III SA/Gl 409/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C Sp. z o.o. w L. na czynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji za marzec 2023 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 (dwieście) zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 28 kwietnia 2023 r. C Sp. z o.o. w L. (dalej określana jako spółka lub skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność Prezydenta Miasta R. w postaci odmowy przyznania dotacji oświatowej za marzec 2023 r. na słuchaczy: Szkoły Policealnej [...], Szkoły Policealnej [...], Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...], Szkoły Policealnej Opieki Medycznej [...] i Szkoły Policealnej Medycznej [...]. Skarga inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 29 maja 2023 r. i została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygnaturą akt: III SA//Gl 409/23. 29 marca 2023 r. złożyła skargę na czynność Prezydenta Miasta R. (dalej w skrócie: "organ") – stanowisko zawarte w piśmie z dnia 7 lutego 2023 r. Skarga ta wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 29 marca 2023 r. W piśmie z dnia 7 lutego 2023 r. organ odmówił przyznania dotacji na poszczególne miesiące 2023 r., poczynając od lutego 2023 r. na słuchaczy: Szkoły Policealnej [...], Szkoły Policealnej [...], Szkoły Policealnej [...], Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...], Szkoły Policealnej Opieki Medycznej [...] i Szkoły Policealnej Medycznej [...]. Zaznaczyć także należy, że odnośnie dotacji za styczeń 2023 r. organ zajął stanowisko w piśmie z dnia 13 stycznia 2023 r. Skarga na czynność organu zawarta w piśmie z dnia 7 lutego 2023 r. została zarejestrowana w tutejszym Sądzie w repertorium sądowym pod sygnaturą akt: III SA/Gl 223/23. W sprawie tej, wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2023 r., Sąd oddalił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz.259) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. – sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku. Jednocześnie, w myśl art. 58 § 3 P.p.s.a, sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Regulacja powyższa odnosi się do sytuacji procesowej zawisłości sprawy (lis pendens) oraz do powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Aby stwierdzić zaistnienie powyższych stanów, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy zachodzi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych sprawy. W pierwszym przypadku chodzi o tego samego adresata praw i obowiązków w sprawie, a w drugim o identyczność praw i obowiązków wraz z identycznością ich podstawy prawnej i faktycznej. Ustalenie, że w sprawie już wszczętej lub prawomocnie zakończonej mamy do czynienia z tym samym podmiotem praw i obowiązków oraz z identycznym przedmiotem sprawy co w nowo wywiedzionej sprawie powoduje, iż prowadzenie tego nowego postępowania jest niedopuszczalne. Bowiem wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki procesowe i materialnoprawne. Prowadzi to do powstania stanu sprawy w toku, co stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i w tym samym przedmiocie. Stan zawisłości sprawy rozpoczyna się z chwilą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego i trwa aż do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Prowadzenie równolegle dwóch postępowań doprowadziłoby do wydania dwóch wyroków, z których jeden naruszałby zasadę res iudicata (por. np. postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt: I OSK 1123/23, wyrok NSA z 23 listopada 2016 r., sygn. akt: II OSK 482/15). Datą wedle której ocenia się istnienie stanu "sprawy w toku" jest dzień wniesienia skargi jako dzień wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem dla określenia, czy zachodzi przesłanka odrzucenia skargi wymieniona w powołanym wyżej przepisie, miarodajny jest stan faktyczny istniejący w dniu wniesienia skargi. Celem regulacji zawartej w art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. jest niedopuszczenie, by w tożsamo podmiotowo i przedmiotowo sprawie toczyły się dwa postępowania: równolegle – lis pendens, bądź następująco po sobie – res iudicata. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona przez tę samą stronę i w tym samym przedmiocie skarga jest rozpoznawana merytorycznie. Dopiero przystąpienie przez Sąd do merytorycznej oceny skargi legitymuje do odrzucenia tej później wniesionej, przez ten sam podmiot i w tym samym przedmiocie skargi. Podkreślenia wymaga, że skoro stan "sprawy w toku" uniemożliwia wszczęcie postępowania, to w rzeczywistości uniemożliwia skuteczne wniesienie skargi. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie prowadzone pod sygn. akt: III SA/Gl 223/23 zostało w sposób skuteczny wszczęte przed wniesieniem przez stronę skarżącą skargi inicjującej niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne. Postępowanie w tej sprawie było już w toku, zanim została wniesiona skarga inicjująca postępowanie sądowe w tej sprawie. Postępowanie sądowe w sprawie o sygn. akt: III SA/Gl 223/23 zostało wszczęte w dniu 29 marca 2023 r. – przedmiotem skargi była odmowa dotacji oświatowej za okres od lutego 2023 do grudnia 2023 r. Strona określiła przedmiot skargi jako "odmowę udzielenia dotacji oświatowej na rok 2023". Z kolei niniejsze postępowanie sądowe w sprawie o sygn. akt: III SA/Gl 409/23 zostało wszczęte w dniu 29 maja 2023 r. – przedmiotem skargi jest odmowa dotacji oświatowej za marzec 2023 r. Niniejsze postępowanie sądowe zostało więc wszczęte, gdy postępowanie w sprawie o sygn. akt: III SA/Gl 223/23 było już w toku. W obu sprawach występuje ta sama strona skarżąca oraz ten sam organ. Natomiast przedmiot skargi w niniejszej sprawie (odmowa dotacji za marzec 2023 r.) zawiera się w przedmiocie skargi w sprawie o sygn. akt: III SA/Gl 223/23 (odmowa dotacji za rok 2023 – a więc także i za marzec 2023 r.). W sprawie wcześniej wszczętej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie, ponieważ tutejszy Sąd, wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2023 r. oddalił skargę. W tym stanie rzeczy skargę wniesioną w tym postępowaniu należało odrzucić, jako skargę wniesioną w sytuacji, w której miała już miejsce zawisłość sporu pomiędzy tymi samymi podmiotami w tym samym przedmiocie sporu. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zwrot wpisu sądowego od skargi w tej sprawie uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.