III SA/Gl 330/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia [...] r. R.P. z pośrednictwem pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...], którą po ponownym rozpatrzeniu odwołania – na skutej uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 17 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 222/17 decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r., znak: [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za kwiecień 2012 r. w kwocie [...] zł. W skardze tej R.P. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednocześnie informując, że jej wykonanie może skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, gdyż będzie zmuszony do zapłaty podatku wraz z odsetkami, co zaburzy jego płynność finansową, tym bardziej, ze w obrocie prawnym istnieją kolejne decyzje podatkowe wydane przez Dyrektora Izby Celnej w K. dotyczące podatku akcyzowego (za maj 2012 r.) oraz opłat paliwowych, które powoduję, ze jest on zobowiązany do zapłaty także innych należności publicznoprawnych, które są, jego zdaniem, nienależne. Dodatkowo zwrócił uwagę, ze w ostatnich latach wykazywał stratę, co uzasadnia jego trudną sytuację finansową. Na koniec poinformował, że wszczęto wobec niego postępowanie karno-skarbowe i przedstawiono mu zarzuty w związku z brakiem zapłaty podatku akcyzowego za kwiecień i maj 2012 r. Brak wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji spowoduje powstanie znacznej szkody, gdyż prowadząc działalność gospodarczą w zakresie transportu istotne jest posiadanie statusu niekaralności. Do skargi zostały dołączone zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2015 i 2016 rok. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. – sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. "Niebezpieczeństwo" zaistnienia "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej. Tym samym, aby ocena Sądu nastąpiła, zainicjowana złożonym wnioskiem o wstrzymanie, strona winna uzasadnić ten wniosek powołując się na określenie okoliczności faktycznych, ewentualnie uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia działając we własnym interesie. Konieczna jest również spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy zauważyć, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania zaskarżonej decyzji nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Stąd samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Tym bardziej, że każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnienia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jest to pogląd rozpowszechniony w orzecznictwie (vide: postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 576/08) oraz w literaturze. Zauważyć trzeba, iż przepis art. 61 ustawy został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. Podkreślić należy, że przepis ten ponadto wskazuje na "szkodę" (majątkową, niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/2004, LEX nr 281811). We wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie skarżący nie przedstawił żadnych argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia jego interesów następstw wykonania decyzji. Również nie odwołał się do żadnej z przesłanek uprawniających do zastosowania tego rodzaju ochrony, ani nie powołał się na konkretne zdarzenia, które świadczyłyby o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji byłoby zasadne. Przedłożył jedynie zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2015 i 2016 r. i na ich podstawie stwierdził, że w związku z wykazaną stratą w ciągu dwóch poprzednich latach ( nie przedłożył dokumentacji za 2017 r.) jego sytuację finansową jest bardzo trudna. Sąd nie może zgodzić się z takim twierdzeniem, bowiem nawet w orzecznictwie podkreśla się, że w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, lecz właśnie "przychodu", gdyż istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu minimalizować bądź w ogóle eliminować obciążenia podatkowe. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego (por. postanowienie NSA z 27 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1843/14). Przychód zaś skarżący za 2015 i 2016 rok miał bardzo wysoki (odpowiednio: [...] zł i [...] zł). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie ) za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem skarżący swój wniosek uzasadnił w sposób lakoniczny i bardzo ogólnikowy, natomiast w doktrynie i judykaturze ugruntowany jest pogląd, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1403/14). Na koniec należy dodać również, że wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ma charakter odwracalny. Zatem w sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej istnieje oczywista możliwość zwrotu stronie skarżącej kwoty orzeczonej w decyzji. Nie ma przy tym znaczenia kwestia ewentualnego skomplikowanego odzyskania uiszczonych kwot i czasu ich odzyskania, gdyż w wypadku pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia będą mu przysługiwały określone środki prawne, które doprowadzą do zwrotu przez organ zapłaconych przez skarżącego należności (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1568/13). Wobec powyższego, mając na uwadze wszystkie podniesione już okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie powołanego wyżej art. 61 § 3 i § 5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.