II OSK 482/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-23
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Anna Łuczaj, Janina Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest odrzucenie skargi wniesionej do sądu administracyjnego na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 PPSA z powodu tożsamości sprawy z wcześniej wniesioną skargą, jeśli obie skargi zostały wniesione w ustawowym terminie po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 PPSA. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że wniesienie drugiej skargi przez tego samego podmiotu na ten sam akt administracyjny, gdy pierwsza skarga była już w toku (lis pendens), stanowiło niedopuszczalność postępowania. Tożsamość sprawy, rozumiana jako zbieżność elementów podmiotowych i przedmiotowych, uniemożliwia równoczesne prowadzenie dwóch postępowań sądowoadministracyjnych.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę A. Sp. z o.o. na uchwałę Rady Miasta dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że sprawa jest już w toku z powodu wcześniejszego wniesienia identycznej skargi przez tę samą spółkę. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 58 § 1 pkt 4 PPSA, poprzez bezpodstawne odrzucenie skargi, art. 111 § 1 w zw. z art. 51 PPSA przez zaniechanie połączenia spraw, art. 106 § 3 PPSA przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności oraz art. 141 § 4 PPSA przez brak należytego uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 listopada 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1331/14 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1331/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę A. Spółka z o.o. w K. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt I postanowienia) i zwrócił A. Spółka z o.o. w K. kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu (pkt II postanowienia).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że A. Spółka z o. o. z siedzibą w K. pismem z dnia 1 sierpnia 2014 r. złożonym osobiście w siedzibie organu wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]".
W odpowiedzi na skargę Gmina Miejska [...], w imieniu której działa Prezydent Miasta [...], wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. ) - dalej p.p.s.a. Sąd podkreślił, że badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo analiza jej dopuszczalności, a zatem Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. Jedna z przyczyn niedopuszczalności skargi zachodzi, gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przepis art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. odwołuje się do dwóch zasad wywodzących się z prawa rzymskiego. Pierwsza z nich, zasada lis pendens stanowi, że nie można wszcząć postępowania, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi stronami już się toczy, natomiast druga, res iudicata - że nie można wszczynać postępowania sądowego, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami została prawomocnie zakończona. Istotą obu zasad jest to, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz i nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd wskazał, że skarga A. Spółka z o. o. w K. została wniesiona osobiście w dniu 1 sierpnia 2014 r. Fakt ten potwierdził Prezes Zarządu spółki A. na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. Sąd powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1509/12, że sytuacja, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona przez tę samą stronę i w tym samym przedmiocie skarga jest rozpoznawana merytorycznie. Dopiero przystąpienie przez sąd do merytorycznej oceny skargi legitymuje sąd do odrzucenia później wniesionej, przez ten sam podmiot w tym samym przedmiocie skargi. W ocenie Sądu w sprawie zachodzi taka sytuacja, bowiem spółka A. wniosła wcześniej (w dniu 30 lipca 2014 r.) skargę na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]". Skarga została zarejestrowana w WSA w Krakowie pod sygnaturą II SA/Kr 1330/14 i na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawa została rozpoznana. Niedopuszczalnym było zatem równoległe procedowanie w dwóch sprawach, w których skargi pochodziły od tego samego podmiotu i ich zakres przedmiotowy również był identyczny. Przedmiot zaskarżenia i zakres żądania, z podaniem podstawy prawnej (art. 146 § 2 p.p.s.a.), zostały w skardze sprecyzowane przez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem nie mogą one budzić wątpliwości interpretacyjnych sądu. Niemożliwe z mocy prawa jest rozpoznawanie przez sąd dwóch tożsamych pod względem przedmiotowym i podmiotowym spraw w tym samym czasie i procedowanie w nich równolegle. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
A. Spółka z o.o. w K., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła od powyższego postanowienia skargę kasacyjną. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie:
1. art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., art. 52 § 1 p.p.s.a., art. 53 § 2 p.p.s.a., art. 57 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej zwanej: "u.s.g.") poprzez bezpodstawne odrzucenie skargi, z uwagi na zawisłość sporu wywołanego wniesieniem w dniu 30 lipca 2014 r. innej skargi (sygn. akt II SA/Kr 1330/14), w sytuacji gdy obie skargi winny zostać rozpatrzone jako skutecznie wniesione w ustawowym terminie. Skarga złożona w dniu 1 sierpnia 2014 r. została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego pismem doręczonym organowi w dniu 4 czerwca 2014 r., natomiast skarga złożona w dniu 30 lipca 2014 r. została poprzedzona wezwaniem doręczonym organowi w dniu 9 czerwca 2014 r. Zatem WSA bezpodstawnie przyjął, że skarga złożona w dniu 1 sierpnia 2014 r. winna zostać odrzucona, bowiem została złożona w terminie 60 dni od dnia pierwszego wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego. W konsekwencji WSA winien rozpoznać obie skargi jako złożone w terminie 60 dni, bowiem termin ten ustala okres, w jakim skarżąca miała prawo złożyć skargę do WSA, ewentualnie rozpoznać tę skargę, co do której wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego zostało złożone wcześniej tj. 4 czerwca 2014 r., jako skargę która została poprzedzona skutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. Powyższe miało istoty wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało odrzuceniem skargi, bez rozpoznania i rozstrzygnięcia w przedmiocie jej słusznych zarzutów, których przedmiot był tożsamy z doręczonym organowi w dniu 4 czerwca 2014 r. wezwaniem;
2. art. 111 § 1 w zw. z art. 51 p.p.s.a. poprzez zaniechanie obligatoryjnego połączenia do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargi wraz ze skargą wniesioną w dniu 30 lipca 2014 r., mimo iż obie skargi zostały złożone w terminie 60 dni od daty pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zatem mogły być objęte jedną skargą, bowiem zostały wniesione przez współwłaścicieli tej samej nieruchomości (działki [...]) i dotyczyły tej samej uchwały mpzp [...]. W konsekwencji WSA zaniechał rozpoznania obu spraw łącznie, co doprowadziło do nierozpoznania słusznych zarzutów podniesionych w skardze z dnia 1 sierpnia 2014 r.;
3. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie istotnej okoliczności sprawy polegającej na ustaleniu daty doręczenia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego i przyjęcie, że w sprawie doszło do rozpoznania wcześniej złożonej skargi z dnia 30 lipca 2014 r., mimo iż skargę z dnia 30 lipca 2014 r. poprzedzało wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego doręczonego organowi w dniu 9 czerwca 2014r. W konsekwencji WSA nie ustalił, czy spełnione zostały warunki wniesienia skarg oraz jaki był zakres wezwań do usunięcia naruszenia interesu prawego kierowanych do organu. Powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem spowodowało bezpodstawne odrzucenie skargi, bez merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia w przedmiocie jej słusznych zarzutów;
4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu wyroku, kiedy doręczono wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego, poprzedzające złożenie skarg w dniu 30 lipca i 1 sierpnia 2014 r. i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na analizie dat wpływu skarg do WSA. W konsekwencji WSA nie wyjaśnił istotnej kwestii związanej z obowiązkiem uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego oraz rozpoczęciem 60-cio dniowego terminu do wniesienia skargi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że pismem z dnia 29 maja 2014 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego przez zapisy zaskarżonej uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" (dalej nazywanej: "uchwałą mpzp [...]") dotyczące nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] obr. [...] jedn. ewid. [...]. Skarżąca jest współwłaścicielem działki [...] oraz właścicielem działki [...]. Pismo zostało doręczone organowi w dniu 4 czerwca 2014 roku. Następnie Spółka pismem z dnia 13 czerwca 2014 r., doręczonym oganowi w dniu 18 czerwca 2014 r., uzupełniła pismo z dnia 29 maja 2014 r. w zakresie uzasadnienia zarzutów podniesionych w piśmie z dnia 29 maja 2014 r.
Pismami z dnia 7 lipca i 16 lipca 2014 r. Przewodniczący Rady Miasta [...] przesłał do strony skarżącej pismo, zawierające odpowiedź Prezydenta Miasta [...] na wniesione pisma. W piśmie Przewodniczący Rady Miasta [...] wskazał, że załączone pisma, zawierające stanowisko Prezydenta Miasta [...], nie jest stanowiskiem Rady Miasta [...] i ma jedynie charakter informacyjny.
W dniu 1 sierpnia 2014 r. skarżąca wniosła do WSA skargę, której zarzuty są tożsame ze wskazanymi w wezwaniu, doręczonym w dniu 4 czerwca 2014 r., dotyczyły naruszenia interesu prawnego przez zapisy zaskarżonej uchwały mpzp [...].
Ponadto w dniu 9 czerwca 2014 r., działając przez drugiego pełnomocnika, wspólnie z W. D., współwłaścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka [...], skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego poprzez zapisy uchwałą mpzp [...] w zakresie dotyczącym nieruchomości oznaczonych jako działki [...] i [...]. Skarga, którą poprzedzono wezwaniem doręczonym w dniu 9 czerwca 2014 r. została wniesiona do WSA w dniu 30 lipca 2014 r.
W dniu 19 listopada 2014 r., na rozprawie wyznaczonej o tej samej porze dla obu wniesionych skarg, WSA odroczył wydanie wyroku w sprawie skargi z dnia 30 lipca 2014 r. oraz odrzucił skargę z dnia 1 sierpnia 2014 r.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., art. 52 § 1 p.p.s.a., art. 53 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. strona podniosła, że WSA błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie należało odrzucić skargę z dnia 1 sierpnia 2014 r. W przypadku skargi na uchwałę organu, zastosowanie mają przepisy art. 101 ust. 1 u.s.g. W takim przypadku konieczne jest uprzednie bezskuteczne wezwanie organu, który wydał daną uchwałę, do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Data skutecznego doręczenia wezwania stanowi datę, od której rozpoczyna bieg termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Termin może być 30-to dniowy, w przypadku doręczenia przez organ odpowiedzi na wezwanie lub 60-cio dniowy, w przypadku, gdy organ nie odniesie się do wezwania. Zdaniem strony w niniejszej sprawie organ nie odniósł się do wezwania zarówno skierowanego w dniu 4 czerwca 2014 r., jak i w dniu 9 czerwca 2014 r. Z uwagi na dominujący w judykaturze pogląd, że pierwsze wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego powoduje rozpoczęcie biegu terminów wskazanych w art. 53 § 2 p.p.s.a., termin do wniesienia skargi przez skarżącą upływał w dniu 4 sierpnia 2014 r. W tym czasie wniesiono dwie skargi tj. w dniu 30 lipca 2014 r. i w dniu 1 sierpnia 2014 r. Pierwsza skarga została wniesiona w imieniu dwóch współwłaścicieli, a druga w imieniu jednego z nich. Obie skargi zostały wniesione w terminie 60-ciu dni od dnia pierwszego wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego tj. od 4 czerwca 2014 r. W takiej sytuacji WSA winien był rozpatrzyć obie sprawy. WSA błędnie przyjął jednak, że wniesienie i rozpoznanie wcześniej złożonej skargi (z dnia 30 lipca 2014 r.), skutkowało przyjęciem zawisłości sporu w przypadku rozpoznawania drugiej z wniesionych skarg (z dnia 1 sierpnia 2014 r.). W konsekwencji WSA bezpodstawnie ustalił, że skarga z dnia 1 sierpnia 2014 r. dotyczy sprawy, w której toczy się już spór przed sądem i podlegała odrzuceniu. WSA nie rozważył, że w przypadku skargi na uchwałę, skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia skargi w ciągu 60 - ciu dni od dnia doręczenia organowi wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Żaden przepis prawa nie zabrania uzupełniać pism procesowych, jednak przyjmuje się, że uzupełnienie jest skuteczne, jeśli zostało dokonane w terminie do wniesienia danego środka zaskarżenia. Wobec tego, WSA winien był przyjąć, uznając, że skarga dotyczy tej samej sprawy, że skargą z dnia 1 sierpnia 2014 r. doszło do uzupełnienia skargi wniesionej w dniu 30 lipca 2014 r. oraz rozpoznać merytorycznie zarzuty podniesione w obu pismach. W odniesieniu do wymogów formalnych pisma procesowego, jakim jest skarga, przepis art. 57 § 2 p.p.s.a. wskazuje, że skargi, które dotyczą kilku uprawnionych, mogących występować w roli skarżących, mogą, ale nie muszą być wniesione w jednym piśmie. Skargi wniesione przez kilku uprawnionych mogą być wniesione w kilku pismach. Błędne przyjęcie przez WSA, że wniesienie dwóch skarg w dwóch oddzielnych pismach procesowych, powoduje, że rozpoznanie jednej z nich skutkuje odrzuceniem drugiej, pozbawiło skarżącą możliwości rozpoznania zarzutów podniesionych w skardze, tożsamych z wezwaniem doręczonym organowi w dniu 4 czerwca 2014 r. Przyjęcie przez WSA, że złożenie dwóch skarg, skutkuje automatycznie odrzuceniem jednej z nich, zaprzecza celowi ustanowienia możliwości łącznego rozpoznawania spraw oraz wnoszenia skarg w jednym piśmie przez kilku uprawnionych. Ponadto, w przypadku ustalenia, że jedną ze skarg należało odrzucić, bowiem nie zachodziła możliwość merytorycznego rozpoznania obu, WSA winien był rozważyć, która ze skarg spełniła wymogi dotyczące uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego dopuszczalności wielokrotnego wzywania do usunięcia naruszenia interesu prawnego (m.in. postanowienie z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1656/12, postanowienie z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2737/12, postanowienie z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt lI OSK 227/13): "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością przysługującą stronie tylko jeden raz, a kolejne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Przyjęcie odmiennego poglądu byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa." Zatem WSA winien był rozważyć, która ze skarg została poprzedzona najwcześniej doręczonym organowi wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego oraz jaki był zakres wezwania, i na tej podstawie ustalić, która ze skarg winna zostać merytorycznie rozpatrzona.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 111 § 1 w zw. z art. 51 p.p.s.a. wskazano, że obie wniesione skargi winny zostać połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skargi mogły być objęte jedną skargą, bowiem w zakresie dotyczącym nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] zostały wniesione przez jej współwłaścicieli i obie skargi dotyczyły tej samej uchwały. Zgodnie z art. 111 § 1 p.p.s.a. WSA miał obowiązek z urzędu zarządzić połączenie obu spraw. Przepisy p.p.s.a. nie ograniczają strony w możliwości ustanowienia przez nią kilku pełnomocników, a zatem możliwe jest reprezentowanie strony przez więcej niż jednego pełnomocnika, a w konsekwencji złożenie więcej niż jednego pisma. Mimo, iż skargi dotyczyły tej samej uchwały ich zakres nie był tożsamy, a podniesione zarzuty wzajemnie się uzupełniały. Tym samym zaniechanie połączenia obu skarg spowodowało, że zarzuty podniesione przez skarżącą w skardze z dnia 1 sierpnia 2014 r. nie zostały rozpatrzone. W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 listopada 2014 r., dotyczącego merytorycznie rozpoznanej skargi z dnia 30 lipca 2014 r., WSA nie odniósł się do żadnego z zarzutów podniesionych w skardze z dnia 1 sierpnia 2014 r. W skardze z dnia 1 sierpnia 2014 r. skarżąca zarzucała zapisom mpzp [...] naruszenie § 3 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia 17 października 2006 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego, poprzez wprowadzenie zapisu w § 8 ust. 3 mpzp [...] dotyczącego strefy zakazu lokalizacji nowych obiektów kubaturowych oraz ogrodzeń w odległości 30m od granicy użytków leśnych o powierzchni większej niż 2 ha, który nie ma oparcia w żadnym obowiązującym przepisie prawa oraz naruszenie w tym zakresie zasad uzgadniania i opiniowania projektu uchwały. Nierozpoznanie skargi w zakresie ww. zarzutu miało istotne znaczenie dla sprawy, bowiem WSA pominął jeden z głównych zarzutów skarżącej, którego rozpoznanie wpłynęłoby na rozstrzygnięcie sprawy i skutkowało uwzględnieniem skargi. W wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego doręczonego w dniu 4 czerwca 2014 r. oraz w skardze z dnia 1 sierpnia 2014r. wskazano, że uchwała zawiera zapis, wynikający z uzgodnienia dokonanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który nie wynika z żadnego obowiązującego przepisu prawa. Przywołany wyżej zapis mpzp [...] w rażący sposób narusza interes prawny skarżącej, co zostało wykazane w skardze.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. wskazano, że zaniechanie przez WSA rozpatrzenia łącznie spraw wywołanych złożeniem obu skarg, winno skutkować rozważeniem spełnienia wymogu dotyczącego uprzedniego bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. W skardze z dnia 1 sierpnia 2014 r. wskazano, że wezwanie doręczono w dniu 4 czerwca 2014 r. W skardze zaś z dnia 30 lipca 2014 r. wskazano, że wezwanie zostało skierowane do organu pismem z dnia 30 maja 2014 r., nie wskazano jednak daty doręczenia. W odpowiedziach na skargi organ wskazał daty doręczenia wezwań poprzedzających obie skargi. WSA nie ustalił dat doręczenia wezwań, a w konsekwencji zaniechał dokonania ustaleń istotnych dla spraw, bowiem wyjaśniających dopuszczalność wniesienia skarg. Zaniechanie przeprowadzenia dowodów w tym zakresie, skutkowało pominięciem faktu uprzedniego pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawego przez skarżącą, poprzedzającym skargę z dnia 1 sierpnia 2014 r. oraz bezpodstawne odrzucenie skargi z dnia 1 sierpnia 2014 r. Argumentując zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. podniesiono, że konsekwencją powyższych uchybień jest brak należytego uzasadnienia postanowienia WSA. W uzasadnieniu WSA wskazał jedynie na kwestię wpływu dwóch skarg oraz ich dat. W konsekwencji z uzasadnienia postanowienia WSA nie wynika, dlaczego w przypadku możliwości łącznego rozpoznania spraw, WSA postanowił odrzucić skargę z dnia 1 sierpnia 2014 r. Brak rozstrzygnięcia w zakresie powyższych kwestii wskazuje, że WSA ich nie rozważył, a w konsekwencji doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy i spowodowały bezpodstawne odrzucenie skargi z dnia 1 sierpnia 2014 r.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 23 listopada 2016r. pełnomocnik Rady Miasta [...] radca prawny K. S. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Po pierwsze, chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., art. 52 § 1 p.p.s.a., art. 53 § 2 p.p.s.a., art. 57 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, dalej zwanej: u.s.g. Jak stanowi zaś art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wprawdzie z mocy art. 101 ust. 2 u.s.g. przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, lecz zróżnicowany charakter prawny treści miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego powoduje, że powaga rzeczy osądzonej, o której mowa w art. 101 ust. 2 u.s.g., winna być interpretowana i oceniana na podstawie konkretnych okoliczności danej sprawy. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.
Podkreślić należy, iż wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki procesowe i materialnoprawne. Prowadzi to do powstania stanu sprawy w toku, co z kolei stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny. Taki stan trwa, aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Instytucja "stanu sprawy w toku" oznacza tzw. zawiśnięcie sprawy (lis pendens), polegające na zakazie wszczęcia nowego postępowania pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie.
Na tle powyższych przepisów szczególnego znaczenia nabiera zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej ( por. B.Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998r., III SA 103/97, OSP 1999/1/19, B. Adamiak [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s.586, J.Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, ZCO Łódź – Zielona Góra 1997, s. 110, J.Borkowski [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 722). Skoro na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się, aby prawidłowo zakreślić granice danej sprawy.
Skarga w niniejszej sprawie, tj. sygn. akt II SA/ Kr 1331/14 i skarga w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2014r., sygn. akt II SA/Kr 1330/14 zostały wniesione na ten sam plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego przez współwłaścicieli działki nr [...].
Mamy zatem do czynienia z tożsamością elementów podmiotowych i przedmiotowych. Podkreślić należy, iż stan sprawy w toku (lis pendens) odnosi ten skutek, że nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Prowadzenie bowiem dwóch postępowań doprowadziłoby do wydania dwóch wyroków, z których jeden naruszałby zasadę res iudicata. Z powyższych względów błędne jest stanowisko strony skarżącej, że obie skargi winny zostać rozpatrzone, gdyż zostały wniesione w ustawowym terminie po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.
Chybiony jest także zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 111 § 1 w zw. z art. 51 p.p.s.a.
Przepis art. 51 p.p.s.a. przewiduje, iż kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, jeżeli ich skargi dotyczą tej samej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności albo bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z brzmienia art. 51 p.p.s.a. nie można jednak wyprowadzać wniosku, iż możliwe jest prowadzenie dwóch postępowań sądowoadministracyjnych w warunkach zachodzącej tożsamości spraw.
Zauważyć należy, iż na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 19 listopada 2014r. pełnomocnik A. Spółka z o.o. w K. i W. D. - radca prawny Ł. S. oświadczył, że wnosi i wywodzi jak w pisemnej skardze oraz skardze złożonej do sprawy o sygn. II SA/Kr 1331/14. Pełnomocnik skarżących podkreślił, że część działek skarżących zmieniała swoje przeznaczenie w procedurze (z dopuszczalności działalności sportowej na użytki rolne) czym naruszono zasadę proporcjonalności a organy planistyczne nie wzięły pod uwagę sposobu zagospodarowania innych działek ( nr [...]) i nie wyjaśniły dlaczego nastąpiła zmiana jednolitego kierunku zagospodarowania działek nr [...] i działki nr [...] w uchwalaniu planu miejscowego. Takie procesowanie, zdaniem skarżących, doprowadziło do różnego potraktowania właścicieli i ich prawa własności. Pełnomocnik zarzucił wady w procedurze planistycznej polegające w szczególności na dokonaniu zmiany przeznaczenia działek nr [...] na skutek stanowiska Nadleśnictwa w [...] i braku respektowania jednolitych zasad ochrony obszaru Parku krajobrazowego przez RDOŚ, który dla innych obszarów planów miejscowych nie wprowadza ograniczeń jak w stosunku do działek objętych tą sprawą.
Podkreślić należy, iż analiza akt sprawy o sygn. akt II SA/Kr 1330/14 i sprawy o sygn. akt II SA/ Kr 1331/14 oraz treść uzasadnienia wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 26 listopada 2014r. w sprawie ze skargi A. Spółka z o.o. w K. i W. D. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" (sygn. akt II SA/Kr 1330/14) prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż w sprawie, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał powyższy wyrok rozważone zostały zarówno zarzuty i argumenty zawarte w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarejestrowanej w Rep. SA/Kr pod sygn. akt sygn. akt II SA/Kr 1330/14 i uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa jak i zarzuty i argumenty zawarte w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarejestrowanej w Rep. SA/Kr pod sygn. akt II SA/Kr 1331/14 i uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu powyższego wyroku rozważał m.in. kwestie dotyczące § 8 ust. 3 projektu planu, strefy zakazu lokalizacji nowych obiektów kubaturowych oraz ogrodzeń w odległości 30m od granicy użytków leśnych o powierzchni większej niż 2 ha, możliwości poszerzenia trenów pod US, rzeczywistego zagospodarowania terenu, kortów tenisowych, [...] Parku Krajobrazowego, stanowiska Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...], przeznaczenia w studium, zasady poszanowania prawa własności, równego traktowania podmiotów, innych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zaznaczyć też należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny – w składzie orzekającym w niniejszej sprawie - w dniu 23 listopada 2016r. rozpoznał skargę kasacyjną A. Spółka z o.o. w K. i W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 listopada 2014r., sygn. akt II SA/Kr 1330/14.
W takiej sytuacji – jak podnosi strona skarżąca - zaniechanie połączenia do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargi wniesionej w niniejszej sprawie ze skargą wniesioną w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1330/14 nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Wbrew stanowisku strony skarżącej działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie doprowadziło do nierozpoznania zarzutów podniesionych w skardze z dnia 1 sierpnia 2014r.
Z tych też względów bez wpływu na wynik spraw pozostaje okoliczność, w której sprawie skierowano pierwsze wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Istotne jest, że strony zachowały termin do wniesienia skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1330/14, liczony od dnia doręczenia organowi pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sądowi pierwszej instancji nie można zatem skutecznie zarzucić naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy nieusprawiedliwiony jest również zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia, kiedy doręczono wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego poprzedzające złożenie skarg. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło