III SA/Gl 355/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Wach, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi S.O. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia granic obszaru i terenu górniczego oddala skargę. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku S.O. o ponowne rozpatrzenie sprawy przedmiocie uzgodnienia granic obszaru i terenu górniczego "[...]" dla części złoża kruszywa naturalnego "[...]", położonego w miejscowości K., gmina Z., powiat ostrowski, utrzymał w mocy własne postanowienie z [...]r. odmawiające uzgodnienia proponowanych granic obszaru i terenu górniczego "[...]". W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwany dalej K.p.a.), art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm. zwaną dalej jako: P.g.g.). Z akt administracyjnych wynika, że Starosta Powiatowy w O. zwrócił się do Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego o uzgodnienie granic obszaru i terenu górniczego "[...]". Do pisma dołączył wniosek o udzielenie koncesji, sporządzony przez S.O., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PPHU "A" oraz mapę sytuacyjno - wysokościową, na której zostały naniesione granice udokumentowania złoża kruszywa naturalnego "[...]" i projektowane granice wymienionego wyżej obszaru i terenu górniczego. Pismem z dnia [...] r. wezwano Starostę O. do uzupełnienia braku formalnego pisma, poprzez nadesłanie kopii dokumentu stwierdzającego przyjęcie bez zastrzeżeń dokumentacji geologicznej przedmiotowego złoża kopaliny. Wskazano, że podstawą wyznaczenia obszaru górniczego, zgodnie z treścią art. 51 ust. 3 P.g.g. jest dokumentacja geologiczna. Poinformowano też, że zgodnie § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 lipca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin (Dz. U. Nr 136, poz. 1151 ze zm.) należy sporządzić nową dokumentację dla części złoża przewidzianej do zagospodarowania, a dla pozostałej części złoża, która była już podstawą wyznaczenia sąsiedniego obszaru górniczego "[...]", sporządzenia rozliczenia zasobów w formie dodatku do dokumentacji geologicznej. W odpowiedzi Starosta O. przesłał kopię zawiadomienia o przyjęciu dokumentacji geologicznej bez zastrzeżeń wydaną przez Marszałka Województwa M. w dniu [...]r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], odmówił uzgodnienia granic obszaru i terenu górniczego. W uzasadnieniu zaakcentował, że jest to jest kolejny obszar górniczy, w granicach udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego "[...]". Zaznaczył, że powodem odmowy był brak sporządzenia nowej dokumentacji geologicznej dla wydzielonej części złoża przewidzianej do zagospodarowania, zgodnie z wymaganiami wynikającymi z powołanego § 1 ust. 2 rozporządzenia. Zwrócił uwagę, że przy tak zaprojektowanym obszarze górniczym oraz przy uwzględnieniu zamierzeń wnioskodawcy polegających na prowadzeniu robót górniczych przy wspólnej granicy dwóch obszarów, tj. nowo tworzonego obszaru "[...]" i już istniejącego "[...]" (przy równoczesnym braku skarpy końcowej od strony północnej dla obszaru górniczego "[...]") dojdzie do powstania jednego wyrobiska górniczego, przekraczającego powierzchnię 2 hektarów, a taka sytuacja narusza wymogi art. 16 ust. 2a P.g.g. Zaskarżonym postanowieniem po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, S.O. zarzucił Prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego nadinterpretację nałożonych nań obowiązków, wynikających z art. 25 ust. 2 P.g.g. i brak podstaw do odmowy uzgodnienia zaprojektowanych granic obszaru i terenu górniczego "[...]". Zwrócił przy tym uwagę, że Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, uzgadniając poprzedni obszar górniczy "[...]" na części udokumentowanego złoża, nie żądał osobnej dokumentacji geologicznej. Wyraził pogląd, że nie ma żadnych przeszkód do prowadzenia działalności wydobywczej na podstawie dwóch (czy kilku) decyzji koncesyjnych, w których każdorazowo wyznaczane są obszary zamierzonej działalności, a sam fakt stykania się granic tych obszarów, ma drugorzędne znaczenie. Odnosząc się do braku pasa ochronnego zauważył, że działalność taka racjonalizuje gospodarkę złożem. Zarzucił też, brak obiektywizmu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, wynikający z faktu, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoznawała ta sama osoba, co poprzednio. W odpowiedzi na skargę Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł te same argumenty, co w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo, odpowiadając na zarzut uzgodnienia poprzedniego obszaru górniczego "[...]" na części udokumentowanego złoża, bez konieczności sporządzenia nowej dokumentacji geologicznej, wyjaśnił, że nastąpiło to w innych okolicznościach sprawy. Skarżący posiadał dokumentację geologiczną sporządzoną dla złoża kruszywa naturalnego, która obejmowała złoże kopaliny o powierzchni [...]m2, przyjętą bez zastrzeżeń przez Marszałka Województwa M. Skarżący rozpoczynając po raz pierwszy działalność górniczą na tak udokumentowanym złożu, nie miał obowiązku prowadzenia jej na całym złożu. Organ przyznał też, że nie ma przeszkód do prowadzenia robót górniczych na podstawie dwóch czy więcej decyzji koncesyjnych, w granicach obszarów górniczych, które ze sobą sąsiadują, tyle tylko, że w przypadku braku pasa ochronnego (skarpy) pozostawionego między sąsiednimi obszarami dochodzi do powstania jednego dużego wyrobiska górniczego o powierzchni znacznie przekraczającej 2 ha. Sytuacja ta wprawdzie sprzyja racjonalizacji gospodarką złożem, jednakże równocześnie oznacza, że działalność górnicza nie będzie już prowadzona w warunkach określonych w art. 16 ust. 2a P.g.g., a to oznacza, że dla jej prowadzenia niezbędne jest sporządzenie planu ruchu i uzyskanie jego zatwierdzenia przez właściwy organ nadzoru górniczego (art. 63 i art. 64 ust. 4 P.g.g.). Nadmienił, że prowadzenie działalności górniczej bez planu ruchu dopuszczalne jest jedynie w warunkach określonych w art. 16 ust. 2a P.g.g. Odpowiadając na zarzut ponownego rozpatrzenia sprawy przez tą samą osobę, uznał go za bezzasadny. Powołując się na orzecznictwo sądowe wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 K.p.a. stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i nie znajduje tu zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy P.p.s.a. Dalej wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę. W ramach tak przeprowadzonego badania sprawy skarga okazała się niezasadna. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że przedmiotem sporu pomiędzy Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego a S.O. jest uzgodnienie granic obszaru i terenu górniczego "[...]". Zgodnie z treścią art. 51 P.g.g. obszar górniczy wyznacza się dla każdej kopaliny, chociażby złoża różnych kopalin występowały w bezpośrednim sąsiedztwie (ust.1). Obszar górniczy może obejmować część złoża, jeżeli nie zagraża to prawidłowemu wykorzystaniu złoża (ust. 2). Podstawą wyznaczenia obszaru górniczego jest dokumentacja geologiczna i projekt zagospodarowania złoża (ust. 3). W myśl art. 16 ust. 2 P.g.g. koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie lub wydobywanie kopalin podstawowych i pospolitych udziela marszałek województwa, zaś starosta udziela koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin pospolitych, jeżeli jednocześnie spełnione są odpowiednio następujące wymagania: 1) obszar zamierzonej działalności nie przekroczy powierzchni 2 ha, 2) wydobycie kopaliny w roku kalendarzowym nie przekroczy 20.000 m3, 3) działalność będzie prowadzona bez użycia materiałów wybuchowych. Z kolei stosownie do § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin dokumentację geologiczną złoża kopaliny należy sporządzić dla złoża w jego naturalnych granicach lub wydzielonej jego części, jeżeli przewidywana eksploatacja wydzielonej części nie zagraża prawidłowemu wykorzystaniu złoża (ust.1). W przypadku dokonywania podziału złoża, dla którego jest wykonana dokumentacja geologiczna, należy sporządzić nową dokumentację dla części złoża przewidzianej do zagospodarowania, z pozostawieniem nazwy złoża uzupełnionej cyfrą arabską; dla pozostałej części należy sporządzić rozliczenie zasobów złoża w formie dodatku do dokumentacji geologicznej na koszt podmiotu, który wykonał nową dokumentację (ust. 2). Odnosząc treść tych przepisów do rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że strona skarżąca żądała uzgodnienia granic obszaru i terenu górniczego "[...]", który to obszar był częścią złoża kruszywa naturalnego "[...]". Strona skarżąca wystąpiła też o wyznaczenie sąsiedniego obszaru górniczego "[...]". Łączny obszar zamierzonej działalności w obszarze górniczym "[...]" i "[...]" przekroczył powierzchnię 2 ha. W tym stanie rzeczy podzielić należy stanowisko Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odmawiającego uzgodnienia granic obszaru i terenu górniczego, to jest kolejnego obszaru górniczego, w granicach udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego "[...]". Wypada powtórzyć za organem, że taka sytuacja narusza wymogi art. 16 ust. 2a P.g.g. Zgodzić się też trzeba z organem, że w myśl § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 lipca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin w przypadku dokonywania podziału złoża "[...]", dla którego została wykonana dokumentacja geologiczna, należy sporządzić nową dokumentację dla części złoża przewidzianej do zagospodarowania, z pozostawieniem nazwy złoża uzupełnionej cyfrą arabską, dla pozostałej części należy sporządzić rozliczenie zasobów złoża w formie dodatku do dokumentacji geologicznej na koszt podmiotu, który wykonał nową dokumentację. Dokumentacja ta podlega następnie ocenie i przyjęciu przez właściwy organ administracji geologicznej (art. 45 P.g.g.) i dopiero wówczas może stanowić podstawę wyznaczenia nowego obszaru górniczego. Bez znaczenia pozostają przy tym warunki, jakie musiały być spełnione przez wnioskodawcę przy uzgodnieniu obszaru górniczego "[...]", albowiem jak słusznie wskazał Prezes Wyższego Urzędu Górniczego powstały one w innych okolicznościach sprawy. Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 127 § 3 K.p.a. Słusznie zauważył organ administracji, że w orzecznictwie administracyjnym utrwalił się pogląd, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Takie stanowisko zostało zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 699/99, gdzie stwierdzono, że: "Podpisanie decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę, która podpisała decyzję wydaną w pierwszej instancji, nie stanowi naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż postępowanie w trybie art. 127 § 3 K.p.a. nie jest klasycznym postępowaniem dwuinstancyjnym obejmującym działanie dwóch organów niższej i wyższej instancji." (publ. LEX nr 46260). Porównaj też wyrok WSA z 10 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 968/07 (publ. LEX nr 3953/03). Na zakończenie stwierdzić trzeba, że działanie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego nie stanowiło nadinterpretacji art. 25 ust. 2 P.g.g. W myśl tego przepisu: "Granice obszaru górniczego i terenu górniczego wyznacza organ koncesyjny, w uzgodnieniu z Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego". Z kolei stosownie do treści art. 6 pkt 8 i 9 P.g.g. "obszarem górniczym jest przestrzeń w granicach, której przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych związanych z wykonywaniem koncesji", natomiast "terenem górniczym jest przestrzeń objęta przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego". Wobec takiego brzmienia przywołanych przepisów zauważyć trzeba, że Prezes Wyższego Urzędu Górniczego zobowiązany jest do kontrolowania wymogów prawa koniecznych dla wyznaczenia obszarów i terenów górniczych. W sytuacji, gdy stwierdzi, że wniosek o wyznaczenie obszaru i terenu górniczego narusza obowiązujące przepisy prawa, może odmówić jego uzgodnienia, a odmowa taka nie wykracza poza przyznane mu uprawnienia. W tym stanie rzeczy skarga na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., podlegała oddaleniu.