III SA/Gl 404/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-05-18
Skład orzekający: Adam Nita, Agata Ćwik - Bury, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca cenę za 1 m3 ścieków oraz opłatę abonamentową dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy, w sytuacji gdy gmina nie posiada wyodrębnionego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, może zostać uznana za zgodną z prawem, czy też powinna zostać zatwierdzona w trybie przewidzianym dla taryf?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy ustalająca cenę za 1 m3 ścieków oraz opłatę abonamentową dla zbiorowego odprowadzania ścieków, nawet w sytuacji braku wyodrębnionego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, narusza prawo. Przepis art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, jako przepis szczególny wobec art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej, ogranicza kompetencję rady gminy do zatwierdzania taryf, a nie ich uchwalania. Gmina, nawet działając bezpośrednio, pełni funkcję przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w sensie proceduralnym, co wymaga przestrzegania trybu zatwierdzania taryf.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie ustalenia ceny za 1 m3 ścieków oraz opłaty abonamentowej dla zbiorowego odprowadzania ścieków, uznając ją za niezgodną z przepisami ustawy o gospodarce komunalnej i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wojewoda argumentował, że rada gminy mogła jedynie zatwierdzić taryfy przedłożone przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a nie je uchwalać. Gmina wniosła skargę, zarzucając Wojewodzie błędną wykładnię przepisów i niewłaściwe zastosowanie prawa, twierdząc, że w sytuacji braku wyodrębnionego przedsiębiorstwa, mogła samodzielnie ustalić ceny na podstawie ustawy o gospodarce komunalnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita (spr.), Sędzia WSA Agata Ćwik - Bury, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. przy udziale - sprawy ze skargi Gminy P. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały w przedmiocie ceny odprowadzania ścieków i taryfy za zbiorowe odprowadzanie ścieków oddala skargę.
Na mocy rozstrzygnięcia nadzorczego z [...] r., nr [...] Wojewoda [...] (zwany dalej również Organem nadzoru) stwierdził nieważność w całości uchwały Rady Gminy [...] z [...] r., nr [...] w sprawie ceny odprowadzania ścieków oraz opłaty abonamentowej dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...] na okres od dnia 1.01.2017 r. do 31.12.2017 r. Stało się tak, ponieważ Organ nadzoru uznał wspomniany akt prawa miejscowego za niezgodny z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 573 ze zm.) w związku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 139 ze zm.). Podstawą prawną wspomnianego rozstrzygnięcia nadzorczego był zaś art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.).
Asumptem do wydania aktu nadzoru zaskarżonego przez Gminę było to, że w przekonaniu Wojewody nieprawidłowo ustalono cenę za 1 m3 ścieków oraz opłatę abonamentową dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy [...] na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. Jak stwierdził Organ nadzoru, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 573 ze zm.) to organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego rozstrzygają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Kompetencja ta ulega jednak ograniczeniu w przypadku, gdy przepisy szczególne stanowią inaczej. Taka zaś sytuacja ma miejsce w ocenianym przez Wojewodę przypadku.
Formułując swoje rozstrzygnięcie, Organ nadzoru powołał się na – w jego przekonaniu – lex specialis do ustawy o gospodarce komunalnej – ustawę z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 139 ze zm.), która reguluje zasady ustalania taryf opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz zbiorowe odprowadzanie ścieków. Zgodnie z art. 24 ust. 1 wspomnianego aktu prawnego, taryfy opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz za zbiorowe odprowadzanie ścieków podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy. W tym aspekcie ujawnia się więc różnica w stosunku do przepisów ogólnych – ustawy o gospodarce komunalnej. Organ stanowiący gminy nie uchwala bowiem taryf opłat, ale je zatwierdza.
Jak wskazał Wojewoda, w myśl art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, przedstawia wójtowi wniosek o ich zatwierdzenie, a do wniosku dołącza szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan, o którym mowa wart. 21 ust. 1 ustawy. Wójt sprawdza, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę pod względem celowości ich ponoszenia, natomiast rada gminy podejmuje uchwałę w przedmiocie zatwierdzenia taryf (ich akceptacji lub odmowy zatwierdzenia) w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku. Zanegowanie taryf ma zaś miejsce wówczas, gdy zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami (art. 24 ust. 4 i 5 ustawy).
Z tych względów Wojewoda [...] stanął na stanowisku, że rada gminy nie miała kompetencji do podjęcia uchwały ustalającej cenę za 1 m3 ścieków oraz opłatę abonamentową dla zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy. Organ stanowiący mógł bowiem jedynie zatwierdzić taryfy przedłożone mu przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Oceny tej nie zmieniła okoliczność, że w konkretnej gminie nie został wyodrębniony podmiot, który prowadziłby działalność z zakresu zbiorowego odprowadzenia ścieków. Zadanie to, jako zadanie własne, jest natomiast realizowane przez tę jednostkę samorządu terytorialnego za pomocą urzędu gminy. W przekonaniu Organu nadzoru, przedstawiony fakt nie zwalnia gminy wykonującej zadania przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, od obowiązku stosowania trybu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 oraz art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Jak argumentował Wojewoda, zgodnie z art. 2 pkt 4 wspomnianej ustawy, pod pojęciem przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego ustawodawca rozumie przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków oraz gminne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. Tym samym, w ocenie Organu nadzoru w pojęciu przedsiębiorstwa wodno - kanalizacyjnego mieści się zarówno jednostka organizacyjna gminy zajmująca się zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków, jak i urząd gminy, który – w braku takiego podmiotu – realizuje zadania gminy w zakresie dostarczania wody oraz odprowadzania ścieków. W konsekwencji, także wtedy, gdy powinności jednostki samorządu terytorialnego dotyczące wskazanych sfer gospodarki komunalnej urzeczywistniane są bezpośrednio przez gminę wykonującą zadania wodociągowo – kanalizacyjnego, konieczne jest przestrzeganie trybu postępowania ukształtowanego w art. 20 ust. 1 oraz art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Z przedstawionych względów, Wojewoda uznał, że organ stanowiący nadzorowanej jednostki samorządu terytorialnego nie miał kompetencji do ustalenia opłat za odprowadzanie ścieków na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej, lecz był jedynie władny podejmować uchwały w przedmiocie zatwierdzenia taryf za ścieki w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy o zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Do zmiany tego stanowiska nie przekonały Organu nadzoru wyjaśnienia Przewodniczącego Rady Gminy dotyczące specyfiki tej jednostki samorządu terytorialnego – braku wyspecjalizowanego przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego. Dlatego przyjął on, iż podejmując swoją uchwałę organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego naruszył art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej w związku z art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Działanie takie musiało być uznane za istotne naruszenie prawa, co - zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności uchwały w całości.
Z przedstawionymi zarzutami nie zgodziła się Gmina. W swojej skardze zarzuciła ona Wojewodzie niewłaściwe zastosowanie art. 91 ustawy o samorządzie gminnym polegające na uznaniu, że – jak to ujęto we wspomnianym piśmie procesowym - zaskarżona uchwała narusza w sposób istotny art. 4 ust.1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej w zw. z art. 24 ust.1 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Ponadto, Gmina wyartykułowała naruszenie przez Organ nadzoru prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, tj. naruszenie art. 2, art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 9 i art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z art. 2 ustawy o gospodarce komunalnej w zw. z art. 2 pkt 4, art. 20 i art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Rozstrzygnięciu nadzorczemu zarzucono także naruszenie art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz obrazę szeregu przepisów, tj. : art. 9 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. W związku z tym Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W przekonaniu jednostki samorządu terytorialnego brak było podstaw do uchylenia aktu prawa miejscowego uchwalonego przez jej organ stanowiący. Przemawia za tym kilka argumentów. W przekonaniu Gminy nie może być uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jej aktywność przejawiająca się wykonywaniem zadań własnych w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę. W tym zakresie nie może być ona więc traktowana jako przedsiębiorca w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czyli uznawana za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, o którym mowa w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Dzieje się tak, ponieważ działalność gminy nakierowana na dostarczanie wody oraz na odprowadzanie ścieków nie ma charakteru zarobkowego. Ten zaś wyróżnik jest jedną z obligatoryjnych cech działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W przekonaniu Gminy gospodarka komunalna nie ma celu zarobkowego - służy zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty. Z tego względu gmina wykonująca zadania z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę nie może być uznana za przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej, a więc nie stanowi przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Jak wyartykułowano w skardze, należy odróżnić przypadek, gdy gmina samodzielnie prowadzi określoną działalność należącą do ich zadań od sytuacji, w której powinności te są realizowane przez wyodrębnione jednostki organizacyjne gminy (zakłady budżetowe czy spółki prawa handlowego). W przypadku samodzielnego prowadzenia gospodarki komunalnej przez gminę nie sposób bowiem mówić o działalności gospodarczej. Ta występuje natomiast jeżeli zadania gminy są wykonywane przez jej wyodrębnione jednostki organizacyjne. Skoro zaś w przedmiotowej skarżąca Gmina działała samodzielnie (bezpośrednio, a nie poprzez swoje jednostki), nie była ona uprawniona do określenia taryfy opłat zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków.
Przedstawiony argument wzmocniono tezą, że żaden z przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie nakazuje prowadzenie działalności w zakresie dostarczania wody przedsiębiorstwu. Żaden też przepis ustawy nie zabrania, aby działalność taką prowadziła sama gmina. Założeniem ustawodawcy było wręcz dopuszczenie gminy do prowadzenia tego typu działalności.
W przekonaniu skarżącej Gminy, art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności komunalnej stanowi samoistną podstawę do ustalenia cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej. Jest ono domeną organu wykonawczego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, przy czym – jak można wywnioskować z wywodu zaprezentowanego w skardze, za tego rodzaju odstępstwo Gmina nie uznaje regulacji prawnej zawartej w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, ta dotyczy bowiem wyłącznie przedsiębiorców.
Poza tymi zarzutami będącymi konsekwencją odmiennego niż Wojewoda odczytywania norm prawnych zawartych w poszczególnych ustawach (o gospodarce komunalnej, o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz o swobodzie działalności gospodarczej), Gmina wyartykułowała uchybienia w samym rozstrzygnięciu nadzorczym. W jej przekonaniu Wojewoda nie wskazał naruszenia prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego, a także nie wyartykułował istotnego naruszenia prawa przez ten podmiot, a tym samym rozstrzygnięcie nadzorcze nie spełnia cech wskazanych w art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Niewystarczające jest bowiem jego uzasadnienie (jak podniesiono, Wojewoda wskazuje wyłącznie na art. 7 Konstytucji RP, tymczasem w dalszej części wywodu powołuje się także na ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków).
W odpowiedzi na skargę Organ nadzoru w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Raz jeszcze wskazał on, że odstępstwo od zasady ogólnej sformułowanej w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej wynika z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, której przepisy stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o gospodarce komunalnej. W związku z tym, organ stanowiący gminy jest kompetentny wyłącznie w zakresie zatwierdzenia taryf cen dostawy wody oraz odprowadzania ścieków, na wniosek przedstawiony przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. W braku takiego podmiotu w konkretnej jednostce samorządu terytorialnego jego role pełni zaś gmina. Z tego powodu, nie można twierdzić, iż wymogi wynikające z art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków dotyczą wyłącznie przedsiębiorstwa. Jego brak oznacza natomiast niestosowanie wspomnianego przepisu aktu prawa powszechnie obowiązującego.
Wojewoda stwierdził ponadto, że nie twierdził i nie twierdzi, iż przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest gmina wykonująca zadania z zakresu dostawy wody oraz odprowadzania ścieków. W jego przekonaniu nie jest ona przedsiębiorstwem wodociągowo – kanalizacyjnym, ale wykonuje zadania takiego podmiotu i dlatego właściwy mu reżim prawny powinien być stosowany również w odniesieniu do wspomnianej jednostki samorządu terytorialnego.
Na koniec Organ nadzoru nie zgodził się z zarzutem niewykazania sprzeczności z prawem zakwestionowanej uchwały oraz niewykazania niezbędnej istotności opisywanego naruszenia prawa. Podmiot ten odrzucił także tezę o nieprawidłowości uzasadnienia z uwagi na fakt, że nie wyjaśnia ono, na czym polega sprzeczność z prawem uchwały rady gminy w stopniu na tyle istotnym, że warunkuje stwierdzenie jej nieważności. Organ nadzoru stanowczo podkreślił, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zawiera wszystkie elementy wymagane na podstawie art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Jego elementem jest również uzasadnienie faktyczne - wyraźne i dostateczne tłumaczenie powodów zastosowania tego środka prawnego wobec kwestionowanej uchwały Rady Gminy oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego podstawy prawnej rozstrzygnięcia nadzorczego, Wojewoda wskazał, że wbrew twierdzeniom Gminy w ogóle nie powoływał się na art. 7 Konstytucji RP. Podstawą stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy było natomiast naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej w związku z art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem. Zagadnieniem spornym między stronami postępowania sądowoadministracyjnego była kwestia wykładni prawa – stosunku art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej do art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Na to nałożyło się zaś pytanie o to, czy art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków może być odczytywany wyłącznie przy zastosowaniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W konsekwencji, niezgodność stanowisk stron dotyczyła kwestii ustalenia organu gminy kompetentnego w zakresie ustalania taryf opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę oraz zbiorowe odprowadzanie ścieków w przypadku, gdy gmina nie realizuje swoich zadań w tym zakresie za pomocą wyspecjalizowanego przedsiębiorstwa wykonującego powinności tej jednostki samorządu terytorialnego, wskazane w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym.
W przekonaniu Sądu, nieprawidłowe jest stanowisko Gminy uzależniającej kompetencję w przedstawionym zakresie od tego, czy zadanie własne obejmujące sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji oraz usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych realizuje ona wprost, poprzez swój organ wykonawczy, czy też powinności te są przeniesione na wyspecjalizowaną, utworzoną w tym celu jednostkę gminną. Poprzez utworzenie albo brak utworzenia takiego podmiotu nie można bowiem w istocie modyfikować treści art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Skoro ten bezwzględnie obowiązujący przepis ustawowy stanowi, że taryfy opracowane przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne, zweryfikowane przez wójta podlegają następnie zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy, to sam fakt, że w danej jednostce samorządu terytorialnego nie działa taki podmiot nie może prowadzić do zmiany ustawowych kompetencji organu stanowiącego i przypisania mu - w miejsce zatwierdzania taryf - ich uchwalania. Takie zachowanie byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego i zaburzałoby hierarchię źródeł prawa ukształtowaną w tym najważniejszym akcie prawnym Rzeczpospolitej Polskiej.
Okolicznością nie budzącą wątpliwości jest to, że art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków jest przepisem szczególnym wobec art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej. Nie sposób więc interpretować obydwu tych regulacji w ten sposób, że w określonej sytuacji jedna z nich nie będzie miała sensu. Wypacza to bowiem wolę ustawodawcy, a tekst prawny należy interpretować w ten sposób, że żaden jego fragment nie okaże się zbędny. Co do zasady, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej to organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego rozstrzygają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Kompetencja ta ulega jednak ograniczeniu w przypadku, gdy przepisy szczególne stanowią inaczej. Taką odmienną regulacją jest właśnie art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W przepisie tym, w odniesieniu do usługi dostawy wody oraz odprowadzania ścieków ograniczono bowiem kompetencję rady gminy do stanowienia cenników, zastępując ją powinnością ich zatwierdzania. Dlatego, w braku ustanowienia przedsiębiorstwa gminnego, np. samorządowego zakładu budżetowego, wyspecjalizowanego co do dostarczania wody i odprowadzania ścieków należy przyjąć, że w sensie funkcjonalnym podmiotem takim jest gmina (urząd gminy) i to jej (jego) cenniki są akceptowane lub nie spotykają się z aprobatą organu stanowiącego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1634/11).
Nie oznacza to, że gmina (urząd gminy) staje się przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wojewoda, formułując swoje pisma procesowe trafnie wyartykułował tę kwestię wskazując, że w opisanej sytuacji chodzi jedynie o pełnienie roli przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego dla celów ustalenia procedury kształtowania taryf opłat za dostawy wody i odprowadzanie ścieków oraz ich zatwierdzanie. Nie istnieje bowiem obowiązek tworzenia wyspecjalizowanych podmiotów realizujących obowiązkowe zadania własne tej jednostki samorządu terytorialnego. Także Gmina trafnie podniosła tę okoliczność, chociaż Wojewoda wcale nie opierał swoich twierdzeń na tezie o konieczności realizowania zadań gminy w zakresie dostaw wody oraz odprowadzania ścieków przez gminną jednostkę organizacyjną.
Poza przedstawioną argumentacją, w ocenie Sądu, za przedstawionym rozumieniem relacji zachodzącej pomiędzy treścią art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej oraz art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przemawiają również względy wzajemnego równoważenia się władz gminy. Skoro cenniki opracowywane przez przedsiębiorstwo są weryfikowane przez wójta, a następnie zatwierdzane przez organ stanowiący gminy, to opisana procedura nie może zostać zmodyfikowana w ten sposób, że cała kompetencja w zakresie ustalania cen jest skupiona na organie stanowiącym podejmującym stosowną uchwałę w przedmiocie wysokości opłat. W takiej bowiem sytuacji fikcją stawałoby się wzajemne równoważenie dwóch niezależnych od siebie władz gminy – wykonawczej oraz uchwałodawczej.
W przekonaniu Sądu, nie sposób także podzielić pozostałych zarzutów podniesionych przez Gminę, w tym – jej zastrzeżeń procesowych. Organ nadzoru wskazując na art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz na art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej jasno wyartykułował podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia oraz, formułując swoje argumenty, wykazał na czym polega niezgodność z prawem kwestionowanego przez siebie aktu prawa miejscowego. Przez wzgląd na wątpliwości co do legalności uchwały Rady Gminy, oparte na analizie nie tylko ustaw, ale i oparte na Konstytucji RP, trudno zaś zastrzeżenia Wojewody określić mianem dalekich od istotności. Wreszcie, już nawet pobieżne zaznajomienie się z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego pozwala zauważyć, że spełnia ono wszelkie cechy wskazane w 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 – ze zm.) należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło