III SA/Gl 321/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Marzanna Sałuda po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. spółka komandytowa w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej [...] zł ( [...] złotych). Wyrokiem z dnia 15 lipca 2014 r. tutejszy Sąd oddalił skargę na decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług . W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł, skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na druku urzędowego formularza PPPr. W formularzu w części dotyczącej oświadczenia o majątku i dochodach wskazano, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie [...] zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi określono, jako "0". W ostatnim roku obrotowym spółka osiągnęła zysk w kwocie [...]zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada rachunek bankowy w "B" Bank, i występuje na nim saldo ujemne: (-)[...] zł. Referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów mających obrazować aktualny stan majątkowy wspólników spółki: zarówno komplementariusza, jak i komandytariusza. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik procesowy nadesłał część dokumentów, o które była wzywana spółka przy czym dokumenty te dotyczyły jedynie spółki skarżącej. Nadesłano następujące materiały źródłowe: raport kasowy spółki za okres od dnia 31 października 2014 r. do dnia 30 listopada 2014 r.; wykaz środków trwałych skarżącej spółki za listopad 2014 r.; deklaracje VAT – 7 za okres od maja 2014 r. do października 2014 r.; oraz pełne sprawozdanie finansowe za rok 2013. Jednocześnie pełnomocnik procesowy wnioskodawcy wyjaśnił, że przedstawienie dokumentów i materiałów źródłowych obrazujących aktualny stan majątkowy komplementariusza i komandytariusza wnioskującej spółki było niemożliwe w wyznaczonym terminie. W dniu 16 czerwca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy - wydał postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie częściowym. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na przepisy art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej też jako p.p.s.a.) wskazano, iż strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W rozstrzygnięciu wskazano, iż przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi koniecznymi wydatkami umożliwiają dokonanie oceny, czy stać ją na poniesienie kosztów postępowania bez wyraźnego uszczerbku dla jej funkcjonowania. Obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy, stwierdzono, że skarżąca nadesłała jedynie część dokumentów, o które była wzywana pismem z dnia [...] r. Skarżąca nie wykazała jaki jest jej rzeczywisty, aktualny, stan majątkowy. Nie nadesłała wyciągu ze swojego rachunku bankowego nadsyłając kompletne sprawozdanie finansowe i raport kasowy; jednak przedłożenie samego raportu kasowego uznano za nie wystarczające. Podkreślono, iż z deklaracji VAT-7 za poszczególne, następujące po sobie miesiące w okresie od maja 2014 r. do października 2014 r. wynika, że spółka aktualnie prowadzi działalność gospodarczą i wykazuje obrót o wartości [...] zł, który jest regularny. Stwierdzono, iż spółka komandytowa, jest spółką osobową w której występują wspólnicy: komplementariusz i komandytariusz przy czym komplementariusz odpowiada za zobowiązania spółki na zasadach ogólnych, natomiast komandytariusz odpowiada za zobowiązania spółki tylko do wysokości sumy komandytowej, jest on jednak wolny od tej odpowiedzialności w granicach wartości wkładu wniesionego do spółki (art. 111 i 112 § 1 Kodeksu spółek handlowych). W sytuacji zatem gdy z wyciągu z KRS wynika, że wysokość sumy komandytowej wynosi [...] zł a wpis sądowy od skargi kasacyjnej [...] zł tym samym komandytariusz skarżącej spółki nie ponosi odpowiedzialności w zakresie obowiązku ponoszenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Za aktualną uznano odpowiedzialność komplementariusza co do którego w aktach brak jest jakichkolwiek dokumentów źródłowych, który to stan należałoby ocenić gdyby przyjąć iż spółka komandytowa nie miałaby dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. W konsekwencji podsumowując stwierdzono iż skarżąca była zobowiązania do przedstawienia w sposób rzetelny i jednoznaczny wszelkich danych odnoszących się także do sytuacji finansowej jej komplementariusza, dokumentujących okoliczności, które wskazałyby na to, że bez przyznania prawa pomocy, spółka pozbawiona zostałaby możliwości skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu, czego nie dokonano. Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. W złożonym sprzeciwie spółka podtrzymując uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła iż chybionym jest argument Sądu iż konieczne jest również zbadanie dla właściwej oceny zdolności finansowej wnioskodawcy sytuacji majątkowej komplementariusza spólki. Okoliczność, że zgodnie z art. 22 w zw. z art. 103 Ksh komplementariusz ponosi nieograniczoną odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki nie może stanowić przesłanki dla twierdzenia, iż jeśli posiada on odpowiednie fundusze to powinien opłacić koszty postępowania w której stroną jest spółka komandytowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wstępie należy podkreślić, iż z treści art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wypływa jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w znaczeniu dowodowym, określonych okoliczności w sposób przekonujący, że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym pozytywne rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę faktycznie udowodnione (por. J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Warszawa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie została w sprawie w całości spełniona. Zdaniem Sądu w wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony dokonanej w oparciu o podniesione okoliczności oraz przedłożone do akt kserokopie dokumentów źródłowych, w tym deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres od maja do października 2014r. należy uznać, iż skarżąca jest w stanie uiścić koszty sądowe w kwocie do [...] zł. Z analizy nadesłanych przez spółkę deklaracji VAT – 7 za 2014r. wynika, że osiąga ona obrót z prowadzonej działalności gospodarczej. W deklaracjach tych wykazano podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w wielkościach od kwoty [...] zł (maj 2014 r.) do kwoty [...] zł (sierpień 2014 r.). Wartość obrotu wynosi kilkadziesiąt tysięcy zł i obrót ten jest bardzo regularny. W deklaracjach tych wykazywana jest również nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia maj 2014r. kwota [...] zł, czerwiec 2014r. [...] zł , sierpień 2014r. kwota [...] zł, październik 2014r. kwota [...] zł; co również obrazuje stopień aktywności gospodarczej spółki po stronie zakupowej i także wskazuje na jej możliwości i potencjał finansowy w zakresie częściowego poniesienia kosztów sądowych. To zaś z kolei pozwala na wniosek, iż strona miała możliwość poczynienie oszczędności wystarczających do pokrycia kosztów do wysokości których strona na skutek niniejszego orzeczenia zostanie zobowiązana. Nadto w formularzu PPPr strona za ostatni rok obrotowy wskazała zysk w kwocie [...] zł; co także w sytuacji gdy spór sądowy został zainicjowany skargą z [...] r. pozwalało na poczynienie pewnych oszczędności z myślą o poniesienie kosztów sądowych związanych ze sporządzoną skargą. Zważyć należy iż w orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro Spółka w oczywisty sposób nie utraciła płynności finansowej, funkcjonuje nadal na rynku i aktywnie dalej działalność gospodarczą prowadzi oznacza to, iż może ponieść w rzeczonej wysokości koszty sądowe. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.