III SA/Gl 382/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu na w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nr [...], po rozpoznaniu zażalenia L.S. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z [...] r., nr [...], o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji tego organu z [...] r., nr [...] określającej L.S. zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług II kwartał 2012 r. oraz określony na podstawie art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r, nr 177, poz. 105 ze zm., dalej: ustawa o VAT) podatek do zapłaty wynikający z faktur VAT wystawionych w kwietniu, lipcu, sierpniu i wrześniu 2012 r. i umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za I kwartał 2012 r. W podstawie prawnej organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 239 i art. 239b § 1 pkt 1 i 2 i § 2 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., zwana dalej: O.p.), Przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego oraz argumentację prawną organ w pierwszej kolejności podkreślił, że w ocenie organu I instancji zaistniały przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1, 2 i 4 O.p. Wobec L.S. toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Nie posiada on majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Pismem z [...]r. pełnomocnik strony złożył zażalenie na ww. postanowienie. Uzasadniając zażalenie pełnomocnik wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. została wydana po ponad 4 i pół roku prowadzonych najpierw czynnościach kontrolnych, a od marca 2014r. postępowania podatkowego. Zdaniem strony skarżącej jest to nadużycie przepisu. Ponadto w ocenie pełnomocnika strony organ podatkowy I instancji w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie zapłacone lecz pod warunkiem, że faktycznie istnieje. Podniesiono na końcu, że organy fiskalne w żaden sposób nie wykazały i nie uprawdopodobniły, że strona skarżąca dokonuje jakichkolwiek czynności zbywana majątku, że próbuje ukryć majątek, więc summa summarum zażalenie staje się słuszne i zasadne. Dokonując oceny prawnej stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wydał opisane na wstępie postanowienie z [...] r. W uzasadnieniu, organ odwoławczy nie zgodził się z poglądem organu podatkowego I instancji, jakoby w sprawie zachodziła przesłanka nadania rygoru określona w art. 239b § 1 pkt 4 O.p., ponieważ w trakcie prowadzonego postępowania zażaleniowego organ odwoławczy powziął wiedzę, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. postanowieniem z dnia [...]r. wszczął postępowanie karne skarbowe o nr [...] w sprawie popełnienia przestępstw skarbowych związanych z niewykonaniem przez L.S. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za II kwartał 2012r. oraz przestępstwa skarbowego związanego z określeniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług za kwiecień, lipiec, sierpień i wrzesień 2012r. Pismem z dnia [...]r. nr [...] organ pierwszej instancji zawiadomił L.S. o zawieszeniu biegu przedawnienia ww. zobowiązań w podatku od towarów i usług. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w myśl art. 150 § 1 pkt 1 i § 4 O.p. W związku z powyższym należy uznać, że organ pierwszej instancji wszczynając postępowanie karne skarbowe i zawiadamiając o nim stronę zawiesił bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za ww. okresy. Ponieważ do zawieszenia biegu terminu przedawnienia doszło we wrześniu 2017r., zatem w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, tj. [...]r. nie była spełniona przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 4. Jednocześnie organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że zostały spełnione pozostałe przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1 i 2 O.p., bowiem udowodniono, że wobec L.S. toczą się postępowania egzekucyjne wobec innych należności pieniężnych, a zobowiązany nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W szczególności podniesiono, że zobowiązany nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Za lata 2012-2016 uzyskał dochody (łącznie [...] zł), które nie uprawdopodabniają, że ww. zobowiązanie podatkowe zostanie wykonane Wysokość zaległości publicznoprawnych i podatkowych wynoszących na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, łącznie [...] zł kilkakrotnie przewyższają dochody uzyskane przez stronę za lata 2012-2016. Ponadto podatnik do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie uregulował zaległości podatkowej wynikającej z decyzji wymiarowej. Zwrócono uwagę, że posiada on również zadłużenie wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. wobec innych należności podatkowych, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Wojewody [...], Prezydenta Miasta R. oraz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. W oparciu natomiast o decyzję wymiarową podniesiono, że L.S. uczestniczył w grupie podmiotów dokonujących oszustw podatkowych w zakresie obrotu materiałami budowlanymi i stalą, w związku z czym nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej w zakresie obrotu tymi towarami, a celem było osiąganie korzyści majątkowych z przestępstw oraz z przestępstw skarbowych związanych z wystawianiem nierzetelnych, poświadczających nieprawdę co do przeprowadzonych transakcji faktur VAT. Organ wskazał także, że "uprawdopodobnienie" jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyśpieszenie postępowania i podkreślił, że w jego ocenie organ I instancji uprawdopodobnił, że L.S. nie wykona zobowiązania wynikającego z decyzji wymiarowej z dnia [...]r. w związku z czym powyższy zarzut uznał za bezpodstawny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzuciła, że w chwili wydania postanowienia przez organ II instancji, tj. w dniu [...] r. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za II kwartał 2012 r. uległo przedawnieniu, a decyzja wymiarowa została zaskarżona do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i jego argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2017, poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej powoływana jako p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, oceniając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Organy podatkowe w sprawie działały na podstawie przepisów prawa (art. 239b O.p.) podejmując w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy II instancji zasadnie zaakceptował rygor natychmiastowej wykonalności nadany nieostatecznej decyzji wymiarowej z [...] r. Zatem przedmiotem kontroli sądowej jest ocena zasadności ustalenia przez organy podatkowe istnienia przesłanek warunkujących nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b O.p. Przechodząc do oceny stanowiska organu odwoławczego w zakresie zaistnienia przesłanek uzasadniających nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] r. wskazać należy, że zgodnie z art. 239a O.p. co do zasady decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie natomiast do treści art. 239b § 1 O.p. rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych; 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia; 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości; 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż trzy miesiące. Na podstawie § 2 tego artykułu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Z powyższego wynika zatem, że nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzależnione od spełnienia łącznie dwóch przesłanek, po pierwsze musi zaistnieć jedna z sytuacji określonych w art. 239b § 1 O.p. oraz po drugie, organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Jak podkreśla się w orzecznictwie uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyspieszenie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 578/11, wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt I FSK 1160/120, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na przesłankach z art. 239b § 1 pkt 1 i 2 O.p., tj. toczącym się równolegle postępowaniu egzekucyjnym i nieposiadaniu przez stronę majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Zdaniem Sądu stanowisko organu przyjęte w sprawie jest prawidłowe. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący i spójny przedstawił okoliczności świadczące o istnieniu wskazanych wyżej ustawowych przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zarówno analiza stanu majątkowego skarżącego jak i prowadzonych przeciwko niemu egzekucji znajduje swoje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych. Ponadto w ocenie Sądu organ odwoławczy w wystarczającym stopniu uprawdopodobnił, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Należy zaznaczyć, że strona skarżąca ani w zażaleniu ani w skardze nie podważyła ustaleń organu. Zarzucono wprawdzie w zażaleniu organowi, że ten nie wykazał jakoby strona dokonywała czynności zbywania majątku, jednak akurat tej przesłanki (określonej w art. 239 § 1 pkt 3 O.p.) ani organ podatkowy I instancji ani też organ odwoławczy nie stwierdziły. Z kolei, co do podniesionego w skardze zarzutu, iż zobowiązania podatkowe za 2012 r. przedawniły się z końcem 2017 r., organ odwoławczy zajął w tej sprawie, jak wskazano wyżej, stanowisko odmienne. Należy jednak podkreślić, że zarzuty podniesione przez pełnomocnika na ogół sprowadzały się do zakwestionowania istnienia samego zobowiązania, która to kwestia nie podlegała ocenie organów podatkowych ani też sądu administracyjnego w postępowaniu w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Warunkiem zastosowania tej instytucji jest wydanie decyzji nieostatecznej stwierdzającej istnienie zobowiązania podatkowego, tak jak to nastąpiło w niniejszej sprawie. Natomiast organ podatkowy nie bada w tym postępowaniu czy zobowiązanie podatkowe faktycznie istnieje. Zatem zarzuty podniesione w skardze i wcześniej w zażaleniu nie podlegały ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę. Również na podstawie analizy akt sprawy Sąd nie stwierdził by organy podatkowe dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub procesowego stanowiącego podstawę do uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę uznając ją za bezzasadną .