III SA/Gl 41/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 19 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. T., F. T., A. T. na czynność Naczelnej Rady Adwokackiej w przedmiocie: postępowania skargowego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 18 stycznia 2022 r. A. T., F. T. i A.T. (dalej: strona skarżąca lub skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność z zakresu Naczelnej Rady Adwokackiej. Z treści skargi wynika, że dotyczy ona popełnienia deliktu dyscyplinarnego przez Naczelną Radę Adwokacką, a dokładnie przez adwokata K. S.. W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Adwokacka za pośrednictwem pełnomocnika, wniosła o jej oddalenie w całości jako oczywiście bezzasadnej. Ponadto podkreśliła, że niniejsza skarga jest ponowną skargą (III SO/Gl 5/21) w tym zakresie uznaną wcześniej za bezzasadną. A skoro skarżący nie wykazali żadnych nowych okoliczności powtarzając co do zasady swoją dotychczasową argumentację, to należy uznać wniesioną skargę jako bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpatrywana skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi sąd zobligowany jest ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres tej właściwości reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1), Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, 1491, 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach. Co istotne, akty lub czynności, w stosunku do których właściwość sądów administracyjnych formułuje art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podejmowane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia. W konsekwencji odpowiadają one raczej formule wykonywania prawa niż jego stosowania, a zatem urzeczywistniają dyspozycję normy prawnej kreującej już konkretny (tj. istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por.: Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350-351). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest nierzetelne prowadzenie postępowania skargowego przez Naczelną Radę Adwokacką oraz przez Okręgową Radę Adwokacką w K. poprzez m.in.: - nieprzestrzeganie terminów w sprawach skargowych, - nieinformowanie o przedłużonym terminie; - nie przesyłanie dokumentów do ustosunkowania się; - nieprzestrzeganie przepisów RODO oraz tajemnicy zawodowej; - manipulowanie etyką zawodową itp. Wskazać należy, że kwestia odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów i aplikantów adwokackich uregulowana jest w przepisach ustawy z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 1651 ze zm.; dalej "ustawa – Prawo o adwokaturze"), w Dziale VIII. Zgodnie z art. 80 ustawy – Prawo o adwokaturze, adwokaci i aplikanci adwokaccy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych, a adwokaci również za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8a ust. 1, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 8b. W sprawach dyscyplinarnych orzekają: sąd dyscyplinarny izby adwokackiej oraz Wyższy Sąd Dyscyplinarny, które wydają rozstrzygnięcia w formie orzeczeń lub postanowień (art. 91 ust. 1 oraz art. 95 ustawy – Prawo o adwokaturze). Zgodnie zaś z art. 95n wskazanej wyżej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ww. ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Z powyższych regulacji wynika, że postępowanie dyscyplinarne adwokatów nie podlega regulacjom Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz przepisom ustawy Prawo o adwokaturze i Kodeksu postępowania karnego. Rozstrzygnięcia podejmowane w postępowaniu dyscyplinarnym nie mieszczą się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sąd administracyjny zatem nie jest kompetentny do kontroli postępowania dotyczącego odpowiedzialności dyscyplinarnej adwokatów i aplikantów adwokackich. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca wskazał expressis verbis w konkretnych przepisach ustawy – Prawo o adwokaturze, od jakich rozstrzygnięć przewiduje kontrolę sądów administracyjnych. Kognicję sądów administracyjnych ustawodawca przewidział w następujących przypadkach: wpisu na listę adwokatów (art. 68 ust. 6b i ust. 7); sprzeciwu Ministra Sprawiedliwości od uchwały o wpisie na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich (art. 69a ust. 2); odmowy wpisu na listę aplikantów (art. 75 ust. 8 i ust. 9); uchwały komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości dotyczącej wyniku egzaminu adwokackiego (art. 78h ust. 11); skreślenia z listy aplikantów adwokackich (art. 79 ust. 4). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Zatem zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi przewidziana w art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji postanowienia.