III SA/Gl 386/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi A.T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...]r. nr [...] w zakresie odmowy przyznania płatności do krów. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (odtąd Agencja) w C. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. W tych zaś ramach podniesiono, że A. T. ubiegając się o płatności do gruntów rolnych na rok 2010 złożył w dniu [...]r. w Biurze Powiatowym Agencji w C. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, w którym zadeklarował do płatności [...] działek rolnych oznaczonych symbolami A-O oraz Fl i F2 zlokalizowane w obrębie działek ewidencyjnych: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] leżących w woj. [...], powiat [...], gmina D., obręb O. W ramach powyższego wniosku do Jednolitej płatności obszarowej (JPO) zgłoszona została powierzchnia 6,07 ha użytków rolnych, do Uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) zgłoszona została powierzchnia 0,79 ha użytków rolnych oraz do Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) zgłoszona została powierzchnia 4,71 ha. Wnioskodawca potwierdził zaznaczając na pierwszej stronie Wniosku o przyznanie płatności checkbox "Płatności do krów i owiec" oraz checkbox dotyczący płatności bezpośredniej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, uzupełniającej płatności podstawowej chęć otrzymania również Płatności do krów i owiec. Do wniosku dołączono informację o numerach identyfikacyjnych krów, do których wnioskowano przyznanie płatności wpisując 3 krowy o numerach identyfikacyjnych [...], [...], [...]. Dane wniosku zgodnie z obowiązującymi Agencję przepisami i procedurą obsługi poddane zostały kontroli zgodności, kompletności oraz kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli), które stwierdziły nieprawidłowości co do wnioskowanej płatności do krów i owiec, a mianowicie zgłoszone zwierzęta nie spełniały kryteriów do przyznania danej płatności. W konsekwencji więc decyzją z dnia [...]r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji przyznał płatności na rok 2010 w wysokości [...] zł. w tym dla JPO kwotę równą [...] zł do powierzchni użytków rolnych wynoszącej 6,07 ha, kwotę dla deklaracji płatności UPO równą [...] zł do powierzchni użytków rolnych wynoszących 0,79 ha, dla deklaracji PZ kwotę równą [...] zł do powierzchni użytków rolnych wynoszącej 4,62 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr J290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16). Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. l akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Jednocześnie decyzją tą odmówiono płatności dla krów, gdyż zgodnie z art. 63 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonych zwierząt, a podczas kontroli administracyjnej nie zatwierdzono żadnej samicy z gatunku bydło domowe (Boś taurus). Powyższa decyzja stała się przedmiotem odwołania strony domagającej się jej uchylenia. Beneficjent w swym piśmie odwoławczym wnosił o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego w związku z oczywistą pomyłką, której dopuścił się wypełniając wniosek polegającą na wpisaniu błędnych numerów identyfikacyjnych zwierząt. Potwierdził, iż krowy, których numery zostały wpisane do informacji dołączanej do Wniosku faktycznie nie żyją, stwierdził jednak, że są to błędnie wpisane numery matek krów posiadanych przez wnioskodawcę. Beneficjent napisał, iż numery krów były wpisywane do wniosku o przyznanie płatności z Książki Rejestru Bydła w Stadzie. Był tam również numer matki i znajduje się on obok numeru krowy. A.T. w treści odwołania zaznaczył, iż istnieje więc możliwość pomylenia tych numerów (tzw. czeski błąd) co nastąpiło w tej sprawie. Strona podniosła, iż pomyłka liczbowa czy literowa nie powinna skutkować odmową organu. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji nie uwzględnił odwołania i wydał opisaną na wstępie decyzję podzielając stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających może toczyć się tylko na wniosek strony. Organ jest związany żądaniem strony wyznaczonym treścią wniosku i nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania w sprawie płatności, która wykracza poza zakres wynikający z deklaracji strony zawartej we wniosku. Rolnik składając wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w sekcji IX "OŚWiADCZENJA I ZOBOWIĄZANIA", w punkcie 21 przedmiotowego wniosku czytelnym podpisem potwierdza prawdziwość podanych danych oraz oświadcza, iż znane mu są skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 Kodeksu karnego oraz zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Jako załącznik do Wniosku złożonego dnia [...]r. A. T. dołączył informację o numerach identyfikacyjnych krów do których ubiega się o przyznanie płatności do krów i owiec wpisując 3 krowy o numerach identyfikacyjnych [...], [...], [...] i potwierdzając swoim podpisem, iż ubiega się o przyznanie płatności do krów i owiec do niżej wymienionych samic gatunku bydło domowe (Bas taurus} w wieku co najmniej 36 miesięcy, znajdujących się w siedzibie stada położonej w rejonie wrażliwym. Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. W skardze podtrzymano dotychczasowe zarzuty i zaakcentowano pomyłkę w wypełnianiu wniosku co do danych identyfikacyjnych krów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezzasadne i podtrzymał stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał dodatkowo jakie błędy beneficjenta mogą zostać zakwalifikowane jako oczywiste i podniósł, że wpisanie numerów krów nieżywych nie spełnia takich przesłanek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem można organom skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszym rzędzie wskazać jednak należy, że poza sporem niniejszej sprawy pozostają płatności na 2010 rok z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). Zakresem bowiem wniesionej skargi objęta została wyłącznie część zaskarżonej decyzji dotycząca odmowy przyznania płatności do krów i w tych też granicach została ona rozpoznana. Przechodząc zatem do meritum zauważyć należy, że bezspornym jest, iż w złożonym wniosku o przyznanie płatności na 2010 r. skarżący A. T. dołączył informację o numerach identyfikacyjnych krów, do których ubiegał się o przyznanie płatności, wpisując 3 krowy o numerach identyfikacyjnych [...], [...], [...]. Dane te poddane zostały kontroli zgodności, kompletności oraz kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli) w konsekwencji czego organ stwierdził nieprawidłowości co do wnioskowanej płatności do krów i owiec, a mianowicie zgłoszone zwierzęta nie spełniały kryteriów do przyznania danej płatności. Zgodnie z art. 63 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonych zwierząt, a w trakcie kontroli administracyjnej nie zatwierdzono żadnej samicy z gatunku bydło domowe (Bos taurus). Zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 7 ust 2b pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2008r. nr 170, poz. 1051 ze zm.) rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie m.in. płatności do samic gatunku bydło domowe (Bos taurus) – jeżeli m.in. w dniu 31 maja danego roku posiada nie więcej niż 10 samic z gatunku bydło domowe mających co najmniej 36 miesięcy życia - co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Natomiast z mocy ust. 2c - płatność do krów i owiec przysługuje do zwierząt, o których rnowa w ust. 2b pkt 2, znajdujących się w dniu 31 maja danego roku w siedzibie stada położonej w rejonie wrażliwym pod względem gospodarczym lub środowiskowym, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. W oparciu o powyższe regulacje organy obu instancji w swoich decyzjach uznały, że zwierzęta zgłoszone do płatności przez A. T. nie spełniały kryteriów przyznania płatności, gdyż nie żyją; zostały bowiem ubite przed dniem 31 maja 2010 r. a więc nie przebywały w tym dniu w siedzibie stada co jest nie pozwala na wypłacenie płatności do krów. Natomiast skarżący konsekwentnie w odwołaniu i skardze podkreślał, że dane wpisane do wniosku o udzielenie wsparcia bezpośredniego były jego oczywistą pomyłką polegającą na wpisaniu błędnych numerów identyfikacyjnych zwierząt, bowiem numery krów które zostały wpisane do informacji faktycznie nie żyją; są to numery matek krów posiadanych. Akcentował, iż numery krów były wpisywane do wniosku o przyznanie płatności z Książki Rejestru Bydła w Stadzie, gdzie konkretny numer matki znajduje się obok numeru danej krowy. Przedstawił na potwierdzenie swego stanowiska kserokopie trzech paszportów krów faktycznie posiadanych w gospodarstwie. Przenosząc zatem powyższe rozważania na niwę niniejszej sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (podkreślenie Sądu), chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (podkreślenie Sądu), udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania i zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W myśl art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści tego przepisu wynika więc, że wyłącza on zastosowanie niektórych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, niemniej sam zawiera dyrektywę, stosownie do której organ administracji publicznej w toku postępowania stoi na straży praworządności. Uprawniony jest zatem pogląd, że organy administracji publicznej realizując zasadę praworządności, mimo, iż są związane zakresem wniosku strony, mają obowiązek precyzyjnie ustalić zakres tego żądania, w szczególności gdy sposób wypełnienia formularza wniosku budzi wątpliwości co do rzeczywistej woli osoby, ubiegającej się o przyznanie płatności. (Por. wyrok WSA w Krakowie z 25 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 477/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobny pogląd wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 466/08 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazując, że jeśli pracownik organu administracji jest w stanie przyjmując wniosek wychwycić narzucającą się już na pierwszy rzut oka rozbieżność intencji wnioskodawcy zawartą we wniosku, winien on poinformować o tym składającego wniosek – ograniczenie się do wyciągnięcia konsekwencji w wyniku kontroli wniosków w późniejszym okresie nie daje się pogodzić z potrzebą uwzględnienia przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli. Odnosząc te spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy, zauważyć trzeba, że skarżący zaznaczył, iż obejmuje on przyznanie płatności do posiadanych krów podając ich numery identyfikacyjne. Jak zaznaczył organ II instancji w zaskarżonej decyzji, że kontrola administracyjna polega na sprawdzeniu danych wniosku wnioskodawcy z danymi istniejącymi już w systemie informatycznym ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli). Skoro zatem organ stwierdził nieprawidłowości w dokonanych wpisach wniosku, winien był poinformować o tym skarżącego, realizując zasadę wynikającą z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Tymczasem organ poddał wniosek dalszej kontroli danych zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009, które normują wymogi składanych wniosków. Zauważyć jednak należy, że również na tym etapie badania wniosku organ realizując zasadę praworządności wynikającą z art. 3 ust. 2 ustawy powinien był wezwać stronę skarżącą do wyjaśnienia oczywistych rozbieżności wynikających z wniosku. Tym bardziej, że wnioskodawca posiadał wymagane ustawowo 3 samice z gatunku bydło domowe (Bos Taurus) w wieku co najmniej 36 miesięcy – co potwierdzają stosowne paszporty zwierząt. Reasumując w ocenie Sądu nie można uznać, że A. T. składając wniosek posiadał wymagane krowy, natomiast wpisane numery identyfikacyjne odpowiadające danym ich matek należy uznać za oczywisty błąd skarżącego. W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a to art. 3 ust. 2 ustawy, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż przedwcześnie uznano, że płatność skarżącemu nie może zostać przyznana. W toku ponownego rozpatrywania wniosku, organy administracji publicznej winny wezwać skarżącego do wyjaśnienia, na jakich ostatecznie okolicznościach opiera on wniosek w części dotyczącej przyznania płatności do krów, zaś stosownie do regulacji, zawartej w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na skarżącym ciążyć będzie obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów i podania konkretnych danych w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono wobec braku żądania strony w tym zakresie. Uznając, że zaskarżona decyzja wobec odmowy przyznania wnioskowanej płatności nie podlega wykonaniu Sąd nie orzekł w zakresie wstrzymania jej wykonania na mocy art. 152 p.p.s.a.