III SA/Gl 336/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-07-06

Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Barbara Brandys-Kmiecik, Piotr Pyszny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracodawcy, który posiada status rzemieślnika, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, jeśli pracownik zdał egzamin zawodowy zamiast egzaminu czeladniczego, a umowa o pracę została zawarta przed nowelizacją art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, która weszła w życie 1 września 2019 r.?
Ratio decidendi
Pracodawcy, który posiada status rzemieślnika, nie przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, jeśli pracownik zdał egzamin zawodowy zamiast wymaganego egzaminu czeladniczego. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z dnia 1 września 2019 r., pracodawca będący rzemieślnikiem może otrzymać dofinansowanie, jeśli młodociany pracownik zdał egzamin czeladniczy. Brak przepisów intertemporalnych w ustawie nowelizującej oznacza obowiązek stosowania nowego prawa, nawet jeśli część cyklu kształcenia odbyła się przed jego wejściem w życie, zwłaszcza gdy egzamin i wniosek o dofinansowanie miały miejsce po nowelizacji.
Stan faktyczny
Skarżący, J. Z., prowadzący działalność gospodarczą, złożył wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, M. M., który zdał egzamin zawodowy przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną. Organy administracji odmówiły przyznania dofinansowania, uznając, że skarżący, posiadający status rzemieślnika, powinien był skierować pracownika na egzamin czeladniczy. Skarżący argumentował, że nie jest rzemieślnikiem w potocznym rozumieniu (nie należy do izby rzemieślniczej) i że wcześniejsze orzecznictwo nie kwestionowało zdawania egzaminów przed OKE. Spór dotyczył interpretacji art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, zwłaszcza po jego nowelizacji z dnia 1 września 2019 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Asesor WSA Piotr Pyszny Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: organ bądź organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] r. wydaną przez Wójta Gminy W. (dalej: organ I instancji) w przedmiocie odmowy przyznania J. Z. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą A z siedzibą w P. (dalej: skarżący) dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – M. M.. W podstawie prawnej organ powołał art 1 ust. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 570) i art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej jako k.p.a.). W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wskazał, że organ I instancji decyzją z dnia [...] r. odmówił skarżącemu przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wskazał, że strona uzupełniając wniosek o przyznanie wspomnianego dofinansowania, określiła, że jest rzemieślnikiem. Weryfikując przedłożone przez stronę dokumenty organ ustalił, że młodociany pracownik zdał egzamin kończący naukę zawodu przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w J. (dalej: OKE w J.) i otrzymał dyplom potwierdzający kwalifikacje w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych. Przywołując art. 122 ust. 1 pkt. 1 lit. a Ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 poz. 910 ze zm., dalej jako u.p.o.), organ wskazał, że młodociany pracownik zatrudniony u pracodawcy - rzemieślnika (aby ten mógł uzyskać dofinansowanie) winien był zdać egzamin czeladniczy przed komisją egzaminacyjną izby rzemieślniczej. Fakt ten został już wcześniej wskazany w umowie o pracę, zawartej przez stronę z uczniem. Zważywszy powyższe organ I instancji uznał, że strona nie może otrzymać wnioskowanego dofinansowania. Od powyższej decyzji, pismem z dnia 8 stycznia 2021 r., skarżący wniósł odwołanie. W jego treści wskazał, że określając siebie we wniosku jako rzemieślnika popełnił błąd. Podkreślił, że nie jest on rzemieślnikiem, gdyż nie jest zrzeszony w żadnej izbie rzemieślniczej. Wskazał, że w takiej sytuacji nie miał obowiązku kierowania młodocianego pracownika na egzamin czeladniczy. Nadto wskazał, że młodociany mógłby być kierowany na egzamin czeladniczy dopiero po skończeniu 3-letniego stażu pracy. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie uznał zasadności zarzutów. Po zapoznaniu się z aktami sprawy ustalił, że w dniu [...] r. między skarżącym a uczniem została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego - nauki w zawodzie mechanika pojazdów samochodowych. W umowie ustalono okres nauki zawodu na 36 miesięcy, od [...] r. do [...] r. i określono, że ww. nauka będzie kończyła się egzaminem czeladniczym złożonym przed komisją egzaminacyjną izby rzemieślniczej lub egzaminem przed okręgową komisją egzaminacyjną. W umowie także wskazano skarżącego jako instruktora praktycznej nauki zawodu. W dniu [...] r. młodociany pracownik zdał egzamin zawodowy w OKE w J. i otrzymał świadectwo potwierdzające kwalifikacje w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych. Po zakończeniu przez młodocianego pracownika nauki zawodu, pracodawca w dniu [...] r. złożył wniosek o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Wniosek ten spotkał się z negatywną decyzją organu pierwszej instancji. Analizując przepisy u.p.o., a także ustawy o rzemiośle (Dz.U. 2020 poz. 2159 z późn zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r., poz. 2010 z późn zm.) organ stwierdził, że strona w chwili zawarcia z uczniem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, a także później - po nowelizacji ustawy o rzemiośle - spełniała przesłanki uprawniające do kwalifikacji jej jako rzemieślnika. W takiej sytuacji, w związku z art. 122 ust. 1 pkt. 1 u.p.o. młodociany pracownik zatrudniony przez skarżącego celem nauki zawodu mechanika pojazdów samochodowych powinien był zostać skierowany przez pracodawcę (jeżeli ten chciał uzyskać dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika) na egzamin czeladniczy, a nie egzamin zawodowy prowadzony przez OKL w J.. W tej sprawie – zdaniem organu - nie miało znaczenia to, że strona nie jest zrzeszona w żadnych strukturach rzemiosła i nie przynależy do żadnego cechu lub izby rzemieślniczej. Zważywszy art. 2 ust. 1 ustawy o rzemiośle, kwalifikowanie określonego pracodawcy jako rzemieślnika nie musi wiązać się z jego przynależnością do izby rzemieślniczej (przynależność rzemieślnika do izby nie jest obowiązkowa). W reasumpcji organ wskazał, że egzamin kończący naukę zawodu, zdany przed nieodpowiednią dla statusu pracodawcy komisją egzaminacyjną, przesądza o tym, że skarżący nie może otrzymać wnioskowanego dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Gdyby strona, jako pracodawca przestrzegała obowiązujących przepisów i skierowała pracownika na odpowiedni egzamin to mogłaby oczekiwać przyznania wnioskowanego dofinansowania. Błąd pracodawcy i skierowanie pracownika na niewłaściwą ścieżkę egzaminacyjną pozbawia go prawa do otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia mimo, że takie kształcenie w rzeczywistości miało miejsce. Kwestionując powyższą decyzję Strona – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła skargę, żądając uchylenia decyzji obu instancji. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 122 ust. 1 u.p.o. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w błędnym brzmieniu do sprawy, do której zastosowanie znajduje przepis w brzmieniu przed nowelizacją oraz zastosowanie zawężającej wykładni poprzez przyjęcie że brak odbycia egzaminu czeladniczego przez ucznia uniemożliwia przyznanie skarżącemu dofinasowania. W uzasadnieniu wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą polegającą na konserwacji i naprawie pojazdów samochodowych w ramach warsztatu samochodowego; przyucza do zawodu młodych mechaników, z których część przystępuje do egzaminu potwierdzającego nabycie uprawnień. Nie należy do żadnego cechu lub izby rzemieślniczej. Uczniowie zdawali egzaminy przed OKE w J., po czym skarżący – po złożeniu stosownego wniosku - otrzymywał dofinansowanie i nigdy dotąd nie była kwestionowana okoliczność, że egzamin nie miał charakteru egzaminu czeladniczego. Skarżący podkreślił, że z uczniem M. M. została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych w dniu [...] roku (na okres 36 miesięcy od dnia [...] r. do dnia [...] r.) Szkoła do której uczęszczał uczeń, tj. Branżowa Szkoła I Stopnia w P. ([...]) nie posiadała uprawnień do egzaminowania oraz nie zapewniała egzaminu zawodowego w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych w ramach OKE. W związku z tym po zakończeniu nauki uczeń został skierowany przez szkołę do OKE w J. celem odbycia egzaminu, który następnie zdał. Skarżący pokrył koszt przeprowadzenia egzaminu, po czym zwrócił się z wnioskiem o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, a organy odmówiły przyznania dofinansowania. Skarżący wskazał, że co prawda ma on status rzemieślnika zgodnie z ustawą o rzemiośle, jednak okoliczność ta nie może działać na jego niekorzyść. W obrocie gospodarczym wielu przedsiębiorców nie wie, że są rzemieślnikami, gdyż status ten utożsamiają z przynależnością do cechu lub izby. Zatem istota sporu sprowadza się do zasadności przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika i prawidłowej wykładni art. 122 ust. 1 u.p.o., który uległ zmianie z dniem 1 września 2019 r. W ocenie skarżącego, w sytuacji zmiany przepisów na mniej korzystne dla podmiotu, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych, należy stosować normę względniejszą, uwzględniając normę art. 2 Konstytucji RP. W zaistniałej kolizji zasady sprawiedliwości społecznej z zasadą praworządności warunkowe pierwszeństwo należy zdaniem skarżącego przyznać tej pierwszej przez wzgląd na ratio legis art. 122 u.p.o., zgodnie z którym ustawodawca dąży do wynagradzania pracodawców, którzy podejmują się dodatkowo, oprócz prowadzenia własnej działalności gospodarczej, kształcenia młodocianych pracowników, a także wzgląd na orzecznictwo sądów administracyjnych, w świetle którego nie jest istotne, czy młodociany pracownik zda egzamin zgodnie z § 11 ust. 2 i 4 rozporządzenia w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia, czy też zda egzamin z pominięciem tego rozporządzenia, a wyłącznie na podstawie rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej. W stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 września 2019 r. sądy administracyjne rozstrzygając sprawy z zakresu dofinansowania kształcenia młodocianych pracowników, stosowały wykładnię rozszerzającą, w zakresie, w jakim ustawodawca nie sprecyzował w art. 122 ust. 1 u.p.o. wymogów, co do obowiązku zdawania konkretnego egzaminu przed podmiotem, o którym mowa w pkt 1 omawianego przepisu. Wskazał na cel regulacji tych przepisów. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymał swoje wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że warunkiem uprawniającym pracodawcę do otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest łączne spełnienie wymogów określonych w art. 122 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.p.o. Jak wskazuje organ, ten jednoznaczny przepis obowiązywał od 1 września 2019 r., a więc na rok przed ukończeniem przez ucznia nauki zawodu w rozpatrywanej sprawie. Ponadto przepis w brzmieniu sprzed nowelizacji - odwołując się do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania – również nakazywał ukończenie nauki zawodu poprzez zdanie odpowiedniego egzaminu, tj. egzaminu czeladniczego w przypadku pracownika zatrudnionego przez rzemieślnika. Sama nowelizacja stanowiła jedynie uściślenie tego przepisu, w związku z jego rozbieżnymi interpretacjami pojawiającymi się w orzecznictwie organów administracji i sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się do oceny zasadności odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Kwestię warunków przyznania owego dofinansowania reguluje w szczególności art. 122 ust. 1 u.p.o. Zgodnie z jego treścią "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał: a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle, b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy; 3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1. Powyższe brzmienie omawianego przepisu stanowiło konsekwencję wejścia w życia w dniu 1 września 2019 r. ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo Oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2245). Cykl kształcenia młodocianego pracownika odbył się w przedmiotowej sprawie częściowo według stanu prawnego obowiązującego przed 1 września 2019 r., a częściowo według stanu prawnego po nowelizacji. Umowa o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego w zawodzie kucharza została zawarta [...] r. Z umowy tej wynika, że nauka zawodu będzie trwała 36 miesięcy, "od dnia [...] r. do dnia [...]r.". Na marginesie należy zauważyć, że w samej umowie wskazano, że "nauka zawodu – przyuczenia do wykonywania określonej pracy kończy się egzaminem czeladniczym". Rozważając w tych okolicznościach faktycznych sprawy wskazaną wyżej kwestię intertemporalną, należy mieć na względzie, że organy administracji publicznej w zapadłych rozstrzygnięciach obowiązane były działać na podstawie przepisów prawa, zgodnie z treścią art. 6 k.p.a. Brak przepisów intertemporalnych w ustawie nowelizującej, na gruncie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oznacza obowiązek stosowania przepisów nowego prawa. Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jego zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2008 r. sygn. K 30/06). Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy prawidłowo zatem stosowały przepis art. 122 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie ([...] r.). Wskazać w tym miejscu należy, że także ostatnie 12 miesięcy cyklu kształcenia trwało, jak i sam egzamin czeladniczy pracownik złożył po nowelizacji art. 122 ust. 1 u.p.o., która weszła w życie 1 września 2019 r. Pracodawca miał więc czas na dostosowanie działań związanych ze egzaminem pracownika do stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 września 2019 r., który uzależnił przyznanie dofinansowania od statusu pracodawcy i rodzaju zdanego przez młodocianego egzaminu. Należy więc rozpatrywać niniejszą sprawę na gruncie brzmienia przepisu obowiązującego po nowelizacji. Jest to szczególnie istotne, gdyż w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym stanu prawnego sprzed 1 września 2019 r. pojawiło się stanowisko, iż nie jest istotne, czy młodociany pracownik zda egzamin zgodnie z § 11 ust. 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, czy też inny egzamin z pominięciem tego rozporządzenia, a wyłącznie na podstawie rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej (wyroki WSA w Poznaniu z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 325/19 i 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 324/19). W stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 września 2019 r. sądy administracyjne, rozstrzygając sprawy z zakresu dofinansowania kształcenia młodocianych pracowników, stosowały wykładnię rozszerzającą w zakresie w jakim ustawodawca nie sprecyzował w art. 122 ust. 1 u.p.o. wymogów co do obowiązku zdania konkretnego egzaminu zawodowego. Uznawano, że przez zdanie egzaminu zgodnie z przepisami, o których mowa w ar 122 ust. 1 pkt 1 u.p.o., należy rozumieć zdanie egzaminu na podstawie któregokolwiek z przepisów, na podstawie których funkcjonują komisje egzaminacyjne wymienione w § 11 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. (m.in. wyroki NSA z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt I OSK 271/09, 7 października 2009 r. sygn. akt I OSK 273/09 i 25 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2942/17). Wcześniejsza redakcja przepisu wyraźnie zezwalała więc na skuteczne ubieganie się przez pracodawcę o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika w sytuacji udokumentowania zdania przez pracownika któregokolwiek egzaminu, o którym mowa w rozporządzeniu w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Nowelizacja o której mowa wyżej sprecyzowała natomiast obowiązek zdania konkretnego egzaminu zawodowego i tym samym wykluczyła wskazaną wykładnię rozszerzającą. W toku prowadzonego postępowania nie były kwestionowane przesłanki z art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o. Podstawą odmowy przyznania dofinansowania stał się natomiast 122 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Materię tego przepisu stanowi wymóg ukończenia nauki i zdania odpowiedniego egzaminu przez młodocianego pracownika. Ustawodawca rozróżnia rodzaje egzaminów w zależności od podmiotu zatrudniającego danego ucznia. W przypadku, gdy podmiotem tym jest rzemieślnik, młodociany pracownik musi zdać egzamin czeladniczy, w przypadku zaś, gdy podmiot ten nie jest rzemieślnikiem – egzamin zawodowy. Stąd omówiona wyżej zmiana treści art. 122 u.p.o. wprowadziła do aktu prawnego rangi ustawowej w sprawach dotyczących dofinansowania kosztów młodocianego pracownika obowiązek jednoczesnej weryfikacji przez organ właściwy, czy pracodawca jest rzemieślnikiem w rozumieniu ustawy z o rzemiośle, czy takiego przymiotu jest pozbawiony oraz czy w związku z wynikami takiego ustalenia młodociany pracownik zdał właściwy egzamin wyszczególniony rozłącznie w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz lit. b u.p.o. Słusznie zatem organy administracji, celem należytego rozpoznania przedmiotowej sprawy, podjęły się ustalenia, czy pracodawca młodocianego pracownika jest rzemieślnikiem oraz badały, czy w związku z tym, młodociany pracownik zdał właściwy egzamin określony w art. 122 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Mając na względzie art. 2 ust. 6 ustawy o rzemiośle, zgodnie z którym rzemieślnikiem jest osoba fizyczna, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 8 - prawidłowo organy ustaliły, że skarżący posiada przymiot rzemieślnika. Co istotne, owa fundamentalna dla niniejszej sprawy okoliczność jest bezsporna. Fakt, że pracodawca posiada status rzemieślnika nie był bowiem kwestionowany również przez skarżącego. Tak więc złożenie przez młodocianego pracownika egzaminu zawodowego, uniemożliwiło pracodawcy będącemu rzemieślnikiem dofinansowanie kosztów jego kształcenia. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że nie mają znaczenia na gruncie rozpatrywanej sprawy – w kontekście art. 122 u.p.o. – okoliczności towarzyszące instytucji przyuczenia do zawodu, na które powołuje się skarżący. Trudno negować wagę praktycznego nauczania zawodu, poświęcony przez osoby uczące trud i czas, jednakże nie zwalnia ich to ze stosowania przepisów prawa w przypadku wystąpienia z wnioskiem o dofinansowanie kosztów kształcenia. Na wnioskodawcy ciąży bowiem obowiązek zadbania o prawidłowość formalną procedury zmierzającej do otrzymania dofinansowania. Sama zmiana brzmienia art. 122 ust. 1 u.p.o. nie powoduje, że – jak twierdzi skarżący – okoliczność posiadania przymiotu rzemieślnika działa na jego niekorzyść. Nowelizacja ta zmienia jedynie procedurę egzaminu kończącego naukę zawodu i tym samym przesłankę dofinansowania kosztów kształcenia. Nie pogarsza to jednak w żaden sposób sytuacji rzemieślników. Powołując się na art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, skarżący wywodzi zasadę zgodnie z którą w sytuacji braku przepisów intertemporalnych, kiedy nowelizacja prawa zmienia sytuację adresata na mniej korzystną, stosować należy przepisy prawa korzystniejsze dla adresata. System prawa nie przewiduje jednak takiej ogólnej zasady na gruncie prawa administracyjnego. Jak wskazuje NSA, zasada taka wynika "z ogólnych zasad stosowania przepisów prawa represyjnego" (wyrok NSA z 19 lipca 2017 r., II GSK 3074/15). Stąd można ją odnaleźć na gruncie prawa podatkowego (m. in. Wskazany w skardze wyrok NSA z dnia 16 października 2012 r., I FSK 1996/11) czy też na gruncie administracyjnych kar pieniężnych. Zgodnie bowiem z art. 189c k.p.a. jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. Innymi słowy, w świetle konstytucyjnej zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP) oraz art. 6 i art. 138 k.p.a., utrwalona została ogólna zasada, w myśl której organ administracji publicznej wydając decyzję administracyjną stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji. Od reguły tej zachodzą wyjątki w przypadkach, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia jest nałożenie na stronę sankcji za naruszenie przepisów prawa. Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie może znaleźć zastosowanie wskazany wyjątek, co nakazuje powrót do zasady stosowania prawa obowiązującego w dniu wydania decyzji. W konkluzji należy więc podkreślić, że wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo zastosował w sprawie przepisy art. 122 u.p.o. W ocenie Sądu, z porównania znowelizowanej treści art. 122 ust. 1 pkt 2 u.p.o. z treścią przepisu obowiązującego do 31 sierpnia 2019 r. (a więc sprzed jego nowelizacji) wynika, iż wolą ustawodawcy doszło do zmiany struktury analizowanego przepisu i tym samym wynikającej z niego normy prawnej. Na mocy przeprowadzonej nowelizacji organ, o którym mowa w art. 122 ust. 6 u.p.o., przy dofinansowaniu kosztów wykształcenia młodocianego pracownika winien także wymagać potwierdzenia zdania przez młodocianego pracownika właściwego egzaminu: w przypadku zatrudnienia u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzaminu czeladniczego (art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a), albo w przypadku zatrudnienia u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzaminu zawodowego (art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. b). Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło