iż w świetle art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. O ile pojęcie działalności gospodarczej zostało zdefiniowane w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej ( Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.), o tyle żaden przepis prawa nie definiował pojęcia zarządzania działalnością gospodarczą. W ocenie organu nadzoru to pojęcie należy rozumieć szeroko, jako każdą formę administrowania, organizowania czy kierowania działalnością gospodarczą. Zatem obejmuje ono także zarządzanie wynikające z członkostwa w zarządzie spółki kapitałowej. Dalej Wojewoda wskazał, iż zakaz wynikający z art., 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym dotyczy jedynie działalności prowadzonej z wykorzystaniem mienia komunalnego, a więc własności i innych praw majątkowych należących do gminy, pod tytułem darmym lub odpłatnie. Radny T. S. jako członek zarządu "A" S.A. z siedzibą w J. zarządzał działalnością spółki w rozumieniu art. 24f ust. 1 cytowanej ustawy. [...] r. spółka zawarła z gminą J. umowę dzierżawy lokalu użytkowego położonego w J. przy ul. [...]. W tym lokalu urządzono biuro spółki. W konkluzji Wojewoda uznał, że radny zarządza działalnością gospodarczą spółki prowadzoną m. in. z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Zatem łamie zakaz określony w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województwa ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. nr 159, poz. 1547 ) złamanie zakazu skutkuje wygaśnięciem z mocy prawa mandatu radnego. Rada Miasta J. na sesji w dniu [...] r. uchwałą nr [...] nie stwierdziła wygaśnięcia mandatu radnego pomimo otrzymania wezwania Wojewody [...] z dnia [...] r. do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśniecie mandatu. Dlatego wydano zarządzenie zastępcze. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rada Miasta J. domagała się uchylenia zarządzenia zastępczego i obciążenia Wojewody [...] kosztami postępowania. W ocenie skarżącej, skoro Rada Miasta podjęła uchwałę nie stwierdzającą wygaśnięcia mandatu radnego T. S., to Wojewoda nie miał prawnych podstaw do wydania zarządzenia zastępczego. Zgodnie z art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym uprawnienie wojewody do wydania zarządzenia zastępczego powstaje wyłącznie wówczas, gdy rada gminy nie podejmie uchwały "w zakresie dotyczącym wygaśnięcia mandatu". A taką uchwałę, co Wojewoda przyznał, skarżąca podjęła. Właściwym trybem do zakwestionowania jej ważności był jedynie tryb określony w art. 91 powołanej wyżej ustawy. Dalej skarżąca zarzuciła, iż zaskarżone zarządzenie zastępcze było sprzeczne z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który zabrania radnym prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Z kolei art. 24 f ust. 1a tej ustawy stanowi, ze jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest zobowiązany do zaprzestania jej prowadzenia w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie tego obowiązku stanowi dopiero podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego na podstawie art. 190 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Przytoczony przepis w ocenie skarżącej należy ściśle interpretować. Oznacza to, że od prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub też zarządzania taką działalnością należy odróżnić od pełnienia funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego, jak i posiadania w spółkach akcji lub udziałów. Dlatego pełnienie przez radnego T. S. funkcji członka zarządu w spółce "A" S.A. w J. nie mogło stanowić podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu. Skarżąca wskazała także na fakt zaskarżenia art. 24f ust. 1a przez Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego, jako sprzecznego z Konstytucją. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, na poparcie swojego stanowiska przytaczając argumenty przedstawione już w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym. Ponadto stwierdził, iż fakt podjęcia przez Radę Miasta J. nie stwierdzającej wygaśnięcia mandatu radnego S. nie był przeszkodą do wydania zarządzenia zastępczego. Art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przyznaje wojewodzie prawo do wydania zarządzenia zastępczego po uprzednim wezwaniu rady do odjęcia stosownego aktu w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania w sytuacji, gdy ujawnione zostaną okoliczności skutkujące wygaśnięciem mandatu radnego, a organ gminy nie podejmuje uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu. Z tej regulacji prawnej wynikało, że rada gminy ma obowiązek podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu, a jeśli jej nie podejmie, organ nadzoru może wydać zarządzenie zastępcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zważyć, iż skarga została prawidłowo wniesiona do Sądu. Stosownie do art. 98a ust. 3 w związku z art. 98 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) zarządzenie zastępcze organu nadzoru podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. PO otrzymaniu zaskarżonego zarządzenia Wojewody [...] z dnia [...] r. Rada Miasta J. podjęła w dniu [...] r. uchwałę nr [...] w sprawie zaskarżenia zarządzenia zastępczego do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Zatem należało uznać skargę za prawidłowo wniesioną. Skarga jest uzasadniona. Nie oznacza to jednak pełnego zaakceptowania przez Sąd zarzutów podniesionych przez skarżącą. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art. 24f ust.1 stanowiący, iż radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności został wprowadzony do ustawy o samorządzie gminnym art. 19 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne ( Dz. U. nr 106, poz. 679 ze zm. ). Ustawa weszła w życie 1 stycznia 1998r., jednak art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym miał zastosowanie dopiero do radnych kadencji następującej po kadencji, w czasie której ustawa weszła w życie – art. 30 pkt 2 cytowanej ustawy. Zatem ten zakaz dotyczył już radnych wybranych w wyborach przeprowadzonych 27 października 2002r. Ratio legis zakazu ustanowionego w przytoczonym przepisie art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest przeciwdziałanie sytuacjom, które mogą stwarzać pokusę nadużywania zajmowanego stanowiska publicznego, występowania tzw. konfliktu interesów. Z drugiej strony chodzi także o wyeliminowanie sytuacji mogących stawiać pod znakiem zapytania osobistą bezstronność czy uczciwość osób publicznych, ale także podważać autorytet konstytucyjnych organów państwa i osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania. Ustawa o samorządzie gminnym nie określała żadnych sankcji za naruszenie wskazanego zakazu. Natomiast art. 8 pkt 9 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001r. o zmianie ustaw: o samorządzie gminnym, samorządzie powiatu, samorządzie województwa, o administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. nr 45, poz. 497) do art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. nr 159, poz. 1547 ) dodano pkt 2a stanowiący, iż wygaśnięcie mandatu radnego następuje także wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. W takim przypadku wygaśnięcie mandatu na podstawie art. 190 ust. 2 Ordynacji stwierdza rada w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Podkreślić należy, iż skutek w postaci wygaśnięcia mandatu, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy z dnia 11 kwietnia 2001r. o zmianie ustaw ( ...) dotyczył radnych kadencji następującej po kadencji, w czasie której ustawa weszła w życie, a to nastąpiło 30 maja 2001r. Ubiegając się o mandat radnego w wyborach do rad gmin przeprowadzonych w dniu 27 października 2002r. kandydaci na radnych powinni byli zdawać sobie sprawę z obowiązujących radnych ograniczeń w zakresie prowadzenia przez nich działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego lub zarządzania ta działalnością wynikających z art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i skutkach ewentualnego naruszenia w czasie trwania kadencji tego zakazu. Nie można jednak pominąć faktu, że z dniem 27 października 2002r. zakres odpowiedzialności radnego za naruszenie wspomnianego zakazu uległ zmianie. Bowiem art. 43 pkt 11 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta ( Dz. U. nr 113, poz. 984 ze zm.) do art. 24f ustawy o samorządzie gminnym dodano ustęp 6, z którego wynikało, iż naruszenie przez radnego obowiązków określonych w ust. 1 – 5 powoduje odpowiedzialność regulaminową oraz utratę w danym roku prawa do diety. Art. 24f ust. 6 ustawy o samorządzie gminnym obowiązywał krótko. Art. 1 pkt 1e ustawy z dnia 23 listopada 2003r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 214, poz. 1806 ) został uchylony z dniem 1 stycznia 2004r. Jednocześnie art. 1 pkt 1a powołanej ustawy do art. 24f ustawy o samorządzie gminnym dodano ust. 1a stanowiący, że jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust.1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 190 ustawy, o której mowa w art. 24b ust.6 ( Ordynacji wyborczej). Jednocześnie art. 6 przytoczonej ustawy dodano do art. 190 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw ust. 5 i 6. Ust. 5 nakłada na radnego, który przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2a, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Natomiast ust. 6 przyznał radzie uprawnienie do stwierdzenia wygaśnięcia w drodze uchwały, mandatu radnego, który w terminie określonym w ust. 5 art. 190 nie zrzekł się funkcji lub nie zaprzestał prowadzenia działalności, najpóźniej w ciągu miesiąca od upływu tego terminu. Zakres podmiotowy dodanego do art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym nie jest taki sam jak ustępu 1. Ustęp 1 dotyczy radnych, którzy działalność określoną w tym przepisie rozpoczęli po przystąpieniu do wykonywania mandatu, zaś ustęp 1"a" dotyczy radnych, którzy działalność prowadzili przed objęciem mandatu. Natomiast wątpliwości może budzić określenie zakresu przedmiotowego obu przepisów. W ust. 1 jest mowa o działalności gospodarczej prowadzonej przez radnego na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia gminy, w której radny uzyskał mandat, a także o zarządzaniu taką działalnością, byciu przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Zaś w ust. 1a jest mowa o prowadzeniu przez radnego, przed rozpoczęciem wykonywania mandatu radnego działalności gospodarczej o jakiej mowa w ust. 1. Ścisła gramatyczna wykładnia ust.1a prowadziłaby do wniosku, że w tym przepisie jest mowa wyłącznie o działalności gospodarczej prowadzonej przez radnego na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia gminy, w której uzyskał on mandat. Nie można jednak przy interpretacji tego przepisu pominąć wykładni funkcjonalnej. Celem regulacji zawartej w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym było wprowadzenie wobec radnych, w interesie publicznym, ograniczeń w zakresie prowadzenia przez nich działalności gospodarczej, by wyłączyć możliwość powstania sytuacji mogących podważać autorytet organów samorządu terytorialnego poprzez postawienie pod znakiem zapytania osobistą bezstronność czy uczciwość osób pełniących mandat radnego. Zarówno po stronie radnego prowadzącego działalności gospodarczą na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami w wykorzystaniem mienia gminy, której został on radnym, jak i po stronie radnego zarządzającego taką działalnością wystąpi element materialnego zainteresowania wynikami gospodarczymi takiej działalności, który może wywołać konflikt interesów pomiędzy gminą i radnym. Należy więc przyjąć, iż zakres przedmiotowy ust. 1a art. 24 f ustawy o samorządzie gminnym i ust. 1 są tożsame, iż w art. 24 f ust.1 "a" jest mowa o każdej formie działalności radnego opisanej w art. 24 f ust.1 cytowanej ustawy. W następstwie takiego wnioskowania należy uznać, iż art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym dotyczy radnych, którzy łamią zakaz po przystąpieniu do wykonywania mandatu, co zgodnie z art. 23a cytowanej ustawy ( obowiązującym od dnia 27 października 2002r. ) następuje z chwilą złożenia ślubowania. Natomiast ust. 1"a" art. 24f dotyczy radnych, którzy wykonywali działalność gospodarczą przed przystąpieniem do wykonywania mandatu. W odniesieniu do radnych wybranych w wyborach przeprowadzonych 27 października 2002r. art. 24f ust. 1 a, gdyby go ściśle zastosować, musiałby zadziałać wstecz, od daty złożenia przez radnych ślubowania. By uniknąć naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz w ustawie z dnia 23 listopada 2002r. o zmianie ustawy ( ...) zamieszczono w art. 9 ust.1 przepis przejściowy Zgodnie z jego treścią jeżeli do dnia wejścia w życie ustawy ( co nastąpiło z dniem 1 stycznia 2003r.) radny jednostki samorządu terytorialnego wybrany w wyborach przeprowadzonych dnia 27 października 2002r. nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której został wybrany, a więc łamał zakaz określony w art. 24 f ust. 1 w okresie, kiedy nie obowiązywał art. 24 f ust. 1"a" ustawy o samorządzie gminnym, a obowiązywał ust. 6 art. 24f , obowiązany jest wykonywać obowiązki w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zatem winien w ciągu trzech miesięcy zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku niewypełnienia przez niego tego obowiązku organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego stwierdza wygaśniecie mandatu radnego najpóźniej po upływie miesiąca od dnia upływu terminu o jakim mowa w ust. 1 - art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy. Przepis ten należy interpretować w powiązaniu z art. 1 pkt 1"a" tej ustawy, tj. przepisem dodającym do art. 24 f ustęp 1 "a". Przytoczony wyżej art. 9 ustawy z dnia 23 listopada 2002r. o zmianie ustawy (...) jest przepisem szczególnym regulującym sytuację prawną radnych wybranych w wyborach przeprowadzonych w dniu 27 października 2002r. Wyłącznie na podstawie ust.2 art. 9 rada gminy uprawniona jest do stwierdzenia uchwałą wygaśnięcia mandatu radnego, który nie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. W odniesieniu do tej jednej grupy radnych nie ma zastosowania, z przyczyn już omówionych, art. 190 ust. 5 i 6 Ordynacji wyborczej, bowiem zgodnie z ich treścią początkiem biegu terminu do wykonania przez radnego obowiązku zaprzestania pełnienia funkcji lub prowadzenia działalności i następnie przez radę obowiązku podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego jest data złożenia ślubowania i fakt nieobowiązywania tych przepisów w dniu złożenia przez radnych wybranych w tych jednych konkretnych wyborach, ślubowania. Natomiast art. 190 ust. 2 Ordynacji wyborczej dotyczy przypadków naruszenia przez radnego zakazów o jakich mowa w art. 190 ust. 1 pkt 2"a" tej ustawy po objęciu przez niego mandatu radnego. W myśl art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 listopada 2002r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym ( ...) jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6 i art. 194 ust. 1 ustawy o której mowa w art. 24b ust. 6 ( Ordynacji wyborczej ), art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta ( Dz. U. nr 113, poz. 984 ze zm.) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o prace z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminna osoba prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu terminu, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wojewoda wydaje zarządzenie zastępcze. Przytoczony przepis nie przewiduje uprawnienia wojewody do wydania zarządzenia zastępczego w przypadku określonym w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 listopada 2002r. o zmianie ustawy (...).Jego rozszerzająca interpretacja jest niedopuszczalna. Bowiem zgodnie z art. 87 ustawy o samorządzie gminnym organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami. Zaś naruszenie przez radę gminy obowiązku wynikającego z art. 9 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy nie daje wojewodzie prawa do wydania w tym przypadku zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego. Radny T. S. został wybrany w wyborach przeprowadzonych w dniu 27 października 2002r. Członkiem zarządu spółki akcyjnej "A", co jest niesporne, był przed wyborami, w dniu wyborów i w dniu złożenia ślubowania. Spółka, której jest członkiem zarządu w tym czasie dzierżawiła od gminy lokal użytkowy przeznaczony na prowadzenie biura spółki. Do oceny czy i w jakim zakresie prowadził działalność gospodarczą na własny rachunek lub wspólnie z innymi z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy J., w której został radnym, a także zarządzania taką działalnością zastosowanie będzie miał przepis szczególny art. 9 cytowanej wyżej ustawy z dna 23 listopada 2002r. o (...). W przypadku niewykonania przez radnego i przez radę gminy obowiązkach o jakich mowa w tym przepisie wojewoda nie miał podstawy prawnej do wydania zarządzenia zastępczego. Nie ma przy tym znaczenia to, czy brak przyznania tego uprawnienia organowi nadzoru wobec radnych wybranych w dniu 27 października 2002r. było działaniem świadomym i celowym, czy było wynikiem błędu popełnionego przez ustawodawcę w procesie stanowienia prawa. Wreszcie wskazać należy iż w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym Wojewoda [...] nie wskazał, którego w istocie obowiązku wymienionego w art. 190 Ordynacji wyborczej nie wykonała Rada Miasta J., czy tego określonego w ustępie 2, czy tego określonego w ustępie 6. Zatem Sąd nie miał możliwości skontrolowania tej kwestii. Z powyższych względów na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżone zarządzenie zastępcze. Ponieważ w myśl art. 98a ust. 3 w związku z art. 99 ust.5 ustawy o samorządzie gminnym nieprawomocne zarządzenia zastępcze nie podlegały wykonaniu, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie było podstaw do orzekania w przedmiocie wykonalności zaskarżonego zarządzenia. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło