III SA/Gl 407/20
WyrokWSA w Gliwicach2020-08-25
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może powołać opiekuna młodzieżowej rady gminy spośród radnych rady gminy i nadać mu uprawnienia do ingerowania w funkcjonowanie tej rady, w tym zwoływania sesji?Ratio decidendi
Rada gminy, powołując młodzieżową radę gminy, ma obowiązek określić w statucie tryb wyboru jej członków oraz zasady działania. Powołanie opiekuna młodzieżowej rady spośród radnych rady gminy, któremu nadano uprawnienia pomocowe, organizacyjne i w zakresie zwoływania sesji w określonych sytuacjach, należy postrzegać jako element wspierający funkcjonowanie młodzieżowej rady i wypełniający obowiązek gminy w zakresie upowszechniania idei samorządowej wśród młodzieży. Umocowanie radnego do działania w takim charakterze wynika z art. 24 ustawy o samorządzie gminnym.Stan faktyczny
Wojewoda Śląski stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta R. w sprawie zmiany statutu Młodzieżowej Rady Miasta R., uznając, że rada przekroczyła swoje kompetencje, powołując opiekuna młodzieżowej rady spośród radnych i nadając mu uprawnienia ingerujące w jej funkcjonowanie. Gmina R. wniosła skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając organowi nadzoru błędną wykładnię przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Skarżąca argumentowała, że funkcja opiekuna funkcjonuje od lat i jest niezbędna ze względu na wiek członków rady, a także że przepisy ustawy nie wykluczają takiej regulacji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego i zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz Gminy R. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi Gminy R. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statutu młodzieżowej rady miasta 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r nr [...] Wojewoda Śląski (dalej: organ nadzoru), działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm. stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie nadania Statutu Młodzieżowej Rady Miasta R., w. całości, jako sprzecznej z art. 5h ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.), dalej jako usg - , w związku art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej jako "Konstytucja RP".
W uzasadnieniu organ nadzoru wyjaśnił iż w toku badania legalności przedmiotowej uchwały organ nadzoru uznał, iż jest ona niezgodna z prawem a to art. 5b ust. 1 - ust. 3 usg. Zgodnie z tą regulacją Gmina podejmuje działania na rzecz wspierani i upowszechniania idei samorządowej wśród mieszkańców gminy, w tym zwłaszcza wśród młodzieży. Rada gminy na wniosek zainteresowanych środowisk może wyrazić zgodę na utworzenie młodzieżowej rady gminy mającej charakter konsultacyjny. Rada gminy, powołując młodzieżową radę gminy, nadaje jej statut określający tryb wyboru jej członków i zasady działania.
Podkreślił , że przepis art. 5b ust. 1 usg rozwija kompetencję rady z art7 ust. 1 pkt 17 ustawy do wspierania i upowszechniania idei samorządowej, w tym tworzenia warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych oraz wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej. Natomiast z art. 5b ust. 3 usg wynika, że organ stanowiący gminy posiada upoważnienie do uregulowania w materii statutowej jedynie kwestii organizacyjnych prowadzących do powołania członków rady i umożliwienia im potem sprawnego funkcjonowania i działania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 820/18, wyrok NSA z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 349/16, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z treści przywołanych wyżej przepisów ustawy nie wynika natomiast podstawa do powoływania dodatkowych podmiotów –opiekuna młodzieżowej rady gminy oraz powierzania mu uprawnień do ingerowania w funkcjonowanie tej rady. Organ nadzoru podkreślił, iż przedmiotowa uchwała stanowi akt prawa miejscowego, a organ wykonujący kompetencję prawodawcy zawartą w upoważnieniu ustawowym, jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia.
Przekroczenie kompetencji lub jej niewypełnienie przez Radę przy podejmowaniu ww. uchwały powinno być traktowane jako istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały odpowiednio; w zakresie, w którym przekroczono przyznane kompetencje albo w całości. Powyższe potwierdza wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r. (sygn. akt I SA/Wr 1798/99) , w którym stwierdzono, iż; opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.
Treść § 1 uchwały jest zdaniem organu nadzoru sprzeczna z art. 5b ust. 3 usg w związku z art. 7 Konstytucji RP. Przepisem tym dokonano zmiany § 62 Statutu Młodzieżowej Rady Miasta R., nadając mu następujące brzmienie;
§ 62. 1 Rada Miasta wybiera spośród radnych opiekuna Młodzieżowej Rady Miasta R., do którego obowiązków należy w szczególności: udzielanie pomocy organizacyjnej i stwarzanie warunków umożliwiających swobodny przepływ informacji pomiędzy Radą a organami samorządu miasta R..
2. W sytuacji uniemożliwiającej zwołanie przewodniczącemu Rady przez Przewodniczącego oraz Zastępcę Przewodniczącego, ''sesję Rady zwołuje i ustala porządek obrad opiekun Młodzieżowej Rady Miasta R..
3. W sytuacji, gdy niemożność przewodniczenia obradom sesji Rady przez Przewodniczącego lub Zastępcę Przewodniczącego wynika z rezygnacji lub odwołania z tych funkcji albo z jakiejkolwiek innej do Przewodniczącego jak i Zastępcy Przewodniczącego obradom zwołanym w trybie określonym w ustępie 2 niniejszego paragrafu przewodniczy najstarszy z członków Prezydium Rady, o których mowa w § 20 ust. 1 Statutu Młodzieżowej Rady Miasta R.. Jeżeli jest to niemożliwe, obradom przewodniczy opiekun Młodzieżowej Rady Miasta R..
4. W porządku obrad sesji Rady zwołanej w trybie określonym w ustępie 2 niniejszego paragrafu umieszcza się punkt (punkty) dotyczący dokonania wyboru Przewodniczącego, Zastępcy Przewodniczącego oraz jeżeli zachodzi taka konieczność – członków Prezydium Rady. Z chwilą wyboru Przewodniczącego Rady, opiekun przekazuje mu przewodniczenie obradom.
W ocenie organu nadzoru, organ uchwałodawczy nie dysponuje upoważnieniem do powoływania opiekuna młodzieżowej rady radnego rady gminy) oraz powierzania mu uprawnień do ingerowania w funkcjonowanie tej rady. Jak już wyżej wskazano Rada Miasta posiada jedynie kompetencje do uchwalenia statutu określającego tryb wyboru członków młodzieżowej rady gminy i zasad jej działania. Zasady działania powinny dotyczyć wyłącznie młodzieżowej rady gminy a nie podmiotów zewnętrznych tj. radnego rady gmin, który będzie sprawował funkcję opiekuna młodzieżowej rady. Dodatkowo, obowiązki i uprawnienia radnego rady gminy zostały których został wybrany lub desygnowany. Rada Miasta przepisem rangi podustawowej nie może radnemu rady gminy przypisywać innych zadań, niż wskazane w ustawie kompetencyjnej, w tym wybierać spośród siebie radnego, który będzie ww. opiekunem z uprawnieniami do ingerowania w funkcjonowanie młodzieżowej rady. Skoro ustawa nie wymienia powyższych uprawnień dla radnego rady gminy, prawodawca miejscowy nie może przyznać mu kompetencji wykraczających poza zakres ustawowy. Pomimo, iż młodzieżowa rada gminy ma wyłącznie charakter konsultacyjny, to nie oznacza, że inny podmiot może być uprawniony do ingerowania w jej funkcjonowanie, nawet jeżeli wskazana ingerencja polega tylko na wpływaniu sesji przedmiotowej rady w sytuacjach uniemożliwiających jej zwołanie przez przewodniczącego młodzieżowej rady czy jego zastępcę.
To na organie stanowiącym gminy ciąży obowiązek uregulowania w statucie młodzieżowej rady gminy takich rozwiązań, aby zapewnić możliwość funkcjonowania tej rady, nawet w sytuacjach uniemożliwiających jej zwołanie przez przewodniczącego młodzieżowej rady czy jego zastępcę (również w sytuacji złożenia przez nich rezygnacji, co zostało wskazane w uzasadnieniu do uchwały). Powyższe jednak, nie upoważnia Rady Miasta do wykraczania poza przyznane kompetencje.
Zdaniem organu przedmiotowa regulacja uchwały mogłaby doprowadzić do sytuacji, że radnemu rady gminy, który nie będzie chciał sprawować funkcji opiekuna młodzieżowej rady, zostaną powierzone obowiązki, które nie wynikają z przepisów ustawy.
Najważniejszym celem istnienia młodzieżowej rady gminy jest zwiększenie zaangażowania młodych ludzi sprawami publicznymi na poziomie lokalnym i rada ta jest podmiotem, który zapewnia młodzieży udział w podejmowania decyzji dotyczących spraw związanych z młodzieżą na poziomie lokalnym. Jednakże, zdaniem organu nadzoru, powyżej opisana ingerencja w funkcjonowanie młodzieżowej rady gminy, jako podmiotu niezależnego (o charakterze konsultacyjnym) od organu stanowiącego gminy, nie upowszechnia idei samorządowej wśród młodzieży.
Organ podkreślił iż ustawodawca nie stosuje wyliczenia w art. 5b usg poprzestając jedynie na lakonicznej konstatacji- iż ma on określać "zasady działania" młodzieżowej rady . W tej regulacji nie ma podstawy do powoływania podmiotu - opiekuna młodzieżowej rady gminy oraz powierzania mu uprawnień do ingerowania w funkcjonowanie tej rady. Zasady działania powinny dotyczyć wyłącznie młodzieżowej rady gminy a nie tworzonych podmiotów zewnętrznych, które mają współuczestniczyć w jej funkcjonowaniu
Powyżej opisane uchybienie zdaniem organu należy zaliczyć do kategorii istotnych naruszeń prawa. Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Istotne naruszenie prawa w uchwale to takie naruszenie, które powoduje, że akt pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, sprzeczność ta jest oczywista i bezpośrednia, i wynika wprost z porównania treści przepisu z ocenianą regulacją, co nastąpiło w niniejszej sprawie Przepis art. 91 ust. 1 usg stanowi, iż uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90.
Mając powyższe na uwadze, stwierdził organ, iż uchwała Nr [...] Rady Miasta R. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miasta Ruda w sprawie nadania Statutu Młodzieżowej Rady Miasta R., została podjęta z istotnym naruszeniem obowiązującego prawa, co upoważniało do stwierdzenia jej nieważności w całości .
W skardze Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez: obrazę prawa materialnego a to przepisu art. 91 ust. 1 w zw. z art. 85 w zw. z art. 5b ust. 1 i 3 usg. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, wyrażające się w przyjęciu przez organ nadzoru, iż przedmiotowa uchwała w sposób istotny narusza prawo, z uwagi na przekroczenie delegacji ustawowej, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności, podczas gdy uchwała została podjęta zgodnie z przepisami prawa i w wykonaniu oraz pozostając w zakresie normowania delegacji ustawowej z przepisu art. 5b ust. 1 i 3 usg..
Wskazała , iż funkcja opiekuna Młodzieżowej Rady Miasta jako osoby dorosłej, spoza składu Rady, funkcjonuje od pierwszej kadencji Młodzieżowej Rady Miasta R., tj. od dnia 28 maja 2002 roku; wprowadzonej uchwałą Rady Miejskiej w R. - Nr [...] - nadającej Statut Młodzieżowej Radzie Miasta. Statut przewidywał nawet powierzenie opiekunowi pełnienie obowiązków Prezydium Rady I kadencji, do czasu wyboru Prezydium (§ 20 ust. 3 Statutu MRM). Instytucja opiekuna Młodzieżowej Rady Miasta funkcjonuje od 18 lat, a kilkakrotnie nowelizowane Statuty Młodzieżowej Rady Miasta zawsze tę funkcję przewidywały.
Radnymi Młodzieżowej Rady Miasta są uczniowie od 7. klasy Szkoły Podstawowej, a więc osoby niepełnoletnie, których realizacja wielu przedsięwzięć organizowanych przez Młodzieżową Radę Miasta (imprezy kulturalne, debaty oxfordzkie, wyjazdy po terenie miasta, wyjazdy dalsze, np. do Sejmu RP w Warszawie itp.) wymaga, chociażby z prawnego punktu widzenia, opieki osoby pełnoletniej.
Skarżący zauważył, iż w komentowanym przepisie ustawodawca, nakładając na radę gminy (miasta) obowiązek określenia zasad działania młodzieżowej rady gminy (miasta), nie określił w sposób jednoznaczny sposobu jego realizacji, a zatem i zakresu normowania.
Rada gminy (miasta), uchwalając statut młodzieżowej rady gminy (miasta), obowiązana jest uwzględniać specyfikę zarówno celów, dla których rada zostaje powołana, jak i grupy wiekowej, do której jest adresowana – młodzieży . Młodzieżowa rada gminy (miasta) ma szerzyć ideę samorządową wśród młodzieży. Oznacza to, iż młodzieżowa rada gminy może zostać wewnętrznie zorganizowana na wzór rady gminy (miasta), w ten sposób, iż będzie wyrazicielem głosu młodego pokolenia (młodzieży. W ocenie skarżącego koniecznym było podjęcie w statucie regulacji tyczących się prawidłowej organizacji prac młodzieżowej rady gminy (miasta), co stanowi o formie nadzoru nad działalnością rady.
Wskazał, iż redakcja przepisu art. 5b usg. nie pozwala na wysnucie wniosku, iż rada gminy (miasta) nie jest uprawniona do powołania dodatkowego podmiotu jakim jest opiekun młodzieżowej rady. Ustawodawca nie stosuje bowiem wyliczenia w komentowanym przepisie, poprzestając jedynie na lakonicznej konstatacji - abstrahując od kwestii wyborczych - iż ma on określać "zasady działania" młodzieżowej rady. W tej sytuacji podjęcie spornych regulacji z uwzględnieniem specyfiki młodzieżowej rady oznacza iż rada gminy może unormować wszelkie konieczne dla prawidłowego funkcjonowania rady kwestie stosując odpowiednio zakres unormowania usg do samej rady gminy(miasta ).
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: ppsa.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Przedmiotowa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei kognicja sądów administracyjnych w zakresie badania skarg na akt nadzoru nad działalnością organów samorządu terytorialnego wynika z art. 3 § 2 pkt 7 ppsa. Natomiast zgodnie z art. 148 ppsa. sąd uwzględniając skargę na akt nadzoru uchyla ten akt. Przepis art. 148 ppsa., jak również ustawy samorządowe, nie określają podstaw uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nadzoru. W doktrynie przyjmuje się, że podstawą do uchylenia tego aktu powinno być każde naruszenie prawa, bez względu na jego materialnoprawny lub procesowy charakter (T. Woś, Komentarz do art. 148 w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz red. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, SIP Lex 2016; B. Dolnicki, J.P. Tarno, Przesłanki i forma orzeczeń w sprawach ze skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze [w:] Samorząd terytorialny w Polsce a sądowa kontrola administracji, SIP Lex 2012; zob. również wyrok NSA z 17 października 2008 r., I OSK 483/08 oraz wyrok NSA z 25 listopada 2015 r., I OSK 1942/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zauważyć należy, że rozstrzygnięcie nadzorcze z art. 91 usg stanowi podstawowy środek nadzoru. Zaliczany jest do grupy środków merytorycznych typu weryfikacyjnego. Ma charakter aktu administracyjnego, jest bowiem władczym oświadczeniem woli organu administracji publicznej, opartym na przepisach prawa, skierowanym na wywołanie konkretnych skutków prawnych wobec konkretnego adresata. Akt ten podejmowany jest w sferze zewnętrznej: między organami nadzoru a gminą, nie ma zależności służbowej lub osobowej. Ma jednocześnie charakter deklaratoryjny (z pewnymi elementami konstytutywnymi) i działa ex tunc (wyrok NSA z 12.10.1990 r., SA/Lu 663/90, ONSA 1990/4, poz. 6). Stwierdzenie nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy oznacza, w istocie rzeczy, deklarację stanu prawnego (nieważności) ze względu na zaistnienie określonej przesłanki (sprzeczność aktu z prawem) przewidzianej przez ustawodawcę, z którą skutek taki prawo wiąże.(Bogdan Dolnicki (red.) ustawa o samorządzie gminnym, komentarz wydanie II, WKP 2018). Kontrola działalności samorządu terytorialnego odbywa się tylko i wyłącznie w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Taką regulację zawiera zarówno Konstytucja RP w art. 171 ust. 1, zgodnie z którym działalność samorządu terytorialnego podlega kontroli pod względem legalności, jak też ustawa o samorządzie gminnym, gdzie w art. 85 wskazano, że nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem.
Przywołane powyżej przepisy ppsa korespondują z art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze usg, który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Wymaga przy tym podkreślenia – co wynika także pośrednio z porównania treści art. 91 ust. 1 i 4 usg oraz znajduje potwierdzenie w poglądach doktryny – że orzeczenie o nieważności uchwały organu gminy zapada w razie ustalenia, iż jest ona dotknięta wadą kwalifikowaną, polegającą na tego rodzaju sprzeczności przedmiotowej uchwały z prawem, która jest "czymś więcej" niż tylko nieistotny naruszeniem prawa (zob. Z. Kmieciak, Ustawowe założenia systemu nadzoru nad działalnością komunalną, Samorząd Terytorialny 1994, nr 6, s. 17-18). W tym natomiast zakresie wskazać należy, że ustawodawca nie wylicza rodzaju wad uchwał, które należą do istotnego naruszenia prawa, niemniej jednak za takie ("istotne" naruszenie prawa) przyjmuje się uchybienia, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, w tym m.in. naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także regulujących procedury podejmowania uchwał (zob. B. Adamiak, Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach z zakresu samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny 1997, nr. 4, s. 23-33).
W niniejszej sprawie w oparciu o te kryteria organ nadzoru stwierdził nieważność uchwały Nr [...] w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie nadania Statutu Młodzieżowej Rady Miasta R. .
Uchwałą, której nieważność stwierdził Wojewoda Śląski Rada Miejska zrealizowała delegację ustawową z art. 5b ust. 3 usg.
Stosownie do art. 5b usg Gmina podejmuje działania na rzecz wspierania i upowszechniania idei samorządowej wśród mieszkańców gminy, w tym zwłaszcza wśród młodzieży.(ust. 1)
Rada gminy na wniosek zainteresowanych środowisk może wyrazić zgodę na utworzenie młodzieżowej rady gminy mającej charakter konsultacyjny.(ust. 2)
Rada gminy, powołując młodzieżową radę gminy, nadaje jej statut określający tryb wyboru jej członków i zasady działania. (ust. 3).
W wykonaniu tej delegacji, Rada dokonała zmiany w uchwale Nr [...] Rady Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie nadania Statutu Młodzieżowej Rady Miasta R., w ten sposób, że Statutowi Młodzieżowej Rady Miasta R. stanowiącym załącznik do ww. uchwały nadała następujące brzmienie:
"§ 62. 1. Rada Miasta wybiera spośród radnych opiekuna Młodzieżowej Rady Miasta R., do którego obowiązków należy w szczególności; udzielanie pomocy organizacyjnej i stwarzanie warunków umożliwiających swobodny przepływ informacji pomiędzy Radą a organami samorządu miasta R..
2. W sytuacji uniemożliwiającej zwołanie sesji Rady przez Przewodniczącego oraz Zastępcę Przewodniczącego, sesję Rady zwołuje i ustala jej porządek obrad opiekun Młodzieżowej Rady Miasta R..
3. W sytuacji, gdy niemożność przewodniczenia obradom sesji Rady przez Przewodniczącego lub Zastępcę Przewodniczącego wynika z rezygnacji lub odwołania z tych funkcji albo z jakiejkolwiek innej przyczyny zarówno w odniesieniu do Przewodniczącego jak i Zastępcy Przewodniczącego, obradom zwołanym w trybie określonym w ustępie 2 niniejszego paragrafu, przewodniczy najstarszy z członków Prezydium Rady, o których mowa w § 20 ust. 1 Statutu Młodzieżowej Rady Miasta R.. Jeżeli jest to niemożliwe, obradom przewodniczy opiekun Młodzieżowej Rady Miasta R..
4. W porządku obrad sesji Rady zwołanej w trybie określonym w ustępie 2 niniejszego paragrafu umieszcza się punkt (punkty) dotyczący dokonania wyboru Przewodniczącego, Zastępcy Przewodniczącego oraz jeżeli zachodzi taka konieczność - członków Prezydium Rady. Z chwilą wyboru Przewodniczącego Rady, opiekun przekazuje mu przewodniczenie obradom.".
Takie zapisy zakwestionował Wojewoda podnosząc, że treść § 1 uchwały jest sprzeczna z art. 5b ust. 3 usg organ uchwałodawczy nie dysponuje bowiem upoważnieniem do powoływania opiekuna młodzieżowej rady z radnych rady gminy oraz powierzania mu uprawnień do ingerowania w funkcjonowanie tej rady.
Jej kompetencje sprowadzają się jedynie do uchwalenia statutu określającego tryb wyboru członków młodzieżowej rady gminy i zasad jej działania. Zasady działania powinny dotyczyć wyłącznie młodzieżowej rady gminy a nie podmiotów zewnętrznych, tj. radnego rady gmin, który będzie sprawował funkcję opiekuna młodzieżowej rady. Dodatkowo, obowiązki i uprawnienia radnego rady gminy zostały unormowane w art. 24 usg zatem rada gminy nie może radnemu rady gminy przydawać obowiązków nie wymienionych w w/w regulacji .
Takiej argumentacji Sąd orzekający nie podziela.
W pierwszym rzędzie podniesienia wymaga, iż Rada Gminy wyraziła zgodę na utworzenie młodzieżowej rady i takową Młodzieżową Radę Miasta R. powołała i po myśli art. 5b usg nadała jej statut, co znalazło wyraz w uchwale nr [...] . Rady Miasta R.. Zobowiązana była także po myśli art. 5b ust. 3 usg do określenia trybu wyboru członków tej młodzieżowej rady jak i zasad jej działania. Rada Miasta R. miała obowiązek dać wym. młodzieżowej radzie instrumenty do jej działania i funkcjonowania . W ocenie składu orzekającego powołanie opiekuna młodzieżowej rady należy postrzegać jako pomocowy element działania tejże młodzieżowej rady. Niewątpliwie bowiem, gdy jak stanowi art. 5b usg do obowiązków gminy należy podejmowanie działań na rzecz wspierania idei samorządowej wśród mieszkańców gminy, a zwłaszcza młodzieży, inicjatywę rady polegająca na powołaniu młodzieżowego opiekuna rady miasta należy postrzegać jako wypełnienie tego obowiązku. Rolę takiego opiekuna wywodzącego się z radnych należy oceniać jako realizowanie i wsparcie idei samorządowej.
Skład orzekający nie podziela także trafności zarzutów o braku umocowania w ramach usg do działania takiego opiekuna w ramach młodzieżowej rady . Radny po myśli art. 24 usg jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany. Skoro radny – opiekun Młodzieżowej Rady Miasta R. został powołany do tego gremium, które jest formą instytucji samorządowej i bierze udział w jej pracach umocowanie do działania w tym zakresie wynika wprost z art. 24 usg .
W świetle powyższych rozważań wskazane przez organ nadzoru powody stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały nie dawały podstaw dla takiego rozstrzygnięcia, wobec czego na podstawie art. 148 ppsa należało uchylić zaskarżony akt nadzoru.
W tej sytuacji z uwagi na naruszenie przez Wojewodę art.5b ust. 3 usg poprzez jego błędną wykładnię, Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze na podstawie art. 148 ppsa. Orzeczenie o kosztach, zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku, uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło