III SA/Gl 406/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wyrobu, rozlewu i obrotu alkoholami w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić radcę prawnego dla skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, skarżąca K. W. złożyła wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata bądź radcy prawnego. W uzasadnieniu swojego wniosku zawartego na urzędowym formularzu PPF, strona stwierdziła, że jest w trudnej sytuacji finansowej i materialnej. Poza tym, skarżąca jest osobą poważnie i przewlekle schorowaną. Leczenie oraz zakup leków pociąga za sobą stosunkowo wysokie koszty finansowe. Dochody wnioskodawcy są bardzo niskie i "ledwo starczają na życie, leki, odzież". Strona oświadczyła, że razem z mężem ponosi następujące opłaty: światło – 800 zł (w rozliczeniu dwumiesięcznym); gaz – 49 zł; woda 50 – zł; telefon – 100 zł. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoim mężem M. oraz z córką D. P. ([...] lat) i jej synem (wnuczkiem wnioskodawcy) A. P. ([...] lat). Z oświadczenia strony wynika, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, natomiast jej córka posiada dom o powierzchni [...] m2. Ponadto córka jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Poza tym, skarżąca nie posiada żadnych innych nieruchomości, ani oszczędności pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych o wartości przekraczającej kwotę 3.000 Euro. W gospodarstwie domowym znajdują się dwa samochody: [...] ([...] lat) oraz [...] ([...] lat). Ponadto wnuczek skarżącej posiada [...] [...] – "nie do użytku". Jednocześnie wnioskodawca posiada telewizor marki "A" 21-calowy ([...] lat); meble ([...] lat), komplet wypoczynkowy ([...] lat) oraz stary dywan. Lokal "pod sklep" o powierzchni [...] m2, skarżąca dzierżawi "nieodpłatnie" od córki. Dochody we wspólnym gospodarstwie domowym kształtują się następująco: wnioskodawca pobiera rentę z KRUS-u w kwocie 723 zł, jej mąż pobiera rentę strukturalną w kwocie 1.470 zł, natomiast jej córka nie pracuje i pobiera alimenty w kwocie 420 zł od ojca ich wspólnego syna oraz świadczenie rodzinne w kwocie 141 zł. Wnuk skarżącej nie osiąga żadnego dochodu. Dodatkowo skarżąca oświadczyła, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza przyniosła jej w 2010 r. dochód w kwocie 4.700 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] r. skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej aktualną i rzeczywistą sytuację majątkową. Z aktu notarialnego z dnia [...] r. wynika, że gospodarstwo rolne, jest własnością córki skarżącej na podstawie umowy darowizny (darczyńcami byli skarżąca oraz jej mąż). Z załączonych rachunków wynika, że miesięczne opłaty we wspólnym gospodarstwie domowym skarżącej kształtują się następująco: energia elektryczna (700,90 zł – w rozliczeniu dwumiesięcznym); woda (60 zł); opłata za wywóz nieczystości (100 zł); łączne zobowiązanie pieniężne na 2011 r. (cztery raty po 149 zł). Składki na KRUS córki skarżącej – 321 zł w systemie kwartalnym (co daje 107 zł na miesiąc), składki skarżącej na ZUS -243,39 zł w systemie kwartalnym (co daje 81 zł miesięcznie). Ponadto w aktach sprawy znajdują się liczne rachunki zakupu środków leczniczych i leków w aptece (od 17 do 83 zł). Natomiast z oświadczeń skarżącej wynika, że opłata za telefon wynosi średnio 150 zł; na żywność – średnio 1.600 zł; środki czystości i ubranie – średnio 250 zł. Poza tym, miesięczny koszt wizyty u lekarza i średni rachunek w aptece wynoszą również po 100 zł. Skarżąca ponadto pomaga swojej córce i wnukowi. Emerytura pobierana przez wnioskodawcę zamyka się w kwocie 723, 41 zł miesięcznie. Z rachunku bankowego małżonka strony wynika, że świadczenie emerytalne pobierane przez męża strony skarżącej (renta strukturalna) wynosi około 1.500 zł miesięcznie, co pokrywa się z oświadczeniem zawartym na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca nadesłała również kserokopie zapisów księgowych za okres od [...] do [...] r. i kserokopię zeznania podatkowego PIT – 36. Córka skarżącej nie korzystała z płatności obszarowych do gruntów rolnych (pismo Kierownika Biura powiatowego ARiMR z [...] r.). Z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. wynika, że córka strony nie osiągnęła w [...] r. dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Z załączonego wyroku Sądu Rejonowego w C. wynika, że do rąk D. P. wpłacane są alimenty w wysokości 420 zł miesięcznie na rzecz syna przez jego ojca W. P. (w aktach znajduje się kserokopia odcinka potwierdzającego wpłatę tego świadczenia za [...] r.). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku K. W. należy w pierwszej kolejności przywołać zasady wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do ich brzmienia, przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika procesowego w osobie adwokata albo radcy prawnego należało rozpoznać stosując przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego strony doprowadziła do wniosku, że spełniła ona wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania w całości. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób rzetelny i wyczerpujący. Z analizy przedłożonych przez nią dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy w całości. Skarżąca jest osobą prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe ze swoim mężem, córką oraz wnukiem. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą ([...]) oraz jednocześnie ona sama i jej mąż pobierają świadczenia emerytalne z KRUS – u. Działalność gospodarcza przynosi aktualnie relatywnie niski dochód, natomiast świadczenia emerytalne zamykają się w łącznej kwocie około 2.250 zł na miesiąc. Natomiast córka skarżącej oraz jej wnuk nie osiągają dochodu, oprócz zasiłku rodzinnego w kwocie 140 zł miesięcznie oraz świadczenia alimentacyjnego w kwocie 420 zł płaconego przez ojca wnuka wnioskodawcy. Łączny dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego zamyka się więc w kwocie około 2.810 zł, co daje przeciętnie 700 zł na osobę. Należy w przedmiotowej sprawie uwzględnić koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego oraz mieć na uwadze fakt, że wnioskodawca ma problemy zdrowotne, co generuje dodatkowe wydatki finansowe. Mając na względzie powyższe uznano, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, z czego wynika, że nie jest wstanie ustanowić we własnym zakresie pełnomocnika procesowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skutkowało to ustanowieniem dla niego radcy prawnego z urzędu. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.