III SA/Gl 370/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-11-03
Skład orzekający: Anna Apollo, Krzysztof Wujek, Krzysztof Targoński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu inspekcji sanitarnej stwierdzająca chorobę zawodową może zostać utrzymana w mocy pomimo niejasności co do daty wszczęcia postępowania i prawidłowości ustaleń dotyczących narażenia na hałas?Ratio decidendi
Decyzja organu inspekcji sanitarnej stwierdzająca chorobę zawodową została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz dowolnej oceny materiału dowodowego. Sąd wskazał, że należy ustalić, które przepisy rozporządzenia Rady Ministrów mają zastosowanie, a także prawidłowo ocenić poziom i okres narażenia na hałas. Ponadto, formalne uchybienia, takie jak brak formalnego wszczęcia postępowania, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
S. K. był zatrudniony w różnych zakładach pracy w okresie od 1967 do 2001 roku, gdzie był narażony na hałas mogący powodować chorobę zawodową – obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. stwierdził chorobę zawodową u S. K. na podstawie orzeczeń lekarskich i ustaleń dotyczących narażenia na hałas. "A" Spółka z o.o. w C., były pracodawca, złożyła odwołanie, kwestionując m.in. datę zgłoszenia podejrzenia choroby, okres narażenia na hałas oraz rzetelność orzeczeń lekarskich. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Spółka złożyła skargę do WSA w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego i orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Krzysztof Wujek Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Beata Jacek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 roku sprawy ze skargi "A" w C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej: 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej u S. K. stwierdził, że występuje u niego choroba zawodowa wymieniona w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) – obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem.
W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej u S. K. wydana została na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz ustaleń w zakresie przebiegu pracy i oceny narażenia zawodowego na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy.
Lekarze orzecznicy z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy – Poradni Chorób Zawodowych w S. rozpoznali u S. K. chorobę zawodową wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych -obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że przesunięcie progu słuchu, określone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2, 3 kHz, wynosi dla ucha prawego [...]dB i ucha lewego [...]dB.
S. K. w okresie aktywności zawodowej zatrudniony był w następujących zakładach:
- "B" w G. na stanowisku [...] i [...] od [...]1967 r. do [...]1969 r.,
- "C" w K. – Zakład nr [...] w R. na stanowisku [...] od [...] 1969 r. do [...] 1974 r.,
- "D" w R. na stanowisku [...] i [...] od [...]1974 r. do [...]1991 r.,
- własna działalność gospodarcza w zakresie [...] "E" od [...] 1991 r. do [...] 1994 r.,
- "A" Sp. z o.o. w C. na stanowisku [...] od [...] 1997 r. do [...] 2001 r..
Zebrane informacje dotyczące narażenia zawodowego w wyżej opisanych zakładach wskazują, że S. K. w latach 1974 – 2001 okresowo pracował w hałasie stwarzającym ryzyko uszkodzenia słuchu.
Odwołanie od tej decyzji wniosło "A" Spółka z o.o. w C., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono w szczególności, że nie ustalono kto i kiedy zgłosił podejrzenie choroby zawodowej u byłego pracownika Spółki, a ma to istotne znaczenie, bowiem data tego zgłoszenia decyduje o tym jakie przepisy w sprawie należało zastosować. Nie ustalono także gdzie i w jakim charakterze był zatrudniony S. K. w okresie od [...] 1994 r. do [...]1997 r..
Zastrzeżenia odnośnie rzetelności orzeczenia lekarskiego oparto na tym, że S. K. w okresie zatrudnienia w Spółce nigdy nie skarżył się na dolegliwości narządu słuchu oraz nie korzystał z pomocy lekarza laryngologa. Jego stan zdrowia uległ pogorszeniu w [...]2000 r., kiedy to przez 32 dni korzystał ze zwolnienia lekarskiego, a w roku następnym jego absencja w związku z chorobą wynosiła 180 dni. Były pracownik korzystał z pomocy lekarzy specjalistów z Poradni [...] w R. oraz Poradni [...].
Zwrócono uwagę, że stwierdzenie zawarte w orzeczeniu lekarskim, iż S. K. był narażony na hałas w latach 1974 – 1991 i 1997 – 2001, pozostaje w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez organ pierwszej instancji. O braku wiarygodności orzeczenia lekarskiego świadczy również okoliczność, iż można z niego wyprowadzić wniosek, że w S. K. będąc zatrudniony w Spółce na stanowisku [...] "E" - był narażony na ponadnormatywny hałas, a prowadząc działalność gospodarczą w latach 1991 – 1994 z wykorzystaniem tego samego typu maszyny, wyprodukowanej co najmniej 10 lat wcześniej, nie był narażony.
Na koniec wyrażono pogląd, że celem zapewnienia bezstronności, przed wydaniem kolejnej decyzji S. K. winien być poddany szczegółowym badaniom przez biegłych lekarzy sądowych z listy Sądu Okręgowego w K. lub przez lekarzy z Zakładu Medycyny Sądowej.
W dniu [...] 2003 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C., przed przekazaniem odwołania do organu drugiej instancji, przesłuchał w charakterze strony S. K., który zeznał, że od [...] 1994 r. do [...] tego roku pobierał zasiłek dla bezrobotnych, a następnie przez okres około 2 lat pracował w zakładzie "F" w C. (zlikwidowany), gdzie w ramach kilkukrotnych umów o dzieło zawartych z tym zakładem wykonywał prace [...]. Praca była wykonywana w bliskim sąsiedztwie urządzeń emitujących hałas. Do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. został skierowany przez lekarza laryngologa z Przychodni [...] w R..
Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego w K, zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest:
- rozpoznanie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.,
- wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który związku z wykonywanym zawodem. wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w
Dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż S. K. w latach 1967 – 1994 oraz 1997 – 2001 pracował jako [...], gdzie hałas w środowisku pracy był istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu, bowiem równoważny poziom dźwięku przekraczał 82 dB w przeliczeniu na ośmiogodzinny dzień pracy (norma istotnej szkodliwości dla narządu słuchu). Pracował zatem w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego.
S. K. badany był w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. ( orzeczenie z [...] r.) i w toku postępowania odwoławczego w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...] r.), gdzie lekarze specjaliści rozpoznali u niego obustronne uszkodzenie słuchu typu odbiorczego spowodowane działaniem hałasu i zakwalifikowali rozpoznaną chorobę do poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r..
Powyższe okoliczności musiały skutkować rozpoznaniem choroby zawodowej, a co za tym idzie nie było podstaw do uwzględnienia odwołania.
Odpowiadając na zarzuty odwołania wyjaśniono, że organy Inspekcji Sanitarnej nie ustalają "odpowiedzialności" poszczególnych zakładów, lecz stwierdzają (lub nie) chorobę zawodową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A" Spółka z o.o. w C. wniosła o uchylenie powyższej decyzji podnosząc, że:
- nie ustalono kto i kiedy zgłosił podejrzenie choroby zawodowej,
- brak daty wszczęcia postępowania uniemożliwia ustalenie według jakiej procedury sprawa miała być rozpoznana,
- brak dokumentu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, wystawionego na nazwisko S. K., uniemożliwia wskazanie skarżącej, jako tego podmiotu gospodarczego, u którego pracownik ten był zatrudniony w okresie, w którym wystąpiło udokumentowanie objawów chorobowych, upoważniające do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego na hałas,
- S. K. ostatni raz był narażony na hałas w dniu [...] 2000 r., zatem orzeczenie lekarskie wydane [...] r., w świetle obowiązujących przepisów wydane zostało po upływie 2 letniego okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważniało do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych,
- nie wyjaśniono charakteru pracy i narażenia na hałas w okresie od [...] 1994 r. do [...] 1997 r.,
- zgodnie z informacjami przekazanymi przez skarżącą równoważny poziom dźwięku w przeliczeniu na ośmiogodzinny dzień pracy nie przekraczał 82 dB,
- organ pierwszej instancji nie zapoznał się z dokumentacją lekarską, będącą w posiadaniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w związku z czym nie mógł ustalić etiologii choroby słuchu u S. K.,
- obie placówki orzecznicze znajdują się w tym samym mieście, a lekarze orzecznicy mogą utrzymywać ze sobą kontakty zawodowe, a to rodzi uzasadnione podejrzenie co do bezstronności, zatem aby uniknąć takiego podejrzenia skarżąca sugerowała przeprowadzenie badań przez lekarzy posiadających status biegłych sądowych, co nie zostało uwzględnione.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wyjaśnił, że po ponownym przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, a udokumentowane narażenie na hałas w miejscu pracy i rozpoznanie choroby zawodowej u S. K. umożliwia wydanie decyzji stwierdzającej jej istnienie – w rozumieniu § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., gdyż lekarze orzecznicy kompetentnych placówek służby zdrowia zakwalifikowali rozpoznane u S. K. schorzenie jako chorobę zawodową wymienioną w załączniku do wyżej powołanego rozporządzenia. Istnieją więc podstawy by wnosić o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana:
- z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
- lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy
może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ocenianej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej powołano się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), które weszło w życie z dniem 3 września 2002 r.
W § 10 cyt. rozporządzenia wskazano, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów.
Tymi dotychczasowymi przepisami były przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).
W sprawie pojawiają się istotne wątpliwości, co do tego kiedy rozpoczęte zostało postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u S. K.. Pierwszy dokument znajdujący się w aktach administracyjnych nosi datę [...] 2002 r. i jest to pismo Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., w którym w związku z prowadzonym badaniem S. K. zwrócono się do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. o przeprowadzenie dochodzenia epidemiologicznego i wydanie wiążącej opinii odnośnie narażenia S. K. na hałas powyżej najwyższego dopuszczalnego natężenia. Z uwagi na stosunkowo niedługi okres od wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. ( 3 września 2002 r.), a datą wspomnianego pisma nie można wykluczyć, że badania rozpoczęte zostały przed 3 września 2002 r., a w sprawie należało zastosować przepisy cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r..
Organ odwoławczy nie rozwiał przedstawionych wątpliwości, choć zarzut jakie przepisy należy zastosować został podniesiony zarówno w skardze jak i w odwołaniu, zatem skarga w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie.
Na uwzględnienie zasługują również zarzuty skargi odnoszące się do prawidłowości ustaleń organów Inspekcji Sanitarnej odnośnie narażenia S. K. na działanie hałasu i to w dwóch aspektach, to znaczy jego poziomu oraz okresu narażenia.
Z informacji sporządzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. ( pismo z dnia [...] 2002 r.) wynika, że S. K. w latach 1969 – 1994 był pracownikiem "C" w K. – Zakład nr [...] w R. na stanowisku [...]. Zakład pracy nie istnieje od wielu lat. Nie ma żadnych wyników pomiarów czynników szkodliwych z tego okresu. W latach 1974 – 1991 pracował w "D" w R. na stanowisku [...] i [...]. Przedsiębiorstwo to również nie istnieje i także nie zachowały się żadne dane dotyczące narażenia zawodowego z tego okresu. W latach 1991 – 1994 prowadził działalność gospodarczą – [...] "E" przy [...], przy czym w tym okresie nie był narażony na ponadnormatywny hałas.
Tymczasem w organ pierwszej instancji stwierdził, że zebrane materiały dotyczące narażenia zawodowego wskazują, iż S. K. w latach 1974 – 2001 okresowo pracował w hałasie stwarzającym ryzyko uszkodzenia słuchu. Nie wyjaśnił jednak co stanowiło podstawę do takiego stwierdzenia, przy czym posiadał on jedynie dane odnoszące się do poziomu hałasu w czasie zatrudnienia S. K. w. "A" Sp. z o.o. w C. na stanowisku [...] w okresie od [...] 1997 r. do [...] 2001 r..
Natomiast organ odwoławczy przyjął, że S. K. w latach 1967 – 1994 oraz 1997 – 2001 pracował jako [...], gdzie hałas w środowisku pracy był istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu, bowiem równoważny poziom dźwięku przekraczał 82 dB w przeliczeniu na ośmiogodzinny dzień pracy (norma istotnej szkodliwości dla narządu słuchu). Pracował zatem w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego urazu akustycznego. Podobnie jak organ pierwszej instancji nie wyjaśnił co stanowiło podstawę do przyjęcia, że w latach 1967 – 1994 S. K. narażony był na hałas w środowisku pracy, którego równoważny poziom dźwięku przekraczał 82 dB w przeliczeniu na ośmiogodzinny dzień pracy. Nie wyjaśnił także z czego wynika, że równoważny poziom dźwięku 82 dB w przeliczeniu na ośmiogodzinny dzień pracy stanowi tzw. "normę istotnej szkodliwości dla narządu słuchu".
Jeżeli chodzi o ocenę narażenia S. K. na szkodliwe działanie hałasu w okresie zatrudnienia w "A" Sp. z o.o. w C. od [...] 1997 r. do [...] 2001 r., to również nie można jej uznać za wolną od wad. Skarżąca słusznie zauważa, że pojawia się sprzeczność w zakresie ustalonego poziomu hałasu, emitowanego przez [...] "E". Przyjęto, że w czasie zatrudnienia u skarżącej emitowała ona hałas rzędu 90-92 dB, a w latach 1991 – 1994, kiedy S. K. prowadził działalność gospodarczą na własny rachunek, w czasie pracy na tego samego typu [...] nie występowało przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu. W obu przypadkach, z uwagi na brak pomiarów, poziom hałasu ustalono na podstawie wyników pomiarów podobnego urządzenia wykorzystywanego w innych przedsiębiorstwach.
Dotychczasowe rozważania w pełni potwierdzają już wyżej sformułowaną ocenę, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art.7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), bowiem nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy, a ocena zgromadzonego materiału dowodowego została dokonana w sposób dowolny.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów oraz zawartych w skardze sugestii wyjaśnić przyjdzie, że w § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. (...) oraz § 5 ust. 1 do 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (...) wskazane zostały placówki medyczne uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, a w przypadku rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. dodatkowo kwalifikacje jakie powinien spełniać lekarz orzecznik. W przepisach tych nie zostali wymienieni lekarze wpisani na listy biegłych sądowych przy sądach okręgowych, jak i zakłady medycyny sądowej lub zatrudnieni w nich lekarze.
Trafnie zauważył organ odwoławczy, że organy inspekcji sanitarnej nie ustalają "odpowiedzialności" poszczególnych zakładów w przypadku stwierdzenia choroby zawodowej. Inaczej rzecz ujmując organy Inspekcji Sanitarnej rozpoznając chorobę zawodową nie mają uprawnień do wskazania pracodawcy, u którego działanie czynników szkodliwych doprowadziło do powstania choroby zawodowej. W przypadku, gdy stwierdzenie choroby zawodowej związane jest z zatrudnieniem u kilku pracodawców, to do kompetencji sądu powszechnego należy ustalenie w jakim stopniu każdy z nich przyczynił się do powstania choroby zawodowej.
Dwuletni okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego odnoszący się do choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych ( zał. do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r.) - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz - nie może być liczony, tak jak to sugeruje skarżąca, od dnia zakończenia narażenia zawodowego do dnia rozpoznania choroby zawodowej przez upoważnioną placówkę orzeczniczą. Zdaniem Sądu dokumentem potwierdzającym wystąpienie objawów chorobowych może być w szczególności skierowanie na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej wystawione przez lekarza, który podczas wykonywania zawodu powziął podejrzenie istnienia choroby zawodowej u pracownika. Kopia takiego skierowania powinna być przesłana m.in. właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu. - § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. – przy czym żaden z przepisów tego rozporządzenia nie nakłada obowiązku dostarczenia takiego skierowania, pełniącego zarazem rolę zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, pracodawcy lub byłym pracodawcom.
Właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, w formie skierowania do placówki orzeczniczej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych, powinien wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej i powiadomić o tym m.in. pracodawcę - § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 30 lipca 2002 r.. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie wszczął w sposób formalny postępowania i nie powiadomił o tym byłego pracodawcy. Jednakże uchybienie to, o charakterze formalnym, nie może być zdaniem Sądu uznane za mogące mieć stotny wpływ na wynik postępowania. Skarżąca posiadała wiedzę, że toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u jej byłego pracownika. Potwierdzeniem tego jest wymiana korespondencji pomiędzy skarżącą, a organem pierwszej instancji, która dotyczyła narażenia na hałas w środowisku pracy.
To, że lekarz kierujący S. K. na badanie, celem rozpoznania choroby zawodowej, nie powiadomił o tym Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C., nie może mieć wpływu na to, czy istnieją bądź nie istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza orzecznika z uprawnionej placówki diagnostycznej.
Treść przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (...) –" zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika, zwanego dalej "pracownikiem", w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych" – nie pozostawia wątpliwości, iż rozpoznanie choroby zawodowej może nastąpić u osoby zatrudnionej na podstawie stosunku pracy. To zaś prowadzi do wniosku, że przy rozpoznawaniu choroby zawodowej nie bierze się pod uwagę prowadzonej przez osoby fizyczne we własnym imieniu działalności gospodarczej oraz czynności wykonywanych przez te osoby w ramach umowy o dzieło. Zatem przy rozpoznaniu choroby zawodowej u S. K. należło pominąć okresy, w których wykonywane przez niego czynności nie wynikały ze stosunku pracy.
W trakcie ponownego postępowania w pierwszej kolejności należy ustalić, które z powołanych na wstępie rozważań przepisów Rady Ministrów należy zastosować w postępowaniu w sprawie stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u S. K.. Decydujące znaczenie w tym zakresie będzie miała data skierowania na badanie do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., bowiem skierowanie to rozpoczyna postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej w rozumieniu § 10 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (..).
Jeżeli w wyniku tych ustaleń okaże się, że w sprawie należy zastosować przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (...), to Sąd pozostawia do uznania organu odwoławczego, czy powinien on skorzystać z uprawnień wynikających z art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Natomiast stwierdzenie, że w sprawie należy zastosować przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. (...) bezwzględnie skutkować musi uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ ( art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego) z uwzględnieniem przepisów ostatnio powołanego rozporządzenia.
Niezależnie od ustaleń, które z rozporządzeń Rady Ministrów będzie miało zastosowanie, ponownej analizy wymaga ocena poziomu hałasu w trakcie wykonywania u skarżącej przez S. K. prac z użyciem [...] "E" oraz do kiedy i jak długo w ramach ośmiogodzinnego czasu pracy S. K. narażony był na ponadnormatywny hałas podczas pracy z wykorzystaniem [...].
Nadto wyjaśnić trzeba, co dało podstawę do stwierdzenia, że latach 1967 – 1994 S. K. pracował jako [...], gdzie hałas w środowisku pracy był istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu, przy czym wyjaśnienia te muszą być wsparte stosownym materiałem dowodowym, który należy włączyć do akt sprawy. Jeżeli po dokonaniu wskazanych przez Sąd czynności, dotychczasowe dane dotyczące poziomu hałasu lub okresu ekspozycji na hałas ulegną zmianie, to wówczas niezbędnym będzie wystąpienie do placówki orzeczniczej drugiej instancji o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego, czy zmiany te upoważniają do przyjęcia zawodowej etiologii rozpoznanego w czasie wcześniejszych badań ubytku słuchu.
W sumie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art.. 145 § 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 października 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję orzekając zarazem, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, gdyż wniosek w tym zakresie nie został zgłoszony przed zamknięciem rozprawy. W tym miejscu dodać przyjdzie, że skarga na decyzję w przedmiocie choroby zawodowej nie podlegała obowiązkowi uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. c ostatnio powołanej ustawy), a skarżącą reprezentował jej pracownik.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło